Հնդկաստանի վարչական բաժանում

Հնդկաստանի վարչական քարտեզ

Վարչականորեն Հնդկաստանի Հանրապետությունը այժմ բաժանվում է 28 նահանգների և 7 տարածքի (այդ թվում 6 միութենական տարածք և 1 Դելի ազգային մայրաքաղաքային շրջան): Ամեն նահանգը, իր հերթին, բաժանվում է շրջանների (դիստրիքտների), որոնց ընդհանուր թիվը կազմում է 642:

Նահանգները օրենսդրական և գործադիր իշխանության սեփական մարմիններ ունեն: Նահանգի հիերարխիական բուրգի ծայրամասին կանգնած է Հնդկաստանի Նախագահի կողմից 5 տարով նշանակվող նահանգապետը: Նահանգապետը կազմում է վարչապետի գլխավորությամբ նահանգի կառավարությունը տեղական ընտրություններում հաղթած քաղաքական կուսակցություններից: Նահանգները ունեն միա- կամ երկպալատ խորհրդարաններ: Նահանգի խորհրդարանի ստորին պալատը կոչվում է Վիդհան Սաբհա և, համաձայն Հնդկաստանի օրենսդրության, կարող է ընդգրկել 60-ից մինչև 500 պատգամավոր: Նա ընտրվում է ընդհանուր ընտրություններից արդյունքում 5 տարով: Նահանգի խորհրդարանի վերին պալատը կոչվում է Վիդհան Պարիշադ և նրա անդամները ընտրվում են 6 տարվա ժամկետով, ընդ որում ամեն 2 տարի բոլոր պատգամավորների 1/3 մասը պետք է վերընտրվի: Նահանագների խորհրդարանների տնօրինության են ենթակա արտաքին քաղաքականությունինց, պաշտպանությունից, արտաքին առևտրից և քաղաքացիությունից (որոնք գտնվում են Հնդկաստանի միութենական խորհրդանի իրավասության ներքո) բացի յուրաքանչյուր հարցերը:

Միութենական տարածքները և ազգային մայրաքաղաքային շրջանը կառավարում են Հնդկաստանի Կառավարությունը ներկայացնող պաշտոնյաները՝ կոմիսարները կամ ադմինիստրատորները: Որոշ տարածքներ ունեն բավականաչափ սահմանափակ լիազորություններ ունեցող սեփական խորհրդարաններ և կառավարություններ, իսկ փոքր տարածքները նման իշխանական մարմիններ չունեն: Հնդկաստանի միութենական տարածքներում գործում է երկրի դաշնային օրենսդրությունը:

Բացի համահնդկական պաշտոնական լեզուներից, այսինքն հնդեկերենից և անգլերենից, որոշ նահանգներում և տարածքներում պաշտոնական են կարող ճանաչվել նաև տվյալ տարածաշրջանի բնակչության համար բնորոշ լրացուցիչ պաշտոնական լեզուներ:

Նահանգներ և միութենական տարածքներ

     Հիմնական հոդվածներ ՝ Հնդկաստանի նահանգներ և Հնդկաստանի միութենական տարածքներ

Հնդկաստանի նահանգները' (անգլ.՝ state, հինդի प्रांत — pramt) նկատելիորեն տարբերվում են մեկը մյուսից: Բնակչությունով դրանցից խոշորագույնները աշխարհի ամենամեծ վարչական միավորներն են. աշխարհի ամենախիտ բնակեցված վարչական միավորներից հինգը Հնդկաստանի նահանգներն են (Ուտար Պրադեշը ավելի քան 180 մլն բնակչություոով գտնվում է ցանկի առաջին տեղում, Մահարաշտրան զբաղեցնում է երկրորդ հորիզոնականը, Բիհարը՝ վեցերորդ, Արևմտյան Բենգալիան՝ ութերորդ, իսկ Անդհրա Պրադեշը եզրափակում է այդ տասնյակը):

Զբաղեցնող տարածքի չափերով Հնդկաստանի խոշորագույն նահանգները չեն զիճում նույնիսկ որոշ եվրոպական երկրներին (օրինակ, Ռաջաստհան նահանգի տարածքով գերազանցում է Լեհաստանին): Եվ հակառակը. փոքր նահանգների տարածքը չի անցնում նույնիսկ մի քանի հազար քառակուսի կիլոմետր:

