Ռոբերտ Ֆիսկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռոբերտ Ֆիսկ
անգլ.՝ Robert Fisk
Դիմանկար
Ծնվել էհուլիսի 12, 1946(1946-07-12)[1][2]
ԾննդավայրՄեյդսթոուն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն[3]
Մահացել էհոկտեմբեր 30, 2020
Մահվան վայրԴուբլին, Իռլանդիա
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
ԿրթությունԹրինիթի քոլեջ, Լանկաստերի համալսարան, Yardley Court? և Sutton Valence School?
Մասնագիտությունլրագրող, պատմաբան, գրող և ռազմական թղթակից
ԱշխատավայրԴեյլի էքսպրես, Թայմս և The Independent
ԱմուսինԼարա Մարլոու և Nelofer Pazira?[4]
Պարգևներ և
մրցանակներ
Jacob's Award? Amnesty International UK Media Award? Amnesty International UK Media Award? Amnesty International UK Media Award? Orwell Prize? Լանանի մշակութային ազատության ֆոնդի մրցանակ Martha Gellhorn Prize for Journalism? Գենտիկ համալսարանի պատվավոր դոկտոր[5] Premi Godó de Periodisme? Սենթ Էնդրյուի համալսարանի պատվավոր դոկտոր James Cameron Memorial Trust Award? Foreign Reporter of the Year? Foreign Reporter of the Year? honorary doctorate of Trinity College, Dublin?[6] honorary doctorate of Lancaster University? honorary doctor of Queen's University Belfast?[7] honorary doctor of the University of Kent?[8] և honorary doctor of the American University of Beirut?
Կայքindependent.co.uk/opinion/commentators/fisk/
Robert Fisk Վիքիպահեստում

Ռոբերտ Ֆիսկ (անգլ.՝ Robert Fisk, հուլիսի 12, 1946(1946-07-12)[1][2], Մեյդսթոուն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն[3] - հոկտեմբերի 30, 2020(2020-10-30)[9], Դուբլին, Իռլանդիա- հոկտեմբեր 30, 2020, Դուբլին, Իռլանդիա[10]), բրիտանացի լրագրող, Մերձավոր Արևելքում The Independent-ի թղթակից (1976)։ Բնակվում է Բեյրութում[11]։ Ֆիսկն ունի բրիտանական և միջազգային բազմաթիվ լրագրողական մրցանակներ, ավելի, քան որևէ այլ օտարերկրյա թղթակից, ինչպես նաև 7 անգամ ընտրվել է տարվա բրիտանացի միջազգային լրագրող։ Մի շարք գրքեր ու հոդվածներ է հրատարակել պատերազմների և զինված հակամարտությունների մասին։

Լինելով արաբախոս լրագրող[12]՝ նա համարվում է այն եզակի արևմտյան լրագրողներից մեկը, ով հարցազրույց է վերցրել Ուսամա բեն Լադենից 1993-1997 թվականներին երեք անգամ[13][14]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիսկը ծնվել է Մեյդսթոնում։ Եղել է ընտանիքի միակ երեխան։ Հայրը Մեյդսթոնում եղել է գանձապահ, մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին[15]։

Սովորել է Yardley Court նախապատրաստական դպրոցում[16], այնուհետև՝ Sutton Valence դպրոցում և Լանկաստերի համալսարանում[17]։ 1983 թվականին Դուբլինի Թրինիթի քոլեջում ստացել է քաղաքագիտության բակալավրի աստիճան[18]։

Sunday Express-ում Ֆիսկը եղել է սյունակագիր։ 1972-1975 թվականներին եղել է The Times-ի բելֆաստյան թղթակիցը, այնուհետև՝ Պորտուգալիայի թղթակիցը՝ լուսաբանելով «Մեխակների հեղափոխությունը»։ 1976-1988 թվականներին նշանակվել է Մերձավոր Արևելքի թղթակից, 1989 թվականի ապրիլից՝ The Independent-ի թղթակից։ 1970-ական թվականներին լուսաբանել է Հյուսիսային Իռլանդիայի կոնֆլիկտը, 1974 թվականին՝ Պորտուգալիայի հեղափոխությունը, Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմը, 1979 թվականին՝ Իրանական հեղափոխությունը, Աֆղանական պատերազմը, Իրան-իրաքյան պատերազմը, Իրաք-քուվեյթյան պատերազմը, Բոսնիական պատերազմը, Ալժիրի քաղաքացիական պատերազմը, Կոսովոյի պատերազմը, 2001 թվականին Աֆղանստանում միջազգային միջամտությունը, 2003 թվականին կոալիցիոն ուժերի ներխուժումը Իրաք, 2011 թվականի Արաբական գարունը և ներկայիս Սիրիական ճգնաժամը։

