Օտֆրիդ Պրոյսլեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Օտֆրիդ Պրոյսլեր
գերմ.՝ Otfried Preußler
Ծննդյան անունգերմ.՝ Otfried Syrowatka
Ծնվել էհոկտեմբերի 20, 1923(1923-10-20)[1][2][3][4][1][5] կամ հոկտեմբերի 23, 1923(1923-10-23)[6]
ԾննդավայրԼիբերեց, Չեխիա[1][1]
Վախճանվել էփետրվարի 18, 2013(2013-02-18)[1][2][3][4][1][5] (89 տարեկանում)
Վախճանի վայրԿիմզեեի Պրին, Ռոզենհայմ, Վերին Բավարիա, Բավարիա, Գերմանիա[1][1]
Մասնագիտությունգրող, թարգմանիչ, մանկագիր, մանկավարժ, սցենարիստ և զինծառայող
Լեզուգերմաներեն[7]
ՔաղաքացիությունՉեխոսլովակիայի առաջին հանրապետություն[2]
Flag of Germany (1935–1945).svg Նացիստական Գերմանիա
Flag of Germany.svg Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն
Flag of Germany.svg Գերմանիա
Ժանրերհեքիաթ
Ուշագրավ աշխատանքներKrabat?
ԱնդամակցությունSudetendeutsche Akademie der Wissenschaften und Künste?
Պարգևներ«Վաստակների համար» բավարիական շքանշան «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի հրամանատարական խաչ Արծաթե ստիլոս «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների» շքանշանի խաչ Սպայական շքանշանի խաչ «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան Andreas Gryphius Prize? Großer Preis der Deutschen Akademie für Kinder- und Jugendliteratur e.V. Volkach? Bayerischer Poetentaler? և Wildweibchenpreis?
Կայքpreussler.de

Օտֆրիդ Պրոյսլեր (գերմ.՝ Otfried Preußler, 1923 հոկտեմբերի 20 ― 2013 փետրվարի 18), գերմանացի հանրահայտ հեքիաթասաց և մանկագիր։ Նրա գրքերը թարգմանվել են 55 լեզուներով և վաճառվել են ավելի քան 50 միլիոն օրինակով։ Ամենահայտնի ստեղծագործություններն են «Կրաբատը» և «Հոցենպլոց ավազակը»։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանկությունը և պատանեկությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Բոհեմիայի Ռայխենբերգ քաղաքում (այժմ Լիբերեց, Չեխիա), որտեղ նրա նախնիները ապրել են դեռ 15-րդ դարից՝ հիմնականում զբաղվելով ապակեգործությամբ։ Ծնողները ուսուցիչներին էին։ 1942 թվականին՝ դպրոցն ավարտելուց հետո Օտֆրիդը զորակոչվել է Վեհրմախտ (Ֆաշիստական Գերմանիայի զինված ուժեր) և ուղարկվել Արևելյան ճակատ։ 1944 թվականին 21-ամյա լեյտենանտը ռազմագերի է ընկել և հինգ տարի անցկացրել Թաթարական ԻՍՍՀ-ի տարբեր գաղութներում։

Հետպատերազմյան շրջան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1949 թվականին՝ ազատ արձակվելուց հետո Բավարիայում գտել է տեղահանված ծնողներին, ինչպես նաև հարսնացուին՝ Անելիսին, որի հետ ամուսնացել է նույն տարի։ 1953-1970 թվականներին ուսուցիչ էր, ապա դպրոցի տնօրեն Ռոզենհայմում (Գերմանիա)։ Այդ ընթացքում էլ սկսել է մանկական գրքեր գրել, որոնք հիմնականում հիմնված էին դպրոցականներին իր պատմած պատմությունների վրա։ 1972 թվականին «Կրաբատի» համար արժանացել է մրցանակի (Deutscher Jugendliteraturpreis)։

Կյանքի վերջին տարիներիները նվիրել է ինքնակենսագրական հուշագրությունների։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1956 - «Փոքրիկ ջրոգին» (Der kleine Wassermann)
  • 1957 - «Փոքրիկ Բաբա-Յագան» (Die kleine Hexe)
  • 1958 - «Մեզ մոտ՝ Շիլդայում» (Bei uns in Schilda)
  • 1962 - «Ավազակ Հոցենպլոցը» (Der Räuber Hotzenplotz)
  • 1962 - «Միկեշ կատուն» (Kater Mikesch ()
  • 1966 - «Փոքրիկ ոգին» (Das kleine Gespenst)
  • 1966 - «Ուժեղ Վանյայի արկածները» (Die Abenteuer des starken Wanja)
  • 1969 - «Ավազակ Հոցենպլոցի նոր արկածները» (Neues von Räuber Hotzenplotz)
  • 1971 - «Կրաբատը» (Krabat)
  • 1973 - «Հոցենպլոց 3» (Hotzenplotz 3)
  • 1975 - «Ոսկե աղբյուրը» (Der goldene Brunnen)
  • 1978 - «Փախուստ Եգիպտոս» (Die Flucht nach Ägypten. Königlich böhmischer Teil)
  • 1985 - «Գլխարկով հրեշտակը» (Der Engel mit der Pudelmütze)
  • 1987 - «Պարոն Քլինգսորը մի քիչ կախարդել գիտե» (Herr Klingsor konnte ein bisschen zaubern)
  • 1988 - «Զարկեց ժամը տասներկուսը» (Zwölfe hat's geschlagen)
  • 1993 - «Ռոբեցալի գիրքը» (Mein Rübezahl Buch)
  • 1995 - «Վայհենսթետենի զանգը» (Glocke von Weihenstetten)
  • 1998 - «Մեկ, երկու, երեք՝ արջի քայլերով» (Eins, zwei, drei im Bärenschritt)
  • 2000 - «Բալադների մեծ գիրքը» (Das große Balladenbuch), համահեղինակ՝ Հայնրիխ Պլետիխա

Հայերեն թարգմանությամբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսերենի միջոցով հայերեն են թարգմանվել և 1987 թվականին լույս տեսել Պրոյսլերի «Փոքրիկ Բաբա-Յագան», «Փոքրիկ Ջրոգին» հեքիաթները և «Կրաբատ» վիպակը[8]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118596438 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 http://web.archive.org/web/20160401212546/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/otfried-preussler
  3. 3,0 3,1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  4. 4,0 4,1 Discogs — 2000.
  5. 5,0 5,1 filmportal.de — 2005.
  6. Library of Congress AuthoritiesLibrary of Congress.
  7. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  8. Օտֆրիդ Պրոյսլեր, «Փոքրիկ Ջրոգին եւ ուրիշ հեքիաթներ»։ Ռուս. թարգմ.՝ Հ.Դանիելյան. Երևան. Արեւիկ, 1987։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]