Վասիլի Ստրուվե (աստղագետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Վասիլի Ստրուվե (այլ կիրառումներ)
Վասիլի Ստրուվե
ռուս.՝ Василий Струве
անգլ.՝ Wilhelm Struve
FGW Struve.jpg
Ծնվել էապրիլի 15, 1793(1793-04-15)[1][2][3]
Ալտոնա, Գերմանիա[2][3]
Մահացել էնոյեմբերի 23, 1864(1864-11-23)[1][2][3] (71 տարեկանում)
Պուլկոցո, Tsarskoselskiy Uyezd, Սանկտ Պետերբուրգի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
ԳերեզմանPulkovo Observatory cemetery
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտությունաստղագետ և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Դորպատի կայսերական համալսարան և Պուլկովոյի աստղադիտարան
Գործունեության ոլորտաստղագիտություն
Պաշտոն(ներ)Գաղտնի խորհուրդ
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա և Բավարիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԴորպատի կայսերական համալսարան[2]
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[1], գերմաներեն[1] և լատիներեն[1]
Գիտական ղեկավարGeorg Friedrich Parrot
Եղել է գիտական ղեկավարKaspar Gottfried Schweizer, Alexei Savich և Q4403524?
Հայտնի աշակերտներJohann Heinrich Wilhelm Döllen
ՊարգևներԼոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Թագավորական մեդալ Թագավորական աստղագիտական ընկերության ոսկե մեդալ Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշան և Fellow of the American Academy of Arts and Sciences
Երեխա(ներ)Berngard Struve, Otto Wilhelm von Struve[4] և Karl von Struve
ՀայրJacob Struve[3]
Friedrich Georg Wilhelm Struve Վիքիպահեստում

Վասիլի Յակովլևիչ Ստրուվե (ռուս.՝ Василий Яковлевич Струве, անգլ.՝ Friedrich Georg Wilhelm Struve, 1793-1864), ռուս աստղագետ և գեոդեզիստ։ Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1832)։ Ավարտել է Դորպատի (այժմ՝ Տարտու) համալսարանը (18101818-1839 թվականներին եղել է Դորպատի համալսարանի աստղադիտարանի տնօրենը։ 1833 թվականից ղեկավարել է Պուլկովոյի աստղադիտարանի կազմակերպման և սարքավորման գործը, 1839-1862 թվականներին եղել է այդ աստղադիտարանի տնօրենը։ Հիմնարար աստղաչափության բնագավառում Ստրովեի ստացած կարևորագույն արդյունքների, երկնային լուսատուների կոորդինատների որոշման և Ստրովեի ղեկավարությամբ կազմված աստղացուցակների շնորհիվ Պուլկովոյի աստղադիտարանը համաշխարհային ճանաչում ստացավ։ Կրկնակի և բազմակի աստղերի վերաբերյալ Ստրուվեի խոր ուսումնասիրությունների արդյունքները տեղ են գտել «Միկրոմետրական չափումներ․․․» (1837) և «Աստղերի միջին դիրքերը» (1852) աշխատություններում։ Ստրուվեին են պատկանում 27 աստղերի պարալաքսների առաջին հուսալի գնահատականները (1822) և a Քնարի անհատական պարալաքսի ճշգրիտ որոշումը (1837)։ Ստրուվեն ստեղծել է աստղաչափության պուլկովյան դպրոցը։ Նրա անմիջական ղեկավարությամբ ստեղծվել է այսպես կոչված աստղագիտական հաստատունների համակարգ, որը ժամանակին լայն ճանաչում է ստացել։ Ստրուվենը մեծ ավանդ ունի նաև գեոդեզիայի զարգացման գործում։ Նրա ղեկավարությամբ որոշվել է երկրի միջօրեականի մի հատվածի երկարությունը Ռուսաստանի արևմտյան մասում։ Եղել է արտասահմանյան մի շարք ակադեմիաների և ընկերությունների պատվավոր անդամ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Струве, Василий Яковлевич // Русский биографический словарь / под ред. А. А. ПоловцовСПб.: 1909. — Т. 19. — С. 549–558.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Stieda L. Struve, Wilhelm von // Allgemeine Deutsche BiographieL: 1893. — Vol. 36. — S. 693–698.
  4. В. С. Струве, Отто Васильевич // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1901. — Т. XXXIа. — С. 834.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 161 CC-BY-SA-icon-80x15.png