Ռոբերտ Ֆիսկը իրեն նկարագրել է որպես խաղաղասեր և երբեք չի քվեարկել[19]։

Ֆիսկը լայնորեն անդրադարձել է 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությանը, քայլեր է կատարել, որպեսզի Թուրքիայի կառավարությունը ընդունի ցեղասպանություն կատարելու ճշմարտությունը[20]։

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1994 թվականին Ֆիսկն ամուսնացել է ամերիկացի լրագրող Լարա Մառլովի հետ։ 2006 թվականին զույգը բաժանվել է[21]։

Մրցանակներ, կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիսկը 7 անգամ արժանացել է Բրիտանական մամուլի՝ Տարվա միջազգային լրագրող մրցանակին[22], երկու անգամ արժանացել է «Տարվա մեկնաբան» մրցանակին[23]։

  • Լանկաստերի համալսարանի պատվավոր կոչում, 1984[24]
  • RTÉ ռադիոյով Իրաք-քուվեյթյան պատերազմը լուսաբանելու համար Jacob's մրցանակ, 1991[25]
  • Լրագրության Օրվել մրցանակ, 1999[26]
  • Օսմանյան կայսրության կողմից 1915 թվականին իրականացրած Հայոց ցեղասպանության հետազոտման համար Դավիդ Վատ մրցանակ, 2001[27]
  • Լրագրության Մարթա Գելհորն մրցանակ, 2002[28]
  • Բաց համալսարանի պատվավոր դոկտոր, 2003[29]
  • Սենտ Էնդրյու համալսարանի պատվավոր դոկտոր, 2004[30]
  • Կարլետոն համալսարանի պատվավոր դոկտոր, 2004[31]
  • Ադելաիդ համալսարանում Էդվարդ Սաիդի հիշատակի դասախոսություն, 2005[32]
  • Գենտի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, 2006[փա՞ստ]
  • Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի պատվո շքանշան, 2006[33]
  • Բելֆաստի Քվինս համալսարանի պատվավոր շքանշան, 2006[34]
  • 350,000 դոլար արժողությամբ Լանան գրական մրցանակ, 2006[35]
  • Կենտ համալսարանի պատվավոր դոկտոր, 2008[36]
  • Դուբլինի Թրինիթի քոլեջի պատվավոր դոկտոր, 2008[37]
  • Հանրային քննարկման ակնառու ներդրման համար պատմական ընկերության քոլեջի ոսկե մեդալ, 2009[38]
  • Լիվերպուլի Հոպ համալսարանի պատվո շքանշան, 2009[39][40]
  • Amalfi Coast լրագրողական միջազգային մրցանակ, 2011, Իտալիա[41]

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2005 թվականին հրատարակված The Great War for Civilisation (Քաղաքակրթության մեծ պատերազմը) գիրքը, Մերձավոր Արևելքի հանդեպ արևմտյան և իսրայելական քննադատական մոտեցումներով, քննադատների և միջազգային հարաբերություններ սովորող ուսանողների կողմից արժանացել է լավ ընդունելության, և համարվում է նրա լավագույն հայտնի աշխատանքը։

  • The Point of No Return: The Strike which Broke the British in Ulster (1975). London: Times Books/Deutsch. ISBN 0-233-96682-X
  • In Time of War: Ireland, Ulster and the Price of Neutrality, 1939-1945 (2001). London: Gill & Macmillan. ISBN 0-7171-2411-8 (1st ed. was 1983).
  • Pity the Nation : Lebanon at War (3rd ed. 2001). London: Oxford University Press; xxi, 727 pages. ISBN 0-19-280130-9 (1st ed. was 1990).
  • The Great War for Civilisation: The Conquest of the Middle East (October 2005) London. Fourth Estate; xxvi, 1366 pages. ISBN 1-84115-007-X
  • The Age of the Warrior: Selected Writings (2008) London, Fourth Estate ISBN 978-0-00-727073-6
  • Robert Fisk on Algeria (2013) Independent Print Limited

