Սինձ պալարակիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սինձ պալարակիր
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Աստղածաղկավորներ (Asterales)
Ընտանիք Աստղածաղկազգիներ (Asteraceae)
Ցեղ Սինձ (Tragopogon)
Տեսակ Սինձ պալարակիր (T. tuberosus)
Միջազգային անվանում
Tragopogon tuberosus

Սինձ պալարակիր (լատ.՝ Tragopogon tuberosus), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմամյա խոտաբույս է, որն ունի 35-70 սմ բարձրություն և հաստացած պալարանման արմատ։ Արմատամերձ տերևները երկար են, գծային, ցողունայինները՝ հիմքի մասում շատ լայնացած, դեպի վեր աստիճանաբար նեղացող։ Ցողունն ուղիղ է, չճյուղավորված։ Ծաղիկները վառ դեղին են։ Ծածկոցի թերթերը ծաղիկներին հավասար են։ Սերմնիկները թմբիկավոր-թեփավոր են, կտուցը՝ սերմիկի լայնացած մասից կարճ կամ դրան հավասար։ Պատուսը կազմված է հիմքում օղակաձև ձուլված փետրաձև մազիկներից[1]։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի (Իջևան), Լոռու (Շահնազար) և Զանգեզուրի (Կապան) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Ընդհանուր արեալը, բացի Հայաստանից, ընդգրկում է Նախակովկասը, Դաղստանը, Արևելյան Անդրկովկասը: Ամենուրեք հազվադեպ հանդիպող տեսակ է[1]։

Էկոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակերևույթից 800–1600 մ բարձրությունների վրա, տափաստաններում և մարգագետիններում, թփուտների մեջ: Ծաղկում է ապրիլ–մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիսին[1]:

Պահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խոցելի տեսակ է, որի տարածման շրջանի մակերեսը 20000 կմ²–ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 2000 կմ²–ից պակաս: Համարվում է Կովկասի էնդեմիկ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր: Ընդգրկված չէր նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում[1]։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Հայաստանի Կարմիր գիրք (հայերեն)։ Երևան: ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6