Չարլզ Լեմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Չարլզ Լեմ
Charles Lamb by Henry Hoppner Meyer.jpg
Ծնվել էփետրվարի 10, 1775(1775-02-10)[1][2][3][4]
ԾննդավայրԼոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[5]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 27, 1834(1834-12-27)[1][2][3][4] (59 տարեկանում)
Վախճանի վայրEdmonton, Էնֆիլդ, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[5]
Մասնագիտությունգրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ, գրական քննադատ և մանկագիր
Լեզուանգլերեն[1]
ԱզգությունԱնգլիացիներ
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
ԿրթությունChrist's Hospital
Ուշագրավ աշխատանքներTales from Shakspeare, Hamlet, Prince of Denmark, Macbeth, Preface, Timon of Athens և Othello
Charles Lamb Վիքիպահեստում

Չարլզ Լեմ (Charles Lamb), (փետրվարի 10, 1775(1775-02-10)[1][2][3][4], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[5] - դեկտեմբերի 27, 1834(1834-12-27)[1][2][3][4], Edmonton, Էնֆիլդ, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[5]), ռոմանտիզմի դարաշրջանի անգլիացի բանաստեղծ, հրապարակախոս, գրաքննադատ, անգլիական գրականության պատմության մեջ էսսեի ժանրի խոշորագույն վարպետներից։

Չարլզ Լեմը ծնվել է Լոնդոնում, ծառայողի ընտանիքում: Ուսումնառության տարիներին մտերմացել է ռոմանտիկներ Լի Հանթի և Սեմյուել Քոլրիջի հետ, ովքեր նրա մտերիմ ընկերները մնացին ողջ կյանքի ընթացքում: Նպատակադրվել էր դառնալ քահանա, բայց կակազելու պատճառով ստիպված էր հրաժարվել արդ մտքից: 1792-1825 թվականներին պաշտոնավարել է Հնդկաստանին առնչվող գործերի գործակալությունում: 1796 թվականին տեղի ունեցած մի դեպք կտրուկ շրջեց Լեմի կյանքի ընթացքը. նրա ջերմագին սիրած քույրը՝ Մերին, խելացնորության նոպայի մեջ խոհանոցային դանակով մորթեց մորը: Այդ ժամանակից Չարլզն սկսեց ապրել հոգեկան հիվանդ քրոջ հետ՝ նրան խնամելով հիվանդության սրացման րոպեներին և օգնելով պատրաստել շեքսպիրյան պիեսների արձակ վերաշարադրանքներ, որոնք մեծ ժողովրդականություն էին վայելում: 1808 թվականին նա հրատարակեց «Ոդիսական»-ի՝ դպրոցականների համար վերամշակած տարբերակը[6]:

1796 թվականին Լեմը հանդես եկավ գրական ավելի լուրջ ասպարեզում՝ գրելով «Ռոզամունդ Գրեյի պատմությունը» վիպակը, որին 1802 թվականին հետևեց «Ջոն Վուդվիլ» չափածո ողբերգությունը: Սակայն այս երկերը նրան չբերեցին նույնիսկ չնչին մասն այն հաջողության, որ բաժին հասավ «Հին ծանոթ դեմքեր» փոքրածավալ բանաստեղծությանը: Ի դեպ, բանաստեղծական անթոլոգիաներում սրա հետ մեկտեղ հաճախ ներառում են «Նորածնի մահվան առթիվ» եղերերգը:

Տարիքն առնելու հետ Լեմը սկսեց հանդես գալ գրաքննադատի դերում, որն իրականում նրան այնքան էլ սրտամոտ չէր , բայց դա ապրուստի միջոց վաստակելու և քրոջը պահելու նրան հասու միակ եղանակն էր: Լի Հանթի ամսագրում նա հոդվածներ տպագրեց Շեքսպիրի և Հոգարթի մասին: Լեմի ամսագրային տեսություններից շատերը տուժել են գերեռանդուն խմբագիրների միջամտության պատճառով, այնպես որ՝ նրա գրական ճաշակների ու նախասիրությունների մասին համեմատաբար լիարժեք պատկերացում տալիս են իր նամակները: Մի երկու անփույթ նետված դարձվածքներով, որոնք հաճախ տեղ էին գտնում լուսանցքներում, Լեմը տալիս էր իր ժամանակի գեղարվեստական երևույթների ճշգրիտ գնահատականները: Բրիտանական հանրագիտարանը Լեմին անվանում է անգլիական էպիստոլյար (նամակագրական) ժանրի դասականներից մեկը:

Լեմին առավելապես փառք բերեցին «Էլիայի ակնարկները», որոնք նա հրատարակեց London Magazine-ի իր սեփական հրատարակությունում՝ սկսած 1820 թվականից: Ակնարկների առաջին ժողովածուն լույս տեսավ 1823 թվականին, երկրորդը՝ 10 տարի անց: Իր ակնարկներում, էսսեներում գրողը թաքնվոմ է Էլիայի դիմակի տակ, մի մանրախնդիր, տարօրինակ մարդու, որը խորասուզված է երեսնամյա հնության իրադարձությունների մասին հիշողություններում: Ակնարկների թեմաները բազմազան են՝ թատրոն, նուրբ զգացմունքներ, քաղաքականություն... Ոճով դրանք ամենից ավելի մոտ են Լորենս Սթերնի ստեղծագործություններին, որոնցով Լեմը շարունակ հիանում էր:

Կյանքի վերջին տարիներին Լեմը շատ էր խմում: Մի անգամ էլ ընկավ սանդուղքից, հիվանդացավ ու վախճանվեց: Քույրը՝ Մերի Լեմը, եղբորից 12 տարի ավել ապրեց: Թաղված է նրա մոտ, Լոնդոնի մերձակայքում՝ Էդմոնտոնում:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Blank Verse (1798, բանաստեղծություններ)
  • John Woodvil (1802, չափածո դրամա)
  • Tales from Shakespeare (1807)
  • