Չինուա Աչեբե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Չինուա Աչեբե
անգլ.՝ Chinua Achebe
Chinua Achebe, 2008 (cropped).jpg
Ծննդյան անունիգբո՝ Albert Chinụalụmọgụ Achebe[1][2]
Ծնվել էնոյեմբերի 16, 1930(1930-11-16)[3][4][5][6][7] կամ նոյեմբերի 15, 1930(1930-11-15)[8]
ԾննդավայրOgidi, Anambra, Idemili North, Anambra State, Նիգերիա[9][4][10]
Վախճանվել էմարտի 21, 2013(2013-03-21)[11][3][5] (82 տարեկանում) կամ մարտի 22, 2013(2013-03-22)[12] (82 տարեկանում)
Վախճանի վայրԲոստոն, ԱՄՆ[12][13]
Մասնագիտությունվիպասան, բանաստեղծ, գրական քննադատ, ակնարկագիր, վիպասան, մանկագիր, գրող, փիլիսոփա և համալսարանի պրոֆեսոր
Լեզուանգլերեն[3]
ԱզգությունIgbo people
ՔաղաքացիությունՆիգերիայի պրոտեկտորատ
Flag of Nigeria.svg Նիգերիա[4][10]
ԿրթությունԼոնդոնի համալսարան և University of Ibadan
Ուշագրավ աշխատանքներThings Fall Apart[14], No Longer at Ease, Arrow of God, A Man of the People և Anthills of the Savannah
ԱնդամակցությունԺամանակակից լեզվի միություն[15], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա[16] և Թագավորական գրական ընկերություն
ԱշխատավայրԲրաունի համալսարան[17] և Նիգերիայի համալսարան
ՊարգևներԳերմանական գրավաճառների խաղաղության պարգև[2] Բուքերյան միջազգային մրցանակ[18][19][20] Nigerian National Order of Merit Award St. Louis Literary Award International Nonino Prize[21] Fellow of the Royal Society of Literature Fellow of the American Academy of Arts and Sciences և Lotus Prize for Literature
Chinua Achebe Վիքիպահեստում

Չինուա Աչեբե (անգլ.՝ Chinua Achebe, լրիվ անունը՝ Ալբերտ Չինուալումոգու Աչեբե, անգլ.՝ Albert Chinụalụmọgụ Achebe, նոյեմբերի 16, 1930(1930-11-16)[3][4][5][6][7] կամ նոյեմբերի 15, 1930(1930-11-15)[8], Ogidi, Anambra, Idemili North, Anambra State, Նիգերիա[9][4][10] - մարտի 21, 2013(2013-03-21)[11][3][5] կամ մարտի 22, 2013(2013-03-22)[12], Բոստոն, ԱՄՆ[12][13]), անգլիագիր նիգերացի հանրահայտ գրող և գրաքննադատ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեպեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1958 - «» (Things Fall Apart)
  • 1960 - «» (No Longer at Ease)
  • 1964 - «» (Arrow of God)
  • 1966 - «» (A Man of the People)
  • 1987 - «» (Anthills of the Savannah)

Պատմվածքների ժողովածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բանաստեղծական ժողովածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էսսեներ և հրապարակախոսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանուկների համար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Agetua, John (ed.) (1977). Critics on Chinua Achebe, 1970–76. Benin City, Nigeria: Bendel Newspapers Corp.
  • Azohu, Virginia (1996). "Culture and the Frontiers of Language". In Ihekweazu, Edith. Eagle on Iroko: Selected Papers from the Chinua Achebe International Symposium, 1990. Ibadan, Nigeria: Heinemann Educational Books (Nigeria) PLC. ISBN 978-978-129-379-5.
  • Bestman, A. M. (2012). "Reading Chinua Achebe’s Things Fall Apart through the Womanist lens: The imperative of the female principle". In C. Anyadike and K. A. Ayoola (eds), Blazing the Path: Fifty Years of Things Fall Apart (155–173). Ibadan: HEBN Publishers Plc.
  • Bicknell, Catherine (1996). "Achebe's Women: Mothers, Priestesses, And Young Urban Professionals". In Ihekweazu, Edith, Eagle on Iroko: Selected Papers from the Chinua Achebe International Symposium, 1990. Ibadan, Nigeria: Heinemann Educational Books (Nigeria) PLC. ISBN 978-978-129-379-5.
  • Booker, M. Keith and Simon Gikandi (2003). The Chinua Achebe Encyclopedia. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 978-3-8255-0021-4.
  • Clarke, Nana Ayebia, and James Currey (2014), Chinua Achebe: Tributes & Reflections. Banbury, Oxfordshire: Ayebia Clarke Publishing Ltd. ISBN 978-0-9569307-6-7.
