Տալլինի պատեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Տալլինի պատի մի հատվածը

Տալլինի պատեր (էստ․՝ Tallinna linnamüür), պարիսպների ու աշտարակների ամբողջություն, որ շրջապատում է միջնադարյան Տալլինի Հին քաղաքը։

Տալլինի առաջին պատերի կառուցումն սկսվել է 1265 թ. Մարգարետ Սամբիրիայի կողմից. դրանք հայտնի են Մարգարետի պատ անունով։ Պատն ուներ 5մ-ից պակաս բարձրություն, 1.5մ հաստություն[1]։

Տալլինի պատերը հայտնի են 1248 թ-ից, սակայն մինչև օրս պահպանված ամենահին պատերն ու աշտարակները վերաբերում են 14-րդ դարին։ Կառուցումը շարունակվել է 15-րդ դարում, ամրությունների վերակառուցումն ավարտվել է 1520-ական թթ.։ Դրանք գրեթե ամբողջովին պահպանվել են։ 16-րդ դարի վերջին կառուցված էին 26 աշտարակ, որոնցից պահպանվել են 18-ը։ Պատերն ունեցել են 8մ բարձրություն, 2.85մ հաստություն։

Ամենաբարձր աշտարակը Կյուստերի աշտարակն է (30մ)։

Տալլինի պատի շնորհիվ է նաև, որ Տալլինի հին քաղաքն ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Տալլինի պատի նման պատով է շրջապատված եղել նաև Տարտու քաղաքը, սակայն դրանք ավերվել են 18-րդ դարում։

