Պրադո թանգարան (Մադրիդ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Պրադո թանգարան
իսպ.՝ Museo Nacional del Prado
Logo del Museo Nacional del Prado.png
Museo del Prado 2016 (25185969599).jpg
Տեսակ պատկերասրահ[1], ազգային թանգարան և հուշարձան[2]
Երկիր Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg Իսպանիա[2]
Տեղագրություն Մադրիդ[2]
Վայր Paseo del Prado
Հիմնադրված է 1819[3]
Այցելուներ 2 900 000[4][5] և 2 696 666[6]
Հավաքածուի չափս 8637 Գծանկար[7], 7825 գեղանկար[7], 981 Լուսանկար[7], 932 քանդակ[7], 155 Քարտեզ[7] և 4 գիրք[7]
Կոորդինատներ: 40°24′50″ հս․ լ. 3°41′33″ ամ. ե. / 40.41389° հս․. լ. 3.69250° ավ. ե. / 40.41389; 3.69250
Կայք museodelprado.es
Պրադո թանգարան (Մադրիդ)ը գտնվում է Իսպանիաում
Պրադո թանգարան (Մադրիդ)
Museo del Prado Վիքիպահեստում
Պրադո թանգարան
Թանգարանի հատակագիծը առանց ընդլայնման

Պրադո թանգարանը (իսպ. Prado-մարգագետին) գտնվում է Մադրիդում, և համարվում է աշխարհի ամենանշանակալի և հարուստ արվեստի թանգարաններից մեկը։

Թանգարանը հիմնադրվել է որպես քանդակների և գեղանկարչութայն հավաքածու, այսօր այն ընդգրկում է ավելի քան 5000 գեղանկարներ, 2000 գրաֆիկական աշխատանքներ, 1000 մեդալիոններ և 2000 դեկորատիվ արվեստի նմուշներ։ Քանդակների հավաքածուն ընդգրկում է ավելի քան 700 նմուշներ և պատառիկներ։ Պրադոյի թանգարանը իսպանական գեղանկարչության ամենամեծ հավաքածուն է։ Ցուցադրվում են նաև իտալական վերածնունդի նկարիչների ստեղծագործություններ, Բոտիչելլի, Կարավաջիո, ինչպես նաև գերմանացի և հոլանդացի վարպետնրի ստեղծագործություններ, Ռեմբրանդտ, Դյուրեր ևն։

Պրադո թանգարանի գեղարվեստական ֆոնդի հիմքը Իսպանիայի թագավորների հավաքածուներն են, որոնք հետագայում համալրվել են եկեղեցիների ազգայնացված հավաքածուներով և նվիրաբերումներով։

Թանգարանը տեղավորված է Պրադո այգում (այստեղից էլ՝ թանգարանի անվանումը)՝ 1785 թվականին կառուցված նախկին բնագիտական թանգարանի շենքում։ Նապոլեոնի արշավանքների ժամանակ (1808–1809 թվականներ) վնասվել են թանգարանի շենքը և հավաքածուն։ 1814 թվականին Իսպանիայի Ֆերդինանդ VII թագավորը որոշել է բացել հանրային թանգարան. 1818 թվականին հիմնադրվել է Գիտության և արվեստի թանգարանը, որը հետագայում անվանվել է Պրադոյի թանգարան։ 1819 թվականին հավաքածուում եղել է ընդամենը 311 նկար։ 1826–1827 թվականներին Պրադոյին է հանձնվել Սան Ֆեռնանդո ակադեմիայի, նաև Իսպանիայի Կառլոս V, Ֆիլիպ II, Ֆիլիպ IV թագավորների հավաքածուները։ 1828 թվականին գիտական խորհուրդը հավաքածուն դասակարգել և ցուցադրել է։ 1836 թվականին Իսպանիայում փակվել են վանքերը և եկեղեցական ուսումնական հաստատությունները. արվեստի բռնագրավված արժեքները տեղավորվել են Լա Տրինիդադ վանքում, որտեղ 1838 թվականին բացված Ազգային թանգարանի հավաքածուն 1871 թվականին նույնպես հանձնվել է Պրադոյին։ 1868 թվականին Պրադոն թագավորական թանգարանից վերածվել է Մադրիդ քաղաքի թանգարանի։ Հետագայում Պրադոյի մի շարք գործեր (հատկապես 19-րդ դարի իսպանացի նկարիչների) տեղափոխվել են Նոր արվեստի (1894 թվական) և Ժամանակակից արվեստի ազգային (1951 թվական) թանգարաններ։ 1936 թվականի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ թանգարանը փակվել է, նկարները տարհանվել են Շվեյցարիա։ 1939 թվականին վերաբացվել է ոչ ամբողջական ցուցանմուշներով (նկարների որոշ մասը ցուցադրվում էր Ժնևում)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939–1945 թվականներ) սկզբին մնացած կտավները Ժնևից տեղափոխվել են Իսպանիա։ 1971 թվականին Կասոն դել Բուեն Ռետիռո շենքում բացվել է Պրադոյի մասնաճյուղը, որտեղ ցուցադրված են հիմնականում XIX դարի իսպանական գեղանկարչության լավագույն գործերը։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]