  • Corley, Í. (2009). "Conjecture, hypermasculinity, and disavowal in Things Fall Apart". Interventions, 11(2), 203–211.
  • Döring, Tobias (1996). Chinua Achebe und Joyce Cary. Ein postkoloniales Rewriting englischer Afrika-Fiktionen. Pfaffenweiler, Germany: Centaurus. ISBN 978-0-7618-1721-5.
  • Egar, Emmanuel Edame (2000). The Rhetorical Implications of Chinua Achebe's "Things Fall Apart". Lanham, Maryland: University Press of America. ISBN 978-0-7618-1721-5.
  • Egejuru, Phanuel (1996). "Orethory Okwu Oka: A Neglected Technique in Achebe's Literary Artistry". In Ihekweazu, Edith. Eagle on Iroko: Selected Papers from the Chinua Achebe International Symposium, 1990. Ibadan, Nigeria: Heinemann Educational Books (Nigeria) PLC. ISBN 978-978-129-379-5.
  • Egejuru, Phanuel Akubueze (2001). Chinua Achebe: Pure and Simple, an Oral Biography. Stoke-on-Trent: Malthouse Press. ISBN 978-978-023-148-4.
  • Ekwe-Ekwe, Herbert (2001). African Literature in Defence of History: An Essay on Chinua Achebe. Dakar: African Renaissance. ISBN 978-1-903625-10-1.
  • Emenyonu, Ernest N. (1991). "Chinua Achebe's Things Fall Apart: A Classic Study in Colonial Diplomatic Tactlessness". In Petersen, Kirsten Holst, and Anna Rutherford (eds). Chinua Achebe: A Celebration. Oxford, England: Dangaroo Press. ISBN 978-0-435-08060-0.
  • Emenyonu, Ernest N. (1996). "Foreword: For Whom The Honour Is Due". In Ihekweazu, Edith. Eagle on Iroko: Selected Papers from the Chinua Achebe International Symposium, 1990. Ibadan, Nigeria: Heinemann Educational Books (Nigeria) PLC. ISBN 978-978-129-379-5.
  • Emenyonu, Ernest N. (ed.) (2004). Emerging Perspectives on Chinua Achebe. Trenton, New Jersey: Africa World Press. ISBN 978-0-86543-876-7 (v. 1), ISBN 978-0-86543-878-1 (v. 2).
  • Ezenwa-Ohaeto (1997). Chinua Achebe: A Biography. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 978-0-253-33342-1.
  • Franklin, Ruth. "After Empire: Chinua Achebe and the Great African Novel". The New Yorker, 26 May 2008. Retrieved 7 December 2010.
  • Gera, Anjali (2001). Three Great African Novelists. New Delhi: Creative Books. ISBN 978-81-86318-79-9.
  • Gikandi, Simon (1991). Reading Chinua Achebe: Language and Ideology in Fiction. London: James Currey. ISBN 978-0-85255-527-9.
  • «The 100 greatest non-fiction books»։ London: The Guardian։ 14 June 2011։ Վերցված է 22 November 2011 
  • Innes, Catherine Lynette (1990). Chinua Achebe. Cambridge, England: Cambridge University Press.
  • Innes, C. L., and Bernth Lindfors (eds) (1978). Critical Perspectives on Chinua Achebe. Washington: Three Continents Press. ISBN 978-0-914478-45-4.
  • Jaya Lakshmi, Rao V. (2003). Culture and Anarchy in the Novels of Chinua Achebe. Bareilly: Prakash Book Depot.
  • Jeyifo, B. (1993). "Okonkwo and his mother: Things Fall Apart and issues of gender in the constitution of African postcolonial discourse". Callaloo, 16(4), 847–858.
  • July, Robert W. (1987). An African Voice. Durham (NC): Duke University Press. ISBN 978-0-8223-0769-3.
  • Killam, G. D. (1977). The Writings of Chinua Achebe. London: Heinemann Educational Books. ISBN 978-0-435-91665-7.
  • Laurence, Margaret (2001). Long Drums and Cannons: Nigerian Dramatists and Novelists, 1952–1966. Alberta: University of Alberta Press. ISBN 978-0-88864-332-2.
  • Lawtoo, Nidesh (2013). "A Picture of Africa: Frenzy, Counternarrative, Mimesis." Modern Fictions Studies 59.1 (2013):26–52.
  • Lindfors, Bernth (1982). Early Nigerian Literature. New York: Holmes & Meier Publishers, Ltd. ISBN 978-0-8419-0740-9.
  • Mezu, Rose Ure (2006). Chinua Achebe: The Man and His Works. London: Adonis & Abbey Publishers Ltd. ISBN 978-1-905068-21-0.
