Գյուստավ Լը Բոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուստավ Լը Բոն
ֆր.՝ Gustave Le Bon
Gustave Le Bon.jpg
Ծննդյան անունֆր.՝ Charles Marie Gustave Le Bon
Ծնվել էմայիսի 7, 1841(1841-05-07)[1][2][3][…]
ԾննդավայրNogent-le-Rotrou, Էր և Լուար[4]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 13, 1931(1931-12-13)[3] (90 տարեկան)
Վախճանի վայրՓարիզ, Ֆրանսիա[4]
ԳերեզմանՊեր Լաշեզ
Մասնագիտությունբժիշկ, մարդաբան, հոգեբան, սոցիոլոգ և ֆիզիկոս
Լեզուֆրանսերեն
ՔաղաքացիությունFlag of France (1794–1815, 1830–1958).svg Ֆրանսիա
ԿրթությունՓարիզի բժշկության դպրոց և Փարիզի համալսարան
Գիտական աստիճանբժշկական գիտությունների դոկտոր
Ուշագրավ աշխատանքներThe Crowd: A Study of the Popular Mind?
ԱնդամակցությունSociety of Anthropology of Paris?
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի մեծ սրահ և Godard Prize?[5]
Gustave Le Bon Վիքիպահեստում

Գյուստավ Լը Բոն (Լե Բոն, ֆր.՝ Gustave Le Bon, մայիսի 7, 1841(1841-05-07)[1][2][3][…], Nogent-le-Rotrou, Էր և Լուար[4] - դեկտեմբերի 13, 1931(1931-12-13)[3], Փարիզ, Ֆրանսիա[4]), ֆրանսիացի հոգեբան, սոցիոլոգ, մարդաբան և պատմաբան։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լը Բոնը ծնվել է Ֆրանսիայի Նոժան լը Ռոթրու քաղաքում։

Սովորել է բժշկություն, այնուհետև 1860-1880 թվականներին ճամփորդել է Եվրոպայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Ասիայում։

Մահացել է Մարն-լա-Կոկետում։

Լը Բոնի փիլիսոփայական գաղափարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լը Բոնն առաջիններից մեկն էր, որ փորձել է տեսականորեն հիմնավորել «ամբոխների դարաշրջանի» հարձակումն ու դրա հետ կապել մշակույթի ընդհանուր անկումը։ Նա կարծում էր, որ մեծ ամբոխների կամային թերզարգացվածության և ցածր ինտելեկտուալ մակարդակի պատճառով նրանց կառավարում են անգիտակից բնազդները, հատկապես այն ժամանակ, երբ մարդը հայտնվում է ամբոխի մեջ։ Այստեղ տեղի է ունենում ինտելեկտի մակարդակի նվազում, ընկնում է պատասխանատվությունը, ինքնուրույնությունը, քննադատական լինելը, անձը՝ որպես այդպիսին, անհետանում է[6]։

Հայտնի է դարձել նրանով, որ փորձել է ցույց տալ այն ընդհանրությունը, որ առկա է իրերի վիճակի և ամբոխի հոգեբանության օրինաչափությունների միջև։ Ամերիկացի սոցիոլոգ Նեյլ Սմելզերը գրել է, որ «չնայած քննադատությանը՝ Լը Բոնի մտքերը հետաքրքրություն են ներկայացնում։ Նա կանխատեսել է ամբոխի կարևոր դերը մեր ժամանակներում», ինչպես նաև «բնութագրել է ամբոխի վրա ազդեցության մեթոդները, որոնք հետագայում կիրառել են Հիտլերի նման առաջնորդները, օրինակ՝ պարզեցված կարգախոսների օգտագործումը»[6]։

1920-ական թվականներին Ստալինի անձնական քարտուղար Բորիս Բաժանովը, Մարիա Գլյասերի խոսքերով, գրել է, որ Լը Բոնի «Ամբոխի հոգեբանությունը» գիրքը Վլադիմիր Լենինի սեղանի գրքերից մեկն էր[7]։

Հիմնական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Արաբական քաղաքակրթության պատմություն» (1884)
  • «Հնդկաստանի քաղաքակրթության պատմություն» (1887)
  • «Ժամանակակից ձիավարություն» (1892)
  • «Ժողովուրդների և ամբոխի հոգեբանություն»
    • «Ժողովուրդների հոգեբանություն» (1894)
    • «Ամբոխի հոգեբանություն» (1895)
  • «Դաստիարակման հոգեբանություն» (1902)
  • «Սոցիալիզմի հոգեբանություն» (1908)
  • «Մատերիայի էվոլյուցիա» (1912)

«Ժողովուրդների հոգեբանություն» (Les Lois Psychologiques de l'Évolution des Peuples (1894)) գիրքը նվիրված է ռասայական տեսությանը[8], «Ամբոխի հոգեբանություն» (La Psychologie des Foules (1895)) գիրքը դարձել է զանգվածային գիտակցության մանիպուլյացիայի փիառ տեխնոլոգիաների և տեխնիկայի հիմքը։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Base Léonore (ֆր.)ministère de la Culture.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #116850094 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. http://www.persee.fr/doc/bmsap_0301-8644_1879_num_2_1_5228
  6. 6,0 6,1 Гюстав Лебон Психология народов и масс. — М.: Академический проект, 2011. — 238 с. — ISBN 978-5-8291-1283-7
  7. Бажанов Борис Георгиевич Воспоминания бывшего секретаря Сталина / под ред. Л. М. Суриса. — Москва, Берлин: Directmedia, 2016. — С. 128. — 356 с. — ISBN 978-5-4475-8690-4
  8. Лепетухин, Николай Владимирович. Теории расизма в общественно-политической жизни Западной Европы второй половины XIX - начала XX вв. // автореферат диссертации по истории

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Гюстав Лебон Психология народов и масс. — М.: Академический проект, 2011. — 238 с. — ISBN 978-5-8291-1283-7
  • Пьер-Андре Тагиефф Цвет и кровь. Французские теории расизма = La couleur et le sang doctrines racistes a la francaise. — М.: Ладомир, 2009. — 240 с. — ISBN 978-5-86218-473-0
  • Лепетухин Н. В. Теории расизма в общественно-политической жизни Западной Европы второй половины XIX - начала XX веков: Ж.-А. Гобино, Г. Лебон, Х.-С. Чемберлен. — Иваново: ПресСто, 2013. — 148 с. — ISBN 978-5-905908-36-1.
  • Лепетухин Н. В. Жизнь и «психологии» доктора Гюстава Лебона // Вопросы истории естествознания и техники. 2016. Т. 37. № 4. С. 751-779.