Ջերարդ Կոյպեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոյպեր (այլ կիրառումներ)
Ջերարդ Կոյպեր
հոլ.՝ Gerard Kuiper
GerardKuiper.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 7, 1905(1905-12-07)[1][2][3][…]
Tuitjenhorn, Շխագեն, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ[4]
Մահացել էդեկտեմբերի 24, 1973(1973-12-24)[1][3][5][…] (68 տարեկան)
Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ[5]
բնական մահով[6]
ՔաղաքացիությունFlag of the Netherlands.svg Նիդերլանդների Թագավորություն և Flag of the United States.svg ԱՄՆ[7]
Մասնագիտությունաստղագետ, մոլորակագետ, քարտեզագիր և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Լիկի աստղադիտարան[5][8], Հարվարդի աստղադիտարան[5][9], Երկեսի աստղադիտարան[10][7][5] և Lunar and Planetary Laboratory?[7][11][5]
Գործունեության ոլորտաստղագիտություն
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Նիդերլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԼեյդենի համալսարան (1927)[5][12] և Լեյդենի համալսարան (հունիսի 30, 1933)[5][13]
Տիրապետում է լեզուներինհոլանդերեն և անգլերեն[1]
Գիտական ղեկավարԷյնար Հերցշպրունգ[14]
Եղել է գիտական ղեկավարԹոմ Գերելս և Կարլ Սագան[15]
Պարգևներ
Ամուսին(ներ)անհայտ[18][7]
Commons-logo.svg Gerard Kuiper Վիքիպահեստում

Ջերարդ Պետեր Կոյպեր (հոլ.՝ Gerard Kuiper, դեկտեմբերի 7, 1905(1905-12-07)[1][2][3][…], Tuitjenhorn, Շխագեն, Հյուսիսային Հոլանդիա, Նիդերլանդներ[4] - դեկտեմբերի 24, 1973(1973-12-24)[1][3][5][…], Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ[5]), նիդերլանդական և ամերիկյան (1933 թվականից) աստղագետ։ 1935-ից 1937 թվականները աշխատել է Հարվարդի աստղադիտարանում. Հայտնաբերել է Ուրանի արբանյակ - Միրանդան (1948), Նեպտունի արբանյակ - Ներեիդան (1949), ածխաթթու գազ Մարսի մթնոլորտում, Սատուրնի արբանյակ Տիտանի մթնոլորտը։ Հայտնի է նույնպես Պլուտոնի տրամագծի գտնելու փորձերով, համեմատելով նրա աստղադիտակով ստացված պատկերը արհեստական դիսկերի հետ։ Կազմել է Լուսնի մի քանի մանրակրկիտ լուսանկարների ատլասներ։ Գտել է բազմաթիվ կրկնակի աստղեր և Սպիտակ թզուկներ։ Նրա անունով է կոչվում քարե և սառցե մարմինների գոտին որը գտնվում է Նեպտունի ողեծրից հետո։ Չնայած այն փաստին, որ նա ապացուցում էր, որ այդպիսի գոտու առկայությունը հնարավոր չէ, նրա մահից հետո 1980 թ. ուրուգվայցի աստղագետ Խուլիո Անխել Ֆերնանդեսը գոտու հայտնաբերումից հետո, անվանեց այն Կոյպերի պատվին։ Կոյպերի պատվին անվանված են նույնպես աստերոիդ (1776 Կոյպեր) և Լուսնի, Մարսի և Մերկուրիի վրա խառնարաններ։

Կոյպերի մրցանակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամեն տարի Ամերիկյան աստղագիտական միության մոլորակային գիտությունների բաժինը հանձնում է Կոյպերի մրցանակը մոլորակագիտության բնագավառում զգալի ներդրման համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Gerard Pieter Kuiper — 2009.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  4. 4,0 4,1 4,2 Sears D. W. G. Gerard P. Kuiper and the Rise of Modern Planetary ScienceUniversity of Arizona Press, 2019. — P. 4. — ISBN 978-0-8165-3900-0, 978-0-8165-3973-4
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/kuiper-gerard.pdfNAS.
  6. https://www.universetoday.com/91203/gerard-kuiper/
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 http://www.azarchivesonline.org/xtf/view?docId=ead/uoa/UAMS480.xml
  8. Sears D. W. G. Gerard P. Kuiper and the Rise of Modern Planetary ScienceUniversity of Arizona Press, 2019. — P. 13, 30. — ISBN 978-0-8165-3900-0, 978-0-8165-3973-4
  9. Sears D. W. G. Gerard P. Kuiper and the Rise of Modern Planetary ScienceUniversity of Arizona Press, 2019. — P. 30, 44. — ISBN 978-0-8165-3900-0, 978-0-8165-3973-4
  10. Sears D. W. G. Gerard P. Kuiper and the Rise of Modern Planetary ScienceUniversity of Arizona Press, 2019. — P. 44, 219—220. — ISBN 978-0-8165-3900-0, 978-0-8165-3973-4
  11. Sears D. W. G. Gerard P. Kuiper and the Rise of Modern Planetary ScienceUniversity of Arizona Press, 2019. — P. 220. — ISBN 978-0-8165-3900-0, 978-0-8165-3973-4
  12. Sears D. W. G. Gerard P. Kuiper and the Rise of Modern Planetary ScienceUniversity of Arizona Press, 2019. — P. 5—6. — ISBN 978-0-8165-3900-0, 978-0-8165-3973-4
  13. Sears D. W. G. Gerard P. Kuiper and the Rise of Modern Planetary ScienceUniversity of Arizona Press, 2019. — P. 6, 12. — ISBN 978-0-8165-3900-0, 978-0-8165-3973-4
  14. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  15. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  16. https://saf-astronomie.fr/en-janssen-prize/
  17. https://web.archive.org/web/20101222143454/http://aas.org/grants/awards.php
  18. Sears D. W. G. Gerard P. Kuiper and the Rise of Modern Planetary ScienceUniversity of Arizona Press, 2019. — P. 39. — ISBN 978-0-8165-3900-0, 978-0-8165-3973-4

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]