  • Naydenova, Natalia, Salihou Camara (2013). Littérature africaine et identité: un hommage à Chinua Achebe. Paris: Editions L'Harmattan. ISBN 978-2-343-01253-7.
  • Niven, Alistair (1991). "Chinua Achebe and the Possibility of Modern Tragedy". In Petersen, Kirsten Holst, and Anna Rutherford, eds. Chinua Achebe: A Celebration. Oxford, England: Dangaroo Press. ISBN 978-0-435-08060-0.
  • Njoku, Benedict Chiaka (1984). The Four Novels of Chinua Achebe: A Critical Study. New York: P. Lang. ISBN 978-0-8204-0154-6.
  • Nnolim, Charles (1996). "The Artist in Search of The Right Leadership: Achebe As A Social Critic". In Ihekweazu, Edith. Eagle on Iroko: Selected Papers from the Chinua Achebe International Symposium, 1990. Ibadan, Nigeria: Heinemann Educational Books (Nigeria) PLC. ISBN 978-978-129-379-5.
  • Ogbaa, Kalu (1999). Understanding Things Fall Apart. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 978-0-313-30294-7.
  • Ogede, Ode (2001). Achebe and the Politics of Representation: Form Against Itself, From Colonial Conquest and Occupation to Post-Independence Disillusionment. Trenton, New Jersey: Africa World Press. ISBN 978-0-86543-774-6.
  • Ojinmah, Umelo (1991). Chinua Achebe: New Perspectives. Ibadan: Spectrum Books Limited. ISBN 978-978-2461-16-2.
  • Okpewho, Isidore (ed.) (2003). Chinua Achebe's "Things Fall Apart": A Casebook. Oxford, England: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-514763-6.
  • Petersen Kirsten Holst, Anna Rutherford, eds (1991)։ Chinua Achebe: A Celebration։ Portsmouth, NH: Heinemann։ ISBN 978-0-435-08060-0 
  • Sallah, Tijan M. and Ngozi Okonjo-Iweala (2003). Chinua Achebe, Teacher of Light: A Biography. Trenton, New Jersey: Africa World Press. ISBN 978-1-59221-031-2.
  • Shamim, Amna (2013). Colonial/Postcolonial Paradigms in Chinua Achebe's Novels (TFA & AOG). Saarbrücken: Lambert Academic Publishing. ISBN 978-3-659-35098-6.
  • Tredell, Nicolas (2000). Joseph Conrad: Heart of Darkness. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-11923-8.
  • Udumukwu, O. (2012). "Violence against Achebe’s women: Onkonkwo and 'The Gun that Never Shot'". In Helen Chukwuma (ed.), Achebe’s Women: Imagism and Power (201–221). Trenton: Africa World Press.
  • Yankson, Kofi E. (1990). Chinua Achebe's Novels: A Sociolinguistic Perspective. Uruowulu-Obosi, Nigeria: Pacific Publishers. ISBN 978-978-2347-79-4.
  • Yousaf, Nahem (2003). Chinua Achebe. Tavistock: Northcote House in Association with the British Council. ISBN 978-0-7463-0885-1.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.abidjan.net/qui/profil.asp?id=775
  2. 2,0 2,1 https://www.unhcr.org/fr/subsites/promref/4b30f7d93d/achebe-chinua.html
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 10. — ISBN 978-2-221-06888-5
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 SNAC — 2010.
  7. 7,0 7,1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 Akyeampong E. K., Gates H. L. Dictionary on African Biography, افریقی سوانحی لغتNew York City: OUP, 2012. — ISBN 978-0-19-538207-5
  9. 9,0 9,1 9,2 http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7896665.stm
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 https://www.universalis.fr/encyclopedie/chinua-achebe/
  11. 11,0 11,1 11,2 Brown University reports on death of poet Chinua Achebe
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118646680 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  13. 13,0 13,1 13,2 https://www.babelio.com/auteur/Chinua-Achebe/14206
  14. https://www.lecture-ecriture.com/8558-Le-monde-s'effondre-Chinua-Achebe
  15. http://www.mla.org/honfell_past
  16. https://www.amacad.org/person/chinua-achebe
  17. https://news.brown.edu/articles/2009/09/achebe
  18. https://www.jeuneafrique.com/228081/culture/prix-litt-raire-man-booker-quatre-auteurs-africains-dans-la-liste-des-finalistes/
  19. https://www.afrik.com/chinua-achebe-obtient-le-man-booker-international-prize
  20. https://www.jeuneafrique.com/94965/archives-thematique/chinua-achebe/
  21. http://premio.grappanonino.it/en/winner/chinua-achebe/