Աշտարակների ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանում Պատկեր Նկարագրություն Տեղադրություն Կոորդինատներ
Պիկկ-Յալգ աշտարակ
(Pika jala väravatorn)
Pikk jalg tower.jpg Pikk jalg 59°26′15.87″ հս․ լ. 24°44′34.33″ ավ. ե. / 59.4377417° հս․. լ. 24.7428694° ավ. ե. / 59.4377417; 24.7428694 (Pika jala väravatorn)
Սեեգիտագունե աշտարակ
(Seegitagune torn)
ավերված Nunne
Սաունատագունե աշտարակ
(Saunatagune torn)
մասամբ պահպանված Nunne 9
Նունի դարպասներ
(Nunnavärav)
Ավերվել է 1868 թ. Nunne
Նունի աշտարակ
(Nunnatorn)
Nunnatorn 2011-02-27.JPG Väike-Kloostri 1 59°26′21.41″ հս․ լ. 24°44′32.55″ ավ. ե. / 59.4392806° հս․. լ. 24.7423750° ավ. ե. / 59.4392806; 24.7423750 (Nunnatorn)
Մենաստանի դարպասներ
(Kloostrivärav)
StadtmauerTallinn.jpg Suur-Kloostri 59°26′22.01″ հս․ լ. 24°44′32.51″ ավ. ե. / 59.4394472° հս․. լ. 24.7423639° ավ. ե. / 59.4394472; 24.7423639 (Kloostrivärav)
Շոգեբաղնիքի աշտարակ
(Saunatorn)
Saunatorn, 23. juuli 2011.jpg Suur-Kloostri 18 59°26′22.63″ հս․ լ. 24°44′32.49″ ավ. ե. / 59.4396194° հս․. լ. 24.7423583° ավ. ե. / 59.4396194; 24.7423583 (Saunatorn)
Ոսկե ոտք աշտարակ
(Kuldjala torn)
Tallinn Town Wall Mai 2008 2.jpg Gümnaasiumi 3 59°26′24.11″ հս․ լ. 24°44′33.25″ ավ. ե. / 59.4400306° հս․. լ. 24.7425694° ավ. ե. / 59.4400306; 24.7425694 (Kuldjala torn)
Նուննատագանե աշտարակ
(Nunnadetagune torn)
Tallinn Town Wall Mai 2008 1.jpg
Kooli 1/3 59°26′25.39″ հս․ լ. 24°44′34.27″ ավ. ե. / 59.4403861° հս․. լ. 24.7428528° ավ. ե. / 59.4403861; 24.7428528 (Nunnadetagune torn)
Լյովենշեդե աշտարակ
(Loewenschede torn)
Old Town 1.JPG
Kooli 7 59°26′26.18″ հս․ լ. 24°44′35.99″ ավ. ե. / 59.4406056° հս․. լ. 24.7433306° ավ. ե. / 59.4406056; 24.7433306 (Loewenschede torn)
Լիպպե աշտարակ
(Lippe torn)
ավերված Kooli 9
Լիպպե աշտարակի հետևի անցումը Kaarkäik linnamüüris Lippe torni kõrval.JPG Կառուցվել է 1933 թ. Laboratooriumi № 21 59°26′26.5″ հս․ լ. 24°44′38.85″ ավ. ե. / 59.440694° հս․. լ. 24.7441250° ավ. ե. / 59.440694; 24.7441250 (passage)
Կեյսմյաե աշտարակ
(Köismäe torn)
TallinnCityWalls.jpg
Laboratooriumi № 27 59°26′27.4″ հս․ լ. 24°44′41.67″ ավ. ե. / 59.440944° հս․. լ. 24.7449083° ավ. ե. / 59.440944; 24.7449083 (Köismäe torn)
Պլատե աշտարակ
(Plate torn)
Plate torn 2011-05-21.JPG Laboratooriumi № 29 59°26′28.63″ հս․ լ. 24°44′43.98″ ավ. ե. / 59.4412861° հս․. լ. 24.7455500° ավ. ե. / 59.4412861; 24.7455500 (Plate torn)
Էպպինգի աշտարակ
(Eppingi torn)
Eppingi torn 2010-02-01.JPG Laboratooriumi № 31 59°26′29.82″ հս․ լ. 24°44′46.2″ ավ. ե. / 59.4416167° հս․. լ. 24.746167° ավ. ե. / 59.4416167; 24.746167 (Eppingi torn)
Գրուսբեկեի հետևի աշտարակ
(Grusbeke-tagune torn)
Grusbeke-tagune torn 2010-08-11.JPG Laboratooriumi № 33 59°26′31.22″ հս․ լ. 24°44′48.62″ ավ. ե. / 59.4420056° հս․. լ. 24.7468389° ավ. ե. / 59.4420056; 24.7468389 (Grusbeke-tagune torn)
Ռենտենի աշտարակ
(Renteni torn)
աշտարակի մի մասը պահպանվել է ավելի ուշ կառուցված շինության ներսում Lai № 49
Վուլֆգարդի հետևի աշտարակ
(Wulfardi-tagune torn)
պահպանվել է աշտարակի մի մասը Lai 4 59°26′32.3″ հս․ լ. 24°44′53.97″ ավ. ե. / 59.442306° հս․. լ. 24.7483250° ավ. ե. / 59.442306; 24.7483250 (Wulfgardi-tagune torn)}
Ծովափնյա մեծ դարպասներ
(Suur Rannavärav)
Tallinn old town gate.jpg Pikk 70 59°26′33.23″ հս․ լ. 24°44′57.44″ ավ. ե. / 59.4425639° հս․. լ. 24.7492889° ավ. ե. / 59.4425639; 24.7492889 (Suur Rannavärav)
Գեր Մարգարետ
(Paks Margareeta)
Fat Margrets Cannon Tower.jpg Pikk 70 59°26′33.3″ հս․ լ. 24°44′58.72″ ավ. ե. / 59.442583° հս․. լ. 24.7496444° ավ. ե. / 59.442583; 24.7496444 (Paks Margareeta)
Ստոլտինգի աշտարակ
