Ջոն Դալթոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոն Դալթոն
John Dalton
John Dalton. Line engraving by W. H. Worthington, 1823, afte Wellcome V0006489.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 6, 1766(1766-09-06)[1][2][3][4]
Կամբերլենդ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[4]
Մահացել էհուլիսի 27, 1844(1844-07-27)[1][5][2][4][4] (77 տարեկանում)
Մանչեսթեր, Լանկաշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[6][4]
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[4]
Մասնագիտությունֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, օդերևութաբան և քիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Օքսֆորդի համալսարան
Գործունեության ոլորտքիմիա, ֆիզիկա և Օդերևութաբանություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[7] և Բավարիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերHarris Manchester College?
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[1]
Հայտնի աշակերտներՋեյմս Ջոուլ
ՊարգևներԼոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ Թագավորական մեդալ և Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Jn.Dalton
Ստորագրություն
John Dalton Signature c1827.svg
John Dalton Վիքիպահեստում

Ջոն Դալթոն (անգլ.՝ John Dalton, 6 սեպտեմբերի, 1766, Իգլսֆիլդ, Անգլիա - 27 հուլիսի, 1844, Մանչեսթեր), անգլիացի քիմիկոս և ֆիզիկոս։ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1822 թ.)։ Ուսումնասիրել է գազերի խառնուրդների հատկությունները, հայտնաբերել գազերի պարցիալ ճնշումների օրենքը (1801 թ.) և գազերի լուծելիության կախումը պարցիալ ճնշումից (1803 թ.)։

Հետազոտել է հեղուկների գոլորշիացման երևույթը։ 1802 թ., Գեյ-Լյուսակից և Շառլից անկախ, գտել է, որ հաստատուն ճնշման և ջերմաստիճանի միատեսակ բարձրացման դեպքում բոլոր գազերն ընդարձակվում են միանման։ Դալթոնը զարգացրել է ատոմիստական ուսմունքը և այն կիրառել քիմիայում։ Հայտնաբերել է (1803 թ.) բազմապատիկ հարաբերությունների օրենքը, տվել քիմիական տարրերի հարաբերական ատոմական կշիռների առաջին աղյուսակը։ 1794 թ. առաջինն է նկարագրել դալթոնիզմը։

Վախճանվել է 1844 թվականի հուլիսի 27-ին Մանչեստրում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 SNAC — 2010.
  3. Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 https://www.biography.com/people/john-dalton-9265201
  5. Encyclopædia Britannica
  6. Дальтон Джон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. Notable Names Database — 2002.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 263 CC-BY-SA-icon-80x15.png