Դյուրերի ինքնադիմանկար (1500)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Դյուրերի ինքնադիմանկար (այլ կիրառումներ)
Picto infobox artiste.png
Դյուրերի ինքնադիմանկար
գերմ.՝ Selbstbildnis im Pelzrock
Dürer - Selbstbildnis im Pelzrock - Alte Pinakothek.jpg
տեսակ գեղանկար[1]
նկարիչ Ալբրեխտ Դյուրեր[1]
տարի 1500[1]
բարձրություն 67
լայնություն 49
ուղղություն գերմանական Վերածնունդ
ժանր ինքնապատկեր[1]
նյութ յուղաներկ և lime[1]
գտնվում է Հին պինակոտեկ[1] և Նյուրնբերգ[2]
հավաքածու Bavarian State Painting Collections[1]
քաղաք Մյունխեն
https://www.sammlung.pinakothek.de/en/bookmark/artwork/anxgBRZd4E, https://www.wga.hu/frames-e.html?/html/d/durer/1/03/1self28.html, http://archiv.ub.uni-heidelberg.de/artdok/2744/1/Hess_Duerer_als_Nuernberger_Markenartikel_2002.pdf կայք
Self-Portrait (Dürer, Munich) Վիքիպահեստում

Ինքնադիմանկար («Ինքնադիմանկար 28 տարեկան հասակում», «Ինքնադիմանկար մորթե հագուստով», գերմ.՝ Selbstbildnis im Pelzrock), Ալբրեխտ Դյուրերի երեք մեծ ինքնադիմանկարներից մեկը, որ ստեղծվել է 1500 թվականի սկզբին: Ինքնադիմանկարներից ամենից հայտնին է, ունի խորհրդանշանների բարդ համակարգ[3]:

Կոմպոզիցիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինքնադիմանկարը առանձնանում է Քրիստոսի` այդ ժամանակներում ընդունված պատկերման ձևի նմանությամբ. գծերը համաչափ են, ներկերը` մուգ գույնի, կերպարը նայում է ուղիղ առաջ, մինչև կուրծքը բարձրացված ձեռքը կարծես օրհնանքի ժեստ լինի: Դյուրերի երկու կողմերում սև ֆոնին պատկերված նշանները կարծես լողում են տարածության մեջ` ընդգծելով նկարի խորհրդանշական համակարգը: Նախկին ինքնադիմանկարների թեթև տոները փոխարինվել են մուգ տոներով[4]: Այս կտավում Դյուրերը, թվում է, հասել է այն բանին, ինչն արվեստի տեսաբան Մարսել Բրիոն անվանում է «....կլասիցիզմ Էնգրի ոճով: Սևեռուն հայացքը դիմակի տպավորություն է թողնում, որը կարողանում է քողարկել ներքին անհանգստությունը, ապրումները, կրքերը»[4].:

Կերպարի թվացյալ համաչափությունը փոքր-ինչ խախտված է. գլուխը կենտրոնից մի փոքր աջ է թեքված, մազափունջը ևս, հայացքն ուղղված է ձախ[5]:

15-րդ դարի վերջին և 16-րդ դարի սկզբին ուղիղ առաջ ուղղված հայացքը բացառապես բնորոշ էր ազնվականների դիմանկարներին: Դիմանկարի այդպիսի օրինակ է Հանս Հոլբայն Կրտսերի նկարաշարքը` նվիրված Հենրի VIII արքային ու նրա կանանց. ամենայն հավանականությամբ արքային հենց այդ դիրքով պատկերելու ցուցում է տրվել նկարչին[6]: Իտալիայում կիսադեմ պատկերելու ավանդույթին փոխարինելու եկավ դեմքը երեք քառորդով պատկերելու եղանակը: Հյուսիսային Եվրոպայում երեք քառորդով դիմանկարները հայտնվում են մոտավորապես 1420 թվականից: Այն կիրառել է Դյուրերը իր ավելի վաղ շրջանի դիմանկարներում: Ուշ միջնադարի և Վերածննդի շրջանի նկարիչները կիրառում էին այդ առավել բարդ տարբերակը` հպարտանալով կերպարը երեք քառորդով պատկերելու եղանակին տիրապետելու իրենց վարպետությամբ: 16-րդ դարասկզբի մարդու համար դիմանկարը դիմացից պատկերելը կապված էր ազնվականական, կրոնական թեմաների, հատկապես` Քրիստոսի կերպարի պատկերման հետ:

Դյուրերի ինքնադիմանկարները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 https://www.sammlung.pinakothek.de/de/bookmark/artwork/anxgBRZd4E
  2. https://www.sammlung.pinakothek.de/de/artist/albrecht-duerer/selbstbildnis-im-pelzrock
  3. Lahme, 2007, էջ` 72
  4. 4,0 4,1 Brion, Marcel. Dürer. — : Thames and Hudson, 1960. — P. 170.
  5. Bailey, Martin. Dürer. — : Phaidon Press, 1995. — P. 68. — ISBN 0-7148-3334-7
  6. Campbell, Lorne. Renaissance Portraits, European Portrait-Painting in the 14th, 15th and 16th Centuries. — Yale, 1990. — P. 81—86. — ISBN 0-300-04675-8

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ս. Բորգեզի Հին պատկերասրահ: Մյունխեն: Ալբոմ — 2003.
  • Տ. Ա. Սեդովա Մյունխենի հին պատկերասրահ — М.: Արվեստ, 1990.
  • Lahme H. Das Ziel menschlichen Bildschaffens im Gottesbild. Perspektiven einer ‘Imago Dei’ als Fundament des Kunstkontinuums ‘Visualität’. Eine Untersuchung zu exemplarischen Bildphänomenen. — Münster: LIT Verlag, 2007. — ISBN 978-3-8258-0723-8