(Stoltingi torn)
Stoltingi torn 2010-11-06.JPG Pikk 68 59°26′31.78″ հս․ լ. 24°44′58.62″ ավ. ե. / 59.4421611° հս․. լ. 24.7496167° ավ. ե. / 59.4421611; 24.7496167 (Stoltingi torn)}
Հատտրոպեի հետևի աշտարակ
(Hattorpe-tagune torn)
Hattorpe-tagune torn.JPG Pikk 62 59°26′29.5″ հս․ լ. 24°44′57.6″ ավ. ե. / 59.441528° հս․. լ. 24.749333° ավ. ե. / 59.441528; 24.749333 (Hattorpe-tagune torn)
Ռուսկան նախկին եկեղեցու մոտի աշտարակ ավերված Sulevimägi
Ծովափնյա փոքր դարպասներ
(Väike Rannavärav)
ավերված
Բրեմենի աշտարակ
(Bremeni torn)
Bremeni torn 20081212 by Ahsoous.jpg Vene 28 59°26′21.86″ հս․ լ. 24°44′57″ ավ. ե. / 59.4394056° հս․. լ. 24.74917° ավ. ե. / 59.4394056; 24.74917 (Bremeni torn)
Բրեմեն անցում
(Bremeni käik)
Bremeni käik.JPG 19-րդ դար Bremeni käik 59°26′21.54″ հս․ լ. 24°44′57.15″ ավ. ե. / 59.4393167° հս․. լ. 24.7492083° ավ. ե. / 59.4393167; 24.7492083 (Bremeni käik)
Մոնկսի հետևի աշտարակ
(Munkadetagune torn)
Munkadetagune torn 2011-05-21.JPG Müürivahe 58 59°26′18.46″ հս․ լ. 24°44′58.89″ ավ. ե. / 59.4384611° հս․. լ. 24.7496917° ավ. ե. / 59.4384611; 24.7496917 (Munkadetagune torn)
Հելլեման աշտարակ
(Hellemani torn)
Hellemanni torn 2011-05-21.JPG Müürivahe 48 / Uus 1 59°26′15.15″ հս․ լ. 24°44′59.82″ ավ. ե. / 59.4375417° հս․. լ. 24.7499500° ավ. ե. / 59.4375417; 24.7499500 (Hellemanni torn)
Վիրուի դարպաս
(Viru värav)
ViruVäravad.JPG Viru 59°26′11.87″ հս․ լ. 24°45′1.31″ ավ. ե. / 59.4366306° հս․. լ. 24.7503639° ավ. ե. / 59.4366306; 24.7503639 (Viru värav)
Հինկե աշտարակ
(Hinke torn)
Tallinn, vez.jpg Pärnu mnt 2 / Müürivahe 32 59°26′9.55″ հս․ լ. 24°44′57.98″ ավ. ե. / 59.4359861° հս․. լ. 24.7494389° ավ. ե. / 59.4359861; 24.7494389 (Hinke torn)
Դուվել աշտարակ / Դևի աշտարակr
(Duveli torn / Kuraditorn)
ավերված Väike-Karja
Լուրենբուրգ կանոնավոր աշտարակ
(Lurenburgi suurtükitorn)
կառուցվել է 1538–1554 թթ., ավերվել է 1767 թ. Pärnu mnt 7
Նախրի դարպաս
(Karjavärav)
կառուցվել է 1456 թ., ավերվել է 1849 թ. փողոցները լայնացնելու նպատակով։ Այդ դարպասով էին քաղաքի նախիրը տանում արոտավայր։
Ասսաուվե աշտարակ
(Assauwe torn)
Assauwe torn Myyrivahe tänaval, vaade Harju tänava poolt, 8. august 2011.jpg Müürivahe 12 59°26′5.61″ հս․ լ. 24°44′43.33″ ավ. ե. / 59.4348917° հս․. լ. 24.7453694° ավ. ե. / 59.4348917; 24.7453694 (Assauwe torn)
Հարյու դարպաս
(Harju värav)
Harju värav, 1863.JPG
չի պահպանվել
կառուցվել է 1361 թ., 1448–1453 կառուցվել է երկրորդ ճակատային դարպասը։ 1862 թ. ավերվել է երկրորդ դարպասը, 1875 թ.՝ հիմնականը։ Harju 59°26′4.74″ հս․ լ. 24°44′37.53″ ավ. ե. / 59.4346500° հս․. լ. 24.7437583° ավ. ե. / 59.4346500; 24.7437583 (Harju värav)
Այծի աշտարակ
(Kitsetorn)
Rüütli
Կիկ-ին-դե-կյոկ Kiek in de kök 3015.jpg Komandandi tee 2 59°26′5.14″ հս․ լ. 24°44′29″ ավ. ե. / 59.4347611° հս․. լ. 24.74139° ավ. ե. / 59.4347611; 24.74139 (Kiek in de Kök)
Աղջկա աշտարակ
(Neitsitorn)
Neitsitorn, Tallinn.JPG Lossi plats 11 / Lühike jalg 9A 59°26′6.8″ հս․ լ. 24°44′27.51″ ավ. ե. / 59.435222° հս․. լ. 24.7409750° ավ. ե. / 59.435222; 24.7409750 (Neitsitorn)
Տալլի աշտարակ
(Tallitorn)
OldCity GuardTowerPark.JPG Lossi plats 11 / Lühike jalg 9A 59°26′8.43″ հս․ լ. 24°44′26.91″ ավ. ե. / 59.4356750° հս․. լ. 24.7408083° ավ. ե. / 59.4356750; 24.7408083 (Tallitorn)
Լյուհիկե յալգ աշտարակ
(Lühike jala väravatorn)
Lühikese Jala väravatorn.JPG Lühike jalg 9 59°26′10.01″ հս․ լ. 24°44′28.15″ ավ. ե. / 59.4361139° հս․. լ. 24.7411528° ավ. ե. / 59.4361139; 24.7411528 (Lühikese jala väravatorn)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Andriy Ksenofontov, = Wall Street ... Estonian Times, 15 August 2002