Գևորգ Ղարիբջանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գևորգ Ղարիբջանյան
Գևորգ Ղարիբջանյան.jpeg
Ծնվել էմայիսի 5, 1920(1920-05-05)
Ալեքսանդրապոլ, Ալեքսանդրապոլի գավառ
Մահացել էդեկտեմբերի 28, 1999(1999-12-28) (79 տարեկանում)
Երևան, Հայաստան
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունպատմաբան
Հաստատություն(ներ)Երևանի պետական համալսարան
Գործունեության ոլորտպատմություն
Պաշտոն(ներ)ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդի պատգամավոր
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն
Ալմա մատերԵրևանի պետական համալսարան
Գիտական աստիճանպատմական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինհայերեն
Պարգևներ«Պատվո նշան» շքանշան Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան Հայկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան ԽՍՀՄ «Արիության համար» մեդալ և Գեորգի Դիմիտրովի շքանշան
ԿուսակցությունԽՄԿԿ

Գևորգ Բագրատի Ղարիբջանյան (1920, մայիսի 5, Ալեքսանդրապոլ - 1999, դեկտեմբերի 28, Երևան), հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (1956 թ.), պրոֆեսոր (1957 թ.), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (1965 թ.), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1971 թ.), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1968 թ.)։ Ստեփան Շահումյանի անվան 1979 թվականի մրցանակի դափնեկիր («Ստեփան Շահումյան», 1978, «Ստեփան Շահումյանն արտասահմանում», 1971, ռուսերեն, «Լենինը և Անդրկովկասը» 1970-1975 աշխատությունների համար): ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1974 թվականից: ԽՄԿԿ անդամ 1942 թվականից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջնակարգ կրթությունը սկսվել է ծննդավայրում և ավարտվել Երևանի Կրուպսկայայի անվան միջնակարգ դպրոցում։ 1937-1941 թթ. սովորել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետում։ 1941-1945 թթ. ծառայել է Խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1948-1950 թթ. եղել է Հայաստանի ԼԿԵՄ կենտկոմի քարտուղար, 1951-1954 թթ.՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղի ԽՄԿԿ պատմության բաժանմունքի վարիչ, 1968-1977 թթ.` նույն մասնաճյուղի տնօրեն, 1954-1961 թթ.` Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչի տեղակալ, 1961-1968 թթ.` ՀԿԿ Լենինականի քաղկոմի առաջին քարտուղար։

1948 թ. Ղարիբջանյանը պաշտպանել է թեկնածուական, 1955 թ.՝ դոկտորական ատենախոսություն։ 1957 թ. ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1965 թ. ընտրվել է ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ, 1971 թ.՝ ակադեմիկոս։ 1977-1982 թթ. եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության և տնտեսագիտության բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար։ 1985 թ. եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ հասարակական գիտությունների գիտական ինֆորմացիայի կենտրոնը։ 1947-1999 թթ. դասախոսել է ԵՊՀ-ում և այլ բուհերում, եղել է գրողների և ժուռնալիստների միության անդամ[1][2]:

Եղել է ԽՄԿԿ 22-րդ և 23-րդ համագումարների, ԽՍՀՄ VI-VII, ՀԽՍՀ VII-IX գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, 1954-1981 թթ.` ՀԿԿ ԿԿ անդամ, 1966-1969 թթ.՝ Կենտկոմի բյուրոյի անդամության թեկնածու։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են Անդրկովկասի կոմունիստական կազմակերպությունների ու հեղափոխական շարժումների, հայ ազգային-ազատագրական պայքարի, հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմության հարցերին, Հայկական հարցին ու հայոց ցեղասպանությանը, հայ ականավոր գործիչների կյանքին ու գործունեությանը:


Նրա գրչին են պատկանում 75 գիրք։ Հեղինակ է ավելի քան 300 գիտական աշխատությունների և հրապարակախոսական հոդվածների[3]՝ Հայոց նոր և նորագույն շրջանի պատմության, Հայ ազգային-ազատադրական և հեղափոխական շարժումների, Հայկական հարցի ու Հայոց ցեղասպանության մասին։

Նա գրել ու հրատարակել է «Հայաստանը և Ռուսաստանը», «Հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարը 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին», «Ավարայրից մինչև Սարդարապատ», «Ժողովրդական հերոս Անդրանիկ», «էջեր հայ ժողովրդի պատմությունից», «Ակնարկներ հայ-բուլղարական բարեկամության պատմության», «Հայոց ցեղասպանությունը և համաշխարհային հանրությունը» և այլ մենագրություններ ու աշխատություններ։ Գևորգ Ղարիբջանյանի մի շարք աշխատություններ հրապարակվել են այլ լեզուներով։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայրենական մեծ պատերազմում ցուցաբերած խիզախության և մարտական ու աշխատանքային ծառայությունների համար նա պարգևատրվել է 30 շքանշաններով ու մեդալներով։

  • ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, 1968
  • Հայրենական մեծ պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան
  • Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան, 6.11.1985
  • Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (2), 26.09.1960, 1966
  • Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան, 30.04.1980
  • «Պատվո նշան» շքանշան
  • Գեորգի Դիմիտրովի շքանշան, 1971
  • «Խիզախության համար» մեդալ, 6.08.1946[4][5]
  • Գիտելիք ընկերության Սերգեյ Վավիլովի անվան մեդալ
  • ՀԽՍՀ ԳԱ Ստեփան Շահումյանի անվան մրցանակ, 1979
  • Արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության և մշակութային կապի խորհրդային ընկերությունների միության պատվո շքանշան՝ «Ի նպաստ բարեկամության» [6]
  • Լենինականի պատվավոր քաղաքացի, 1968
  • Քութաիսիի պատվավոր քաղաքացի, 1964

Կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գիտական ու մանկավարժական բեղմնավոր գործունեության համար Գևորգ Ղարիբջանյանին շնորհվել է պրոֆեսորի (1956 թ.), ՀՀ գիտության վաստակավոր գործչի (1968 թ.) կոչումներ, 1965 թվականին րնտրվել է ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, իսկ 1971 թվականին՝ իսկական անդամ։

Երկերի մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գևորգ Ղարիբջանյան
  2. ՀՀ ԳԱԱ, Գևորգ Ղարիբջանյան
  3. Գևորգ Ղարիբջանյանի մասին AV production կայքում
  4. «Подвиг народа»։ www.podvignaroda.ru։ Վերցված է 2019-02-23 
  5. «Ղարիբջանյան Գևորգ Բագրատի (1920-1999)»։ greenstone.flib.sci.am։ Վերցված է 2019-02-23 
  6. Казанджян, 2015, էջ 416
  7. Ղարիբջանյան Գևորգ Բագրատի (1982)։ Գեորգի Դիմիտրովը և հայ ժողովուրդը (հայերեն)։ ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ. 
  8. Ղարիբջանյան Գևորգ (2012)։ Հաֆեզ ալ Ասադը և ուղղիչ շարժումը Սիրիայում (հայերեն)։ Heghinakayin hratarakutʻyun։ ISBN 9789939003955 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 32 CC-BY-SA-icon-80x15.png