Տարածքները (անգլ.՝ territory, հինդի केन्द्रीय सरकार — kendrija sarkar) ավելի համատարր են, քան նահանգները, քանի որ տարածքով դրանք մի քանի հազար քառակուսի կիլոմետրից շատ չեն լինում, իսկ բնակչության թվով չեն անցնում 1,1 մլն բնակիչ գիծը (բացառություն է հանդես գալիս Դելի մայրաքաղաքայի շրջանը, որը բնակչությունը կազմում է ավելի քան 16 մլն մարդ):

Միութենական տարածքներ

Տարածք	Բնակչություն	Լեզու	Մայրաքաղաք	Խոշորագույն քաղաք	Շրջանների թիվ	Գյուղերի թիվ	Քաղաքների թիվ	Խտություն	Գրագիտություն (%)	Քաղաքային բնակչության տոկոսը	Սեռկան կազմ	Սեռկան կազմ (0-6)
Անդամարյա և Նիկոբարյան կղզիներ	379,944	Բենգալերեն	Պորտ Բլեր		2	547	3	46	86.27	32.6	878	957
Չանդիգարհ	1,054,686	Փենջաբերեն	Չանդիգարհ		1	24	1	9,252	86.43	89.8	818	845
Դադրա և Նագար Հավելի	342,853	Մարաթերեն և Գուջարաթերեն	Սիլվասա		1	70	2	698	77.65	22.9	775	979
Դաման և Դիու	242,911	Գուջարաթերեն	Դաման		2	23	2	2169	87.07	36.2	618	926
Լաքշադվիպ	64,429	Մալայալամ	Կավարատի	Andrott	1	24	3	2013	92.28	44.5	946	959
Դելի ազգային մայրաքաղաքային շրջան	16,753,235	Հնդկերեն	Նյու Դելի		9	165	62	11,297	86.34	93.2	866	868
Պոնդիչերրի	1,244,464	Ֆրանսերեն և Թամիլերեն	Պոնդիչերրի		4	92	6	2,598	86.55	66.6	1,038	967

Շրջաններ

     Հիմնական հոդված ՝ Հնդկաստանի շրջաններ

Հնդկաստանում երկրորդ մակարդակի վարչական միավորներ են շրջանները (դիստրիքտները, անգլ.՝ district): Հնդկաստանի ամեն նահանը և տարածքը կազմված է շրջաններից, որոնց թիվ կտրուկ տարբերվում է: Ընդամենը մեկ շրջանից կազմված են Չանդիգարհ, Դադրա և Նագար Հավելի, Լակշադվիպ միութենական տարածքները և Դելի մայրաքաղաքային շրջանը: Շրջանների ամենամեծ թիվը (72) մտնում է Ուտար Պրադեշ նահանգի մեջ:

Շրջանները տարբերվում են զբաղեցնող տարածքով և բնակչության թվով : Ամենաշատ թվով բնակչությունը ապրում է Դելի մայրաքաղաքային շրջանում (16 862 735 մարդ 2007 թվականի տվյալներով), իսկ ամենաքիչը՝Պոնդիշերի տարածքի Յանամ շրջանում (31 362 մարդ 2001 թվականի դրությամբ): Ամենամեծ տարածքը զբաղեցնում է Ջամմու և Քաշմիր նահանգի Լեհ շրջանը (82 665 կմ²), իսկ ամենափոքր շրջաններ Պոնդիշերի նահանգի Մահե շրջանը (ընդամենը 9 կմ²): Լեհ շրջանը միաժամանակ ամենաքիչ բնակեցված շրջանն է (1,4 մարդ կմ²), իսկ բնակչության ամենամեծ խտությունը այժմ նկատվում է Մահարաշտրա նահանգի Մումբաի Սիթի շրջանում (48 215 մարդ կմ²):

Թեհսիլներ (թալուքներ)

Հնդկաստանի 3-րդ աստիճանի վարչական միավորները երկրի տարբեր նահանգներում կրում են տարբեր անվանումներ՝ թեհսիլներ (tehsil, tahsil, tahasil), թալուքներ (taluk, taluka) կամ մանդալներ (mandal):

Որոշ շրջաններում թեհսիլները կարող են լրացուցիչ կերպով միավորված լինել մի քանի ենթաշրջանների (անգլ.՝ Sub-Division, pargana, anuvibhag, mahakuma):

Տես նաև

• ISO 3166-2:IN

Արտաքին հղումներ

• Հնդկաստանի ինտերակտիվ քարտեզը
• Ամեն ինչ Հնդկաստանի մասին Կարեն Մկրտչյանի հետ