Դյուրերի ինքնադիմանկար (1500)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դյուրերի ինքնադիմանկար (այլ կիրառումներ)
Picto infobox artiste.png
Դյուրերի ինքնադիմանկար
գերմ.՝ Selbstbildnis im Pelzrock
Albrecht Dürer - 1500 self-portrait (High resolution and detail).jpg
տեսակգեղանկար
նկարիչԱլբրեխտ Դյուրեր[1][2]
տարի1500[1][2]
բարձրություն67
լայնություն49
ուղղությունգերմանական Վերածնունդ[3] և հյուսիսային Վերածնունդ[4][5]
ժանրինքնապատկեր[1][6]
նյություղաներկ[2] և lime panel?[1][2]
գտնվում էՀին պինակոտեկ[1][2] և Նյուրնբերգ[7]
հավաքածուԲավարիայի պետական գեղանկարչական հավաքածու[1][2]
քաղաքՄյունխեն
հիմնական թեմաԱլբրեխտ Դյուրեր
https://www.wga.hu/frames-e.html?/html/d/durer/1/03/1self28.html, http://archiv.ub.uni-heidelberg.de/artdok/2744/1/Hess_Duerer_als_Nuernberger_Markenartikel_2002.pdf, https://www.sammlung.pinakothek.de/de/artwork/Qlx2QpQ4Xq, https://www.sammlung.pinakothek.de/en/artwork/Qlx2QpQ4Xq կայք
Ծանոթագրություններ
Commons-logo.svg Self-Portrait (Dürer, Munich) Վիքիպահեստում

Ինքնադիմանկար («Ինքնադիմանկար 28 տարեկան հասակում», «Ինքնադիմանկար մորթե հագուստով», գերմ.՝ Selbstbildnis im Pelzrock), Ալբրեխտ Դյուրերի երեք մեծ ինքնադիմանկարներից մեկը, որ ստեղծվել է 1500 թվականի սկզբին։ Ինքնադիմանկարներից ամենից հայտնին է, ունի խորհրդանշանների բարդ համակարգ[8]։

Կոմպոզիցիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինքնադիմանկարը առանձնանում է Քրիստոսի` այդ ժամանակներում ընդունված պատկերման ձևի նմանությամբ. գծերը համաչափ են, ներկերը` մուգ գույնի, կերպարը նայում է ուղիղ առաջ, մինչև կուրծքը բարձրացված ձեռքը կարծես օրհնանքի ժեստ լինի։ Դյուրերի երկու կողմերում սև ֆոնին պատկերված նշանները կարծես լողում են տարածության մեջ` ընդգծելով նկարի խորհրդանշական համակարգը։ Նախկին ինքնադիմանկարների թեթև տոները փոխարինվել են մուգ տոներով[9]։ Այս կտավում Դյուրերը, թվում է, հասել է այն բանին, ինչն արվեստի տեսաբան Մարսել Բրիոն անվանում է «....կլասիցիզմ Էնգրի ոճով։ Սևեռուն հայացքը դիմակի տպավորություն է թողնում, որը կարողանում է քողարկել ներքին անհանգստությունը, ապրումները, կրքերը»[9].:

Կերպարի թվացյալ համաչափությունը փոքր-ինչ խախտված է. գլուխը կենտրոնից մի փոքր աջ է թեքված, մազափունջը ևս, հայացքն ուղղված է ձախ[10]։

15-րդ դարի վերջին և 16-րդ դարի սկզբին ուղիղ առաջ ուղղված հայացքը բացառապես բնորոշ էր ազնվականների դիմանկարներին։ Դիմանկարի այդպիսի օրինակ է Հանս Հոլբայն Կրտսերի նկարաշարքը` նվիրված Հենրի VIII արքային ու նրա կանանց. ամենայն հավանականությամբ արքային հենց այդ դիրքով պատկերելու ցուցում է տրվել նկարչին[11]։ Իտալիայում կիսադեմ պատկերելու ավանդույթին փոխարինելու եկավ դեմքը երեք քառորդով պատկերելու եղանակը։ Հյուսիսային Եվրոպայում երեք քառորդով դիմանկարները հայտնվում են մոտավորապես 1420 թվականից։ Այն կիրառել է Դյուրերը իր ավելի վաղ շրջանի դիմանկարներում։ Ուշ միջնադարի և Վերածննդի շրջանի նկարիչները կիրառում էին այդ առավել բարդ տարբերակը` հպարտանալով կերպարը երեք քառորդով պատկերելու եղանակին տիրապետելու իրենց վարպետությամբ։ 16-րդ դարասկզբի մարդու համար դիմանկարը դիմացից պատկերելը կապված էր ազնվականական, կրոնական թեմաների, հատկապես` Քրիստոսի կերպարի պատկերման հետ։

Դյուրերի ինքնադիմանկարները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 https://www.sammlung.pinakothek.de/de/bookmark/artwork/anxgBRZd4E
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 https://www.sammlung.pinakothek.de/en/artwork/Qlx2QpQ4Xq
  3. https://fristartmuseum.org/exhibition/albrecht-durer-at-the-frist-art-museum/
  4. Make Lists, Not War — 2013.
  5. Make Lists, Not War — 2013.
  6. https://rkd.nl/explore/artists/24586
  7. https://www.sammlung.pinakothek.de/de/artist/albrecht-duerer/selbstbildnis-im-pelzrock
  8. Lahme, 2007, էջ 72
  9. 9,0 9,1 Brion, Marcel. Dürer. — : Thames and Hudson, 1960. — P. 170.
  10. Bailey, Martin. Dürer. — : Phaidon Press, 1995. — P. 68. — ISBN 0-7148-3334-7
  11. Campbell, Lorne. Renaissance Portraits, European Portrait-Painting in the 14th, 15th and 16th Centuries. — Yale, 1990. — P. 81—86. — ISBN 0-300-04675-8

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ս. Բորգեզի Հին պատկերասրահ։ Մյունխեն։ Ալբոմ — 2003.
  • Տ. Ա. Սեդովա Մյունխենի հին պատկերասրահ — М.: Արվեստ, 1990.
  • Lahme H. Das Ziel menschlichen Bildschaffens im Gottesbild. Perspektiven einer ‘Imago Dei’ als Fundament des Kunstkontinuums ‘Visualität’. Eine Untersuchung zu exemplarischen Bildphänomenen. — Münster: LIT Verlag, 2007. — ISBN 978-3-8258-0723-8