Վիդեո վավերագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1993 թվականին Ֆիսկը թողարկել է երեք մասից բաղկացած շարք, որը վերնագրել է«Բեյրութից Բոսնիա»։ Ըստ Ֆիսկի՝ նա փորձել է պարզել, թե ինչու է աճում արևմուտքն ատող մուսուլմանների թիվը[42]։ Ֆիսկն ասել է, որ Discovery Channel-ը ի սկզբանե ամբողջությամբ ցույց տալուց հետո ցույց չի տվել ֆիլմի կրկնությունը՝ պայմանավորված իսրայելամետ խմբերի քարոզարշավով, ինչպիսիններից է CAMERA (Committee for Accuracy in Middle East Reporting in America)[42][43]:

Կեղծ էպիգրաֆիկա, Ռոբերտ Ֆիսկին կեղծ հասցեագրված կեղծիքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Saddam Hussein—From Birth to Martyrdom (2007). Egypt: Ibda; 272 pages. Եգիպտական հրատարակչությունը կեղծորեն պնդում է, որ հեղինակը Ֆիսկն է[44]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Internet Movie Database — 1990.
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #151708754 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. ABC (իսպ.) — 1903. — P. 54. — ISSN 1136-0143
  5. http://www.ugent.be/nl/univgent/collecties/archief/geschiedenis/overzichten/eredoctoren.htm#2000%20-%202009
  6. Robert Redford and John Hume awarded Honorary Degrees at Trinity College DublinTCD, 2008.
  7. Distinguished journalist receives Queen’s honorary degreeQueen's University Belfast, 2006.
  8. University Honorary Degrees July 2008University of Kent, 2008.
  9. 9,0 9,1 Veteran journalist and author Robert Fisk dies aged 74
  10. Pope Conor։ «Veteran journalist and author Robert Fisk dies aged 74»։ The Irish Times (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-11-01 
  11. «Robert Fisk Biography»։ London: Independent։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-11-ին։ Վերցված է նոյեմբերի 12, 2012 
  12. «Listen to the Robert Fisk lecture - Activities - Faculty of Arts and Social Sciences - Kingston University London»։ Fass.kingston.ac.uk։ Վերցված է օգոստոսի 21, 2012 
  13. Robert Fisk: The Great War for Civilisation: The Conquest of the Middle Eastpp. 1-39 ISBN 1-84115-007-X
  14. «Honoured War Reporter Sides With Victims of Conflict»։ New Zealand Press Association։ նոյեմբերի 4, 2005 
  15. Cooke Rachel (ապրիլի 13, 2008)։ «Man of war»։ The Guardian (London) 
  16. Fisk Robert (հուլիսի 3, 2010)։ «Deadly skies: The bloody truth about the Battle of Britain 70 years on»։ The Independent (London)։ Վերցված է հոկտեմբերի 24, 2011 
  17. «Robert Fisk lecture»։ LU News (Lancaster University)։ November 2006։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-12-10-ին։ Վերցված է հոկտեմբերի 14, 2008 
  18. «Former postgraduate students»։ Trinity College, Dublin։ Վերցված է հուլիսի 26, 2008 
  19. Robert Fisk and Martin Bell. (10 November 2009) The lost art of reportage The Independent. 15:48-15:52 minutes in. Retrieved 2009-12-08.
  20. See, for example, http://www.counterpunch.org/2006/10/14/confronting-turkey-s-armenian-genocide/, 14 October 2006. Retrieved 2 February 2016; http://www.independent.co.uk/voices/comment/armenian-genocide-to-continue-to-deny-the-truth-of-this-mass-human-cruelty-is-close-to-a-criminal-10188119.html, 20 April 2015. Retrieved 2 February 2016; http://www.independent.co.uk/news/world/europe/armenian-genocide-turkeys-day-of-denial-amid-remembrance-for-a-genocide-in-all-but-name-10203090.html, 24 April 2015. Retrieved 2 February 2016.
  21. Rachel Cooke (ապրիլի 13, 2008)։ «Man of war»։ The Guardian։ Վերցված է նոյեմբերի 25, 2014 
