Սերգեյ Վինոգրադսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սերգեյ Վինոգրադսկի
Сергей Виноградский
Sergei Winogradsky.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 13, 1856(1856-09-13)[1]
Կիև, Ռուսական կայսրություն[2]
Մահացել էփետրվարի 24, 1953(1953-02-24)[2][3] (96 տարեկանում)
Բրի-Կոմտ-Ռոբեր
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Մասնագիտությունպրոֆեսոր, բուսաբան, մանրէաբան, բնապահպանագետ և մանրէաբան
Հաստատություն(ներ)Ցյուրիխ և Institute of Experimental Medicine
Գործունեության ոլորտՄանրէաբանություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա և Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՍանկտ Պետերբուրգի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետ
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[3]
Գիտական ղեկավարHeinrich Anton de Bary
Հայտնի աշակերտներՎասիլի Օմելյանսկի և Դանիիլ Զաբոլոտնի
ՊարգևներԼևենհուկի մեդալ և Foreign Member of the Royal Society
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Winogr.
Sergiy Mykolayovych Winogradsky Վիքիպահեստում

Սերգեյ Նիկոլաևիչ Վինոգրադսկի (ռուս.՝ Сергей Николаевич Виноградский, ծնվել է 1856 թվականին Կիևում, մահացել 1953 թվականին Փարիզում), ռուս մանրէաբան, ռուսական մանրէաբանության հիմնադիրներից։ Պետերբուրգի Գիտությունների Ակադեմիայի թղթակից անդամ (1894), Ռուսաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1923 թվականից), Ֆրանսիայի Գիտությունների Ակադեմիայի և Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ։ 1881 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանի բնագիտական բաժինը և աշխատել տեղում։

1885–1891 թվականներին գիտական գործուղման է եղել Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում։ 1891–1912 թվականներին Վինոգրադսկին եղել է Պետերբուրգի փորձառական բժշկագիտության ինստիտուտի ընդհանուր մանրէաբանության բաժնի վարիչ, միաժամանակ «Արխիվ բիոլոգիչեսկիխ նաուկ» («ռուս.՝ Архив биологических наук») ամսագրի խմբագիրը։ Ակտիվորեն մասնակցել է Ռուսական մանրէաբանական ընկերության կազմակերպմանը (1903) և առաջին 2 տարին եղել է դրա նախագահը։

1922 թվականին մեկնել է Ֆրանսիա և մինչև կյանքի վերջը ղեկավարել Փարիզի Պաստյորի անվան ինստիտուտի ագրոբակտերիոլոգիական բաժինը։ Վինոգրադսկին առաջինն է բացահայտել հատուկ միկրոօրգանիզմների գոյությունը, որոնք էներգիան ստանում են անօրգանական նյութերի օքսիդացման ճանապարհով։ Հայտնաբերել է քեմոինքնասուն միկրոօրգանիզմները և քեմոսինթեզի երևույթը (1887)։ Վինոգրադսկին 1893 թվականին առաջինը հողից անջատել է լատ.՝ Clostridium Pasteurianum անաերոբ, ազոտֆիքսող բակտերիաներ, որոնք ընդունակ են յուրացնելու մոլեկուլային ազոտը։

Մանրամասն ուսումնասիրել է ազոտաբակտերների մորֆոլոգիան, զարգացումը, ֆիզիոլոգիան և աճեցման մեթոդները։ Առաջինն է ներդրել ընտրողական-սնուցողական միջավայրի մեթոդը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  2. 2,0 2,1 Виноградский Сергей Николаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. 3,0 3,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 457 CC-BY-SA-icon-80x15.png