Ռուզաննա Վարդանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռուզաննա Վարդանյան
Ռուզաննա Վարդանյան.jpg
Ծնվել է մայիսի 27, 1898(1898-05-27)
Ծննդավայր Շամախի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է դեկտեմբերի 9, 1957(1957-12-09) (59 տարեկանում)
Մահվան վայր Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն դերասանուհի
Ամուսին(ներ) Խաչատուր Եսայան
Պարգևներ և մրցանակներ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ

Ռուզաննա Տիգրանի Վարդանյան (մայիսի 27, 1898(1898-05-27), Շամախի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 9, 1957(1957-12-09), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասանուհի։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1945)։ Բեմադրիչ, դերասան Վավիկ Վարդանյանի քույրը, գեղանկարիչ Խաչատուր Եսայանի կինը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուզաննա Վարդանյանը ծնվել է Շամախիում, մեծացել է Դերբենտ քաղաքում։ 1915 թվականին ավարտել է տեղի ռուսական գիմնազիան և դարձել ռուսերեն լեզվի ու գրականության ուսուցչուհի[1]։ Այնուհետև երկու տարի ընտանիքով ապրել են Աստրախանում, ապա՝ Ստավրոպոլում։

Ռուզաննան տեսել է Սիրանույշի և Աբելյանի խաղը, որ մնացել է հիշողության մեջ։ Սակայն թատրոնի հանդեպ սերը նրա մեջ արթնացրել է նրա եղբայր Վավիկ (Անուշավան) Վարդանյանը։ Ստավրոպոլում նա կազմակերպում է սիրողական ներկայացումներ։ Կրտսեր եղբայրը շատ ջանք է թափում քրոջը ներկայացումների մեջ ներգրավելու համար։ Դա հաջողվում է դժվարությամբ, և Ռուզաննա Վարդանյանը դառնում է այդ ներկայացումների մասնակիցը։ Սիրողական խմբում նրա առաջին ելույթը կայացել է 1921 թ.։ Այստեղ նա խաղացել է մի շարք առաջնակարգ դերեր, ինչպես Զեյնաբի «Դավաճանություն» և Մեդեայի դերերը։ Լավ դերեր խաղալու հնարավորությունը դերասանուհու մեջ զարգացնում են բնատուր տվյալները և արթնացնում այնպիսի սեր դեպի թատրոնը, որ երբ Վավիկ Վարդանյանը մեկնում է Մոսկվա՝ հայկական դրամատիկական ստուդիայում ուսանելու, նա է ղեկավարում խումբը։ Մինչև 1927 թ., վեց տարի նա լինում է թատերախմբի առաջին դերասանուհին։

1927 թ. դերասանուհին հրավիրվում է Երևանի Առաջին պետթատրոն։ Նորեկ դերասանուհու տվյալները գնահատում են Մարգարիտի դերակատարությամբ։

Դերասանուհին նաև ասմունքող է եղել։ Մահացել է 1957 թ. Սունդուկյանի անվան թատրոնի բեմի վրա Ավետիք Իսահակյանի «Բինգյոլ» բանաստեղծությունն արտասանելիս, երբ նշվել է դերասանուհի Սիրանույշի ծննդյան 100-ամյակը։[2]

Դերերը թատրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի Հեղինակ Ներկայացում Դեր
1929 Ալեքսանդր Օստրովսկի Արդյունավետ պաշտոն Պոլինա
1933 Պիեռ Բոմարշե Ֆիգարոյի ամուսնությունը Ռոզինա
1933 Մաքսիմ Գորկի Եգոր Բուլիչովը և ուրիշներ Շուրկա
1935 Ալեքսանդր Կոռնեյչուկ Պլատոն Կրեչետ Լիդա
1936 Ալեքսանդր Շիրվանզադե Նամուս Սուսաննա
1939 Ալեքսանդր Շիրվանզադե Պատվի համար Մարգարիտա
1937 Պերճ Պռոշյան Հացի խնդիր Հերիքնազ
1937 Արմեն Գուլակյան Արշալույսին Արեգա
1937 Ալեքսանդր Պուշկին Քարե հյուրը Դոննա Աննա
1938 Յոհան Ֆրիդրիխ Շիլլեր Սեր և խարդավանք Լուիզա
1940 Ուիլյամ Շեքսպիր Օթելլո Դեզդեմոնա
1942 Ուիլյամ Շեքսպիր Համլետ Օֆելյա
1946 Ալեքսանդր Օստրովսկի Անօժիտը Լարիսա
1949 Նիկոլայ Վիրտա Դատապարտվածների դավադրությունը Հաննա Լիխտա
1951 Անտոն Չեխով Բալենու այգին Ռանևսկայա
1957 Գուրգեն Բորյան Նույն հարկի տակ Արուս

Գրականություն Ռուզաննա Վարդանյանի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ժ. Հակոբյան, Ռուզաննա Վարդանյան, 1957 թ.
  • Գրական դիրքերում, 1928 թ.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Розалия Варданян»։ Кино-Театр.РУ։ Վերցված է 2017-12-23 
  2. Հայ Սովետական Թատրոնի Պատմություն, 1967 թ.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]