  22. Patrick Keatinge (դեկտեմբերի 2, 2002)։ Ireland in International Affairs: Interests, Institutions and Identities: Essays in Honour of Professor N.P. Keatinge, FTCD, MRIA։ Institute of Public Administration։ էջ 217։ ISBN 978-1-902448-76-3 
  23. «Times reporter wins award»։ The Times (London)։ դեկտեմբերի 15, 1987 
  24. Lancaster University։ «Honorary Degrees»։ Lancaster University։ Վերցված է հունիսի 9, 2013 
  25. "In the wars". The Irish Times (Dublin). 19 November 1991.
  26. List of 1999 winners Archived 2010-11-20 at the Wayback Machine.. The Orwell Prize for Journalism.
  27. «Fisk wins award for political journalism»։ The Independent (London)։ հուլիսի 20, 2001։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-10-ին։ Վերցված է 2016-07-04 
  28. «Previous Winners»։ Martha Gellhorn Prize for Journalism 
  29. «Doctor of the University 1973-2011»։ The Open University։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-12-13-ին։ Վերցված է հունիսի 10, 2013 
  30. University of St Andrews (հունիսի 21, 2004)։ «Honorary degrees June 2004»։ The University of St Andrews։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-12-13-ին։ Վերցված է հունիսի 9, 2013 
  31. Carleton University (մայիսի 31, 2013)։ «Honorary Degrees Awarded Since 1954»։ Carleton University։ Վերցված է հունիսի 9, 2013 (չաշխատող հղում)
  32. «About the Edward Said Memorial Lecture»։ University of Adelaide։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-10-13-ին։ Վերցված է հոկտեմբերի 17, 2009 
  33. American University of Beirut (2006)։ «Honorary Doctorates»։ American University of Beirut։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-08-01-ին։ Վերցված է հունիսի 10, 2013 
  34. Communications & External Affairs Office (2006)։ «Destinguished journalist receives Queen's honorary degree»։ Queen's University Belfast։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-06-04-ին։ Վերցված է հունիսի 10, 2013 
  35. «2006 Lannan Cultural Freedom Prize awarded to Robert Fisk»։ Lannan Foundation։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-05-22-ին։ Վերցված է 2016-07-04 
  36. News, Press and Media (հուլիսի 7, 2008)։ «University Honorary Degrees July 2008»։ The University of Kent։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-10-12-ին։ Վերցված է հունիսի 7, 2013 
  37. «Five recipients to receive honorary degrees at Trinity College Dublin»։ հուլիսի 12, 2008։ Վերցված է փետրվարի 2, 2016 
  38. Jon Ihle (հունվարի 8, 2009)։ «Trinity College awards harsh Israel critic»։ Jewish Telegraphic Agency։ Վերցված է հունիսի 7, 2013 
  39. Ben Schofield (հուլիսի 16, 2009)։ «Liverpool Bishops honoured by Liverpool Hope University»։ Liverpool Daily Post.co.uk։ Վերցված է հունիսի 9, 2013 
  40. Robert Fisk (հուլիսի 18, 2009)։ «Some lessions in sacrifice from Liverpool in two world wars»։ London: The Independent։ Վերցված է հունիսի 9, 2013 
  41. "Robert Fisk wins International Prize". The Independent (London). 18 June 2011.
  42. 42,0 42,1 David Wallis, ed. (2004)։ Killed: great journalism too hot to print։ Nation Books։ էջ 388։ ISBN 978-1-56025-581-9 
  43. Trager Robert, Donna Lee Dickerson (1999)։ Freedom of expression in the 21st century։ Pine Forge Press։ էջ 80։ ISBN 978-0-8039-9085-2 
  44. Fisk, Robert (փետրվարի 1, 2008)։ «Robert Fisk: The curious case of the forged biography»։ London: The Independent։ Վերցված է փետրվարի 1, 2008