Գաստոն Մասպերո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գաստոն Մասպերո
Gaston Maspero
Gaston Maspero.jpg
Ծնվել էհունիսի 23, 1846(1846-06-23)[1][2][3][4][5]
Փարիզ, Ֆրանսիա[6]
Մահացել էհունիսի 30, 1916(1916-06-30)[1][2][3][4][5] (70 տարեկանում)
Institut de France - Collège des Quatre Nations, Փարիզի 6-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսիա[6]
ԳերեզմանՄոնպարնաս գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունՖրանսիա
Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
Մասնագիտությունեգիպտագետ, հնագետ, համալսարանի պրոֆեսոր, պատմաբան և բանահավաք
Հաստատություն(ներ)Կոլեժ դե Ֆրանս[7], Բարձրագույն հետազոտությունների գործնական դպրոց, Institut Français d'Archéologie Orientale, Supreme Council of Antiquities և Boulaq Museum
ԱնդամակցությունԱրձանագրությունների և բելետրիստիկայի ակադեմիա[8], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Թագավորական քոլեջ
Ալմա մատերԲարձրագույն նորմալ դպրոց և Լուի լը Գրան լիցեյ
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[1], եգիպտերեն և արաբերեն
Եղել է գիտական ղեկավարRaymond Weill
Հայտնի աշակերտներErnesto Schiaparelli և Walter Ewing Crum
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ և Knight Commander of the Order of St Michael and St George
Երեխա(ներ)Ժորժ Մասպերո, Անրի Մասպերո և Jean Maspero
Gaston Maspero Վիքիպահեստում

Գաստոն Մասպերո (ֆր.՝ Gaston Camille Charles Maspero, հունիսի 23, 1846(1846-06-23)[1][2][3][4][5], Փարիզ, Ֆրանսիա[6] - հունիսի 30, 1916(1916-06-30)[1][2][3][4][5], Institut de France - Collège des Quatre Nations, Փարիզի 6-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսիա[6]), ֆրանսիացի եգիպտագետ։ Վիմագրությունների ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1883 թվական)։ Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի կոմանդոր(1896)[9]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Փարիզում, Իտալիայի քաղաքացիների ընտանիքում: Գաստոնի ծնողները եկել են Լոմբարդիայից և ունեն հրեական արմատներ[10]: 14 տարեկանից հետաքրքրվում էր եգիպտագիտությամբ: 1867 թվականին Մասպերոն հանդիպեց Ֆրանսիայի առաջատար եգիպտագետ Օգյուստ Մարիետին, ով առաջարկեց նրան երկու համեմատաբար բարդ հիերոգլիֆական տեքստեր, Մասպերոն դրանք թարգմանեց երկու շաբաթվա ընթացքում: Այդ թարգմանությունների հրապարակումը ուսանող Մասպերոյին բերեց ճանաչման ակադեմիական շրջանակներում, սակայն նա մեկնեց Պերու ուղեկցելու բազմաթիվ «հետախույզներից» մեկին, ով փորձում էր կապ հաստատել հնդկացիների և հնդեվրոպացիների միջև:

1868 թվականին Գաստոն Մասպերոն վերադարձավ Ֆրանսիա և հաջորդ տարի դարձավ եգիպտերեն լեզվի և հնագիտության դասախոս Սորբոնում, իսկ 1874 թվականին գլխավորեց Քոլեջ դե Ֆրանսում Ժան Ֆրանսուա Շամպոլյոնի անվան եգիպտագիտության ամբիոնը[11]: 1880 թվականի նոյեմբերին Նրան հրավիրեցին Եգիպտոս Օգյուստ Մարիետի փոխարեն տնօրինելու հնությունները և պեղումները: 1881 թվականին Կահիրեում հիմնում է Արևելյան հնագիտության ֆրանսիական ինստիտուտը։ 1881-1886 թվականներին և 1899-1914 թվականներին եղել է «Հնությունների ծառայության» և Եգիպտական թանգարանի տնօրեն։ Դեյր էլ-Բահարիում հայտնաբերել է XVII-XXII դինաստիաների փարավոնների մումիաներով գաղտնարանը և այլ նյութեր։ Սկզբնավորել է Կահիրեի թանգարանի գլխավոր կատալոգի հրապարակումը։ Մասպերոյի աշխատություններն ընդգրկում են եգիպտագիտության բոլոր բնագավառները։ «Դասական Արևելքի ժողովուրդների հին պատմություն» (հատոր 1-3, 1895-1899 թվականներ) երկում (որ գրել է իր ժամանակին հայտնի փաստերի հիման վրա) հանրագումարի է բերել Մերձավոր Արևելքի հին ժողովուրդների ամբողջ պատմությունը։ «Արևելքի պատմություն» 1894 թվական) աշխատության մեջ խոսում է նաև Հայաստանի, հայ-ասուրական, հայ-պարսկական հարաբերությունների մասին։ Մասպերոն հին արևելյան հասարակությունը բնորոշել է որպես ֆեոդալական, թեև ընդունել է ստրուկների աշխատանքի լայն օգտագործումը։

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գաստոն Մասպերոյի կիսանդրին գտնվում է Կահիրեի Եգիպտական թանգարանի մեծ եգիպտագետներին նվիրված հուշահամալիրում[12]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119318792 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  7. Ֆրանսիայի քոլեջի պրոֆեսորների ցանկ
  8. http://www.aibl.fr/membres/academiciens-depuis-1663/article/maspero-gaston-camille-charles
  9. Notice 1896, Base Léonore.
  10. Paul R. Katz "Religion in China and Its Modern Fate", Brandeis University Press, Waltham, 2014, p. 214
  11. egyptologues.net
  12. Dans la cour du musée du Caire, le monument de Mariette... et les bustes qui l'entourent
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 274 CC-BY-SA-icon-80x15.png