Լիբերեց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Լիբերեց
չեխ․՝ Liberec
Դրոշ Զինանշան
Flag of Liberec.svg Znak Liberec.svg

Liberec, radnice, výhled 01.jpg
Կոորդինատներ: 50°45′52″ հս․ լ. 15°2′49″ ավ. ե. / 50.76444° հս․. լ. 15.04694° ավ. ե. / 50.76444; 15.04694
Երկիր Չեխիա Չեխիա
Երկրամաս Շրջան
Ներքին բաժանում Q12024676?[1], Nové Město[1], Q12056198?[1], Q12044674?[1], Janův Důl[1], Q12020257?[1], Dolní Hanychov[1], Rochlice[1], Q12031497?[1], Františkov[1], Q12041343?[1], Q12056205?[1], Q12050623?[1], Q12050363?[1], Horní Hanychov[1], Q12028708?[1], Kateřinky[1], Nový Harcov[1], Q1754223?[1], Horní Suchá (Liberec)[1], Doubí[1], Q12050320?[1], Pilínkov[1], Kunratice[1], Q2034867?[1], Hluboká[1], Vesec[1], Machnín[1], Q10817412?[1], Krásná Studánka[1], Bedřichovka[1], Q12028717?[1] և Vratislavice nad Nisou[1]
Հիմնադրված է 1352 թ.
Առաջին հիշատակում 1348
Այլ անվանումներ Ռեյխենբերգ (գերմ.՝ Reichenberg)
Մակերես 106,1 կմ²
ԲԾՄ 374 մ
Խոսվող լեզուներ չեխերեն
Բնակչություն 101 983 մարդ (2012)
Ժամային գոտի UTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ +420 48
Փոստային ինդեքս 460 01
Փոստային ինդեքսներ 460 01
Ավտոմոբիլային կոդ L (հին՝ LB, LI)
Պաշտոնական կայք liberec.cz
##Լիբերեց (Չեխիա)
Red pog.png

Լիբերեց (չեխ․՝ Liberec), նախկինում՝ Ռեյխենբերգ (գերմ.՝ Reichenberg), քաղաք Չեխիայի հյուսիսում՝ Նիսա-Լուժիցկա գետի ափին։ Հանդիսանում է Լիբերեցի երկրամասի ու Լիբերեցի շրջանի վարչական կենտրոնը։ 2012 թվականի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 101 983 մարդ։

Յեշտեդի հեռուստաաշտարակը

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 1352 թվականին Reychinberch անվամբ։

1579 թվականին քաղաքում հիմնադրվել է տեքստիլ մանուֆակտուրա, սակայն արդյունաբերության զարգացմանը խանգարել է Երեսնամյա պատերազմը։ 1622 թվականից մինչ 1634 թվականը քաղաքը գտնվել է Ալբրեխտ ֆոն Վալենշտեյնի տիրապետության տակ, ում մահից հետո պատկանել է Գալաս տոհմին։

Յոթնամյա պատերազմի ժամանակ՝ 1757 թվականին, քաղաքից ոչ հեռու տեղի է ունեցել Ռեյխենբերգի ճակատամարտը։

Քաղաքը ծաղկում է ապրել XIX դարի վերջին։ Այդ ժամանակաշրջանին են վերաբերում քաղաքի շատ կառույցներ, այդ թվում՝ քաղաքապետարանի շենքը, Օպերայի շենքը, Հյուսիսային Չեխիայի թանգարանը։ Քաղաքի պատմական կենտրոնից վերև՝ բլուրների վրա, կառուցված է ռոմանտիզմի ոճով շինություն։

XIX—XX դարերում քաղաքում գերակշռում էր գերմանական համայնքը։ Լիբերեցը եղել է Սուդետյան Գերմանիայի կենտրոնը։

Լիբերեցի քաղաքապետարանը
Հյուսիսային Չեխիայի թանգարան

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Լիբերեցի քաղաքապետարան (1893 թվական, բարձրությունը՝ 65 մետր, նեոռենեսանս)
  • Լիբերեցի բերդ (հիմնադրվել է XVI դարում, վերակառուցվել է XVIII դարում)
  • Վալդշտեյնի տնակներ (XVII դար)
  • Անտոնի Մեծի եկեղեցի (XVI դար)
  • Սուրբ Խաչի եկեղեցի բարոկկո ոճով (1695—1698 թվականներ, վերակառուցվել է 1753—1756 թվականներին)
  • Յեշտեդի հեռուստաաշտարակ, կառուցվել է Յեշտեդ սարի վրա 1968 թվականին, քաղաքի խորհիդանիշն է ու Չեխիայի ազգային մշակույթի հուշարձաններից մեկը
  • Պատկերասրահ
  • Հյուսիսային Չեխիայի թանգարան
  • Կենդանաբանական այգի — Եվրոպայի ամենահայտնի կենդանաբանական այգիներից մեկը

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի 1869 1880 1890 1900 1910 1921 1930
Բնակչություն 50 252 60 198 68 135 79 470 89 312 84 845 95 623
Տարի 1950 1961 1970 1980 1991 2001 2012
Բնակչություն 69 663 78 193 84 046 95 924 101 162 99 102 101 983

Արդյունաբերություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լիբերեցը տեքստիլ արդյունաբերության (բրդե, մետաքսե, բամբակե կտորեղեն) կարևոր կենտրոն է։ Գործում է նաև մեքենաշինական գործարան (տեքստիլ արդյունաբերության համար անհրաժեշտ հաստոցների պատրաստում, «Լիբերեզի ավտոմոբիլային գործարան»)։ Անցկացվում են տեքստիլ ապրանքների տոնավաճառներ։

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԼԻբերեցը հարևան Յաբլոնեց բնակավայրի հետ կապված է տրամվայի գծով։ Գերմանիայի Ցիտաու քաղաքից Լեհաստանի Պորալյուվ գյուղով անցնելով Լիբերեց կարելի է հասնել ոտքով մեկ օրում կամ գնացքով 27 րոպեում՝ լինելով երեք պետություններում։

Գիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լիբերեցում գործում է Ազգային գիտական գրադարանը (նոր շենքը կառուցվել է 2000 թվականին) ին։

Մարզական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2009 թվականին Լիբերեցում անցկացվել է դահուկային սպորտի աշխարհի առաջնությունը։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 1,22 1,23 1,24 1,25 1,26 1,27 1,28 1,29 1,30 1,31 1,32 Czech location identification systemCzech Office of Surveying and Cadastre.