Գաստոն Մասպերո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գաստոն Մասպերո
Gaston Maspero
Gaston Maspero Reutlinger BNF Gallica.jpg
Ծնվել էհունիսի 23, 1846(1846-06-23)[1][2][3][…]
Փարիզ, Ֆրանսիա[4]
Մահացել էհունիսի 30, 1916(1916-06-30)[1][2][3][…] (70 տարեկան)
Institut de France - Collège des Quatre Nations, Փարիզի 6-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսիա[5]
ԳերեզմանՄոնպարնաս գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա և Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
Մասնագիտությունեգիպտագետ, հնագետ, համալսարանի պրոֆեսոր, պատմաբան և բանահավաք
Հաստատություն(ներ)Կոլեժ դե Ֆրանս[6], Բարձրագույն հետազոտությունների գործնական դպրոց, Institut Français d'Archéologie Orientale?, Supreme Council of Antiquities? և Boulaq Museum?
Պաշտոն(ներ)Q99197615?
ԱնդամակցությունԱրձանագրությունների և բելետրիստիկայի ակադեմիա[7], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Թագավորական քոլեջ
Ալմա մատերԲարձրագույն նորմալ դպրոց և Լյուդովիկոս Մեծի լիցեյ
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[1], եգիպտերեն և արաբերեն
Եղել է գիտական ղեկավարRaymond Weill?
Հայտնի աշակերտներErnesto Schiaparelli? և Walter Ewing Crum?
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ և Սուրբ Միքայելի և Սուրբ Գևորգի շքանշանի ասպետ-կոմանդոր
Երեխա(ներ)Ժորժ Մասպերո, Անրի Մասպերո և Jean Maspero?
Gaston Maspero Վիքիպահեստում

Գաստոն Մասպերո (ֆր.՝ Gaston Camille Charles Maspero, հունիսի 23, 1846(1846-06-23)[1][2][3][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[4] - հունիսի 30, 1916(1916-06-30)[1][2][3][…], Institut de France - Collège des Quatre Nations, Փարիզի 6-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսիա[5]), ֆրանսիացի եգիպտագետ։ Վիմագրությունների ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1883 թվական)։ Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի կոմանդոր(1896)[8]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Փարիզում, Իտալիայի քաղաքացիների ընտանիքում: Գաստոնի ծնողները եկել են Լոմբարդիայից և ունեն հրեական արմատներ[9]: 14 տարեկանից հետաքրքրվում էր եգիպտագիտությամբ: 1867 թվականին Մասպերոն հանդիպեց Ֆրանսիայի առաջատար եգիպտագետ Օգյուստ Մարիետին, ով առաջարկեց նրան երկու համեմատաբար բարդ հիերոգլիֆական տեքստեր, Մասպերոն դրանք թարգմանեց երկու շաբաթվա ընթացքում: Այդ թարգմանությունների հրապարակումը ուսանող Մասպերոյին բերեց ճանաչման ակադեմիական շրջանակներում, սակայն նա մեկնեց Պերու ուղեկցելու բազմաթիվ «հետախույզներից» մեկին, ով փորձում էր կապ հաստատել հնդկացիների և հնդեվրոպացիների միջև:

1868 թվականին Գաստոն Մասպերոն վերադարձավ Ֆրանսիա և հաջորդ տարի դարձավ եգիպտերեն լեզվի և հնագիտության դասախոս Սորբոնում, իսկ 1874 թվականին գլխավորեց Քոլեջ դե Ֆրանսում Ժան Ֆրանսուա Շամպոլյոնի անվան եգիպտագիտության ամբիոնը[10]: 1880 թվականի նոյեմբերին Նրան հրավիրեցին Եգիպտոս Օգյուստ Մարիետի փոխարեն տնօրինելու հնությունները և պեղումները: 1881 թվականին Կահիրեում հիմնում է Արևելյան հնագիտության ֆրանսիական ինստիտուտը։ 1881-1886 թվականներին և 1899-1914 թվականներին եղել է «Հնությունների ծառայության» և Եգիպտական թանգարանի տնօրեն։ Դեյր էլ-Բահարիում հայտնաբերել է XVII-XXII դինաստիաների փարավոնների մումիաներով գաղտնարանը և այլ նյութեր։ Սկզբնավորել է Կահիրեի թանգարանի գլխավոր կատալոգի հրապարակումը։ Մասպերոյի աշխատություններն ընդգրկում են եգիպտագիտության բոլոր բնագավառները։ «Դասական Արևելքի ժողովուրդների հին պատմություն» (հատոր 1-3, 1895-1899 թվականներ) երկում (որ գրել է իր ժամանակին հայտնի փաստերի հիման վրա) հանրագումարի է բերել Մերձավոր Արևելքի հին ժողովուրդների ամբողջ պատմությունը։ «Արևելքի պատմություն» 1894 թվական) աշխատության մեջ խոսում է նաև Հայաստանի, հայ-ասուրական, հայ-պարսկական հարաբերությունների մասին։ Մասպերոն հին արևելյան հասարակությունը բնորոշել է որպես ֆեոդալական, թեև ընդունել է ստրուկների աշխատանքի լայն օգտագործումը։

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գաստոն Մասպերոյի կիսանդրին գտնվում է Կահիրեի Եգիպտական թանգարանի մեծ եգիպտագետներին նվիրված հուշահամալիրում[11]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 274 CC-BY-SA-icon-80x15.png