Ալբեր I (Մոնակոյի իշխան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալբեր I
Albert I of Monaco.png
 
Կրթություն՝ Փարիզի Ստանիսլասի քոլեջ
Մասնագիտություն՝ teuthologist և քաղաքական գործիչ
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր նոյեմբերի 13, 1848(1848-11-13)[1][2][3][4]
Ծննդավայր Փարիզ, Ֆրանսիա
Վախճանի օր հունիսի 26, 1922(1922-06-26)[1][2][3][4][5] (73 տարեկանում)
Վախճանի վայր Փարիզ, Ֆրանսիա
Գերեզման Սուրբ Նիկոլասի մայր տաճար
Թաղված Սուրբ Նիկոլասի մայր տաճար
Դինաստիա Գրիմալդիներ
Քաղաքացիություն Flag of France.svg Ֆրանսիա
Հայր Կառլ III
Մայր Antoinette de Mérode?
Ամուսին Mary Victoria Douglas-Hamilton? և Alice Heine?
Զավակներ Louis II, Prince of Monaco?
 
Պարգևներ

Սև արծվի շքանշան, Սուրբ Օլաֆի շքանշան, Alexander Agassiz Medal?, Վեգա մեդալ, Patron’s Medal? և Cullum Geographical Medal?

Ալբեր I (նոյեմբերի 13, 1848(1848-11-13)[1][2][3][4], Փարիզ, Ֆրանսիա - հունիսի 26, 1922(1922-06-26)[1][2][3][4][5], Փարիզ, Ֆրանսիա), Մոնակոյի տասնմեկերորդ իշխանը 1889-1922 թվականներին, սերում է Գրիմալդիների դինասիայից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալբեր I արձանը Մոնակոյում

Իշխան Ալբերը ծնվել է 1848 թվականին Փարիզում:

Դառնալով չափահաս Ալբերը ծառայություն է սկսել Իսպանիայի ռազմա-ծովային նավատորմում, որտեղ մի քանի տարի ծառայել է որպես շտուրման:

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆրանս-պրուսիական պատերազմի ժամանակ ծառայել է ֆրանսիական նավատորմում, մարտական ծառայությունների համար պարգևատրվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանով: Ավելի ուշ, հետաքրքրվելով օվկիանոսագիտությամբ, շատ մեծ ուժեր է ներդրել այդ գիտության բնագավառում, ակտիվորեն մասնակցելով զանազան ծովային արշավների: Բացել է Արքայադուստր Ալիսի ծանծաղուտը:

Պատերազմի ավարտից հետո թողնելով զինվորական ծառայությունը, Ալբերը ուսումնասիրել է Համաշխարհային օվկիանոսը: Նա անձամբ մասնակցել է քսանութ արշավի Ատլանտյան օվկիանոսում և Միջերկրական ծովում: Նա ստեղծել է մի շարք գործիքներ, որոնք նախատեսված են Համաշխարհային օվկիանոսի ուսուցման գործընթացների համար: Իշխան Ալբերի արշավների կազմում աշխատել են աշխարհագրագետներ, բուսաբաններ, կենդանաբաններ: Արշավաների արդյունքները ամփոփվեցին Ալբերի «Նավաստու ճանապարհը» գրքում :

Հետագայում իշխանը հիմնել է Օվկիանոսագիտության հայտնի ինստիտուտը, որը ներառում էր հայտնի օվկեանարիումը: Ալբերը հետաքրքրվում էր նաև հնէաբանության խնդիրներով և Փարիզում հիմնադրել է Հնէաբանության մարդու ինստիտուտը:

Միջազգային գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալբերը եղել է պացիֆիստ և շատ ջանքեր է ներդրել միջազգային ասպարեզում իր հայացքների ճանաչման համար: Մասնավորապես, նա հիմնադրել է Մոնակոյի Միջազգային ինստիտուտը, որը պետք է ծառայեր արբիտրաժային դատարանի կոնֆլիկտային միջազգային խնդիրներին: Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Ալբերը բազմիցս կոչ է արել գերմանական կայսր Վիլհելմ II-ին չսկսել ռազմական գործողությունները: Պատերազմից հետո Մոնակոն հայտարարեց իր չեզոքության մասին:

Մոնակոյի զարգացման մշակութային կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արքայազնի երկրորդ կինը հսկայական ֆինանսական աջակցություն ցույց տվեց իշխանական գանձարանին, և Ալբերտը կնոջ կապիալի շնորհիվ կարողացավ Մոնակոն դարձնել Եվրոպայի մշակութային կենտրոններից մեկը: Իշխանությունում կառուցվեց օպերային թատրոն և ստեղծվեց հայտնի բալետի խումբ Սերգեյ Դյագիլևի ղեկավարությամբ: Ալբերը եղել է նաև Մոնտե Կառլոյի ավտոմոբիլային մրցարշավի հիմնադիրը, որը մեծ թվով զբոսաշրջիկների էր գրավում: Ինչպես նաև Ալբերը սկիզբ է դրել ֆիլատելիայի արքայական ընտանիքի գործունեությանը և հիմնել է այժմյան թանգարանում ներկայացված հայտնի նամականիշները:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1869 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Ալբերը ամուսնանում է դուքս Համիլթոնի դստեր՝ Մարիա Վիկտորայի հետ: Շուտով ծնվեց նրանց որդին, սակայն 1880 թվականին ամուսիները բաժանվեցին:
  • 1889 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Ալբերը երկրորդ անգամ ամուսնանում է Ալիսա Հեյնի հետ, որը դուքս Րիշելյեյի երիտասարդ այրին էր: Չնայած հաջող ամուսնությանը, այն շուտով փլուզվեց: Ամուսինների միջև վեճը սկանդալային բնույթի էր, այսպես, մի օր երեկոյան օպերայում Ալբերը հրապարակավ ապտակում է կնոջը: Այդ միջադեպից հետո ամուսինները սկսեցին ապրել առանձին, թեև պաշտոնապես չէին ամուսնալուծվել:

Հիշատակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Nuvola apps kview.png Արտաքին պատկերներ
Searchtool.svg Ալբեր I Մոնակոյի փոստային նամականիշի վրա
Մոնակոյի իշխան Կարլ III, Մոնակոյի իշխան Լուի II և Ալբեր I 1928 թվական Մոնակոյի փոստային նամականիշների վրա

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC — 2010.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Ազգային բժշկական ակադեմիա — 1820.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  5. 5,0 5,1 5,2 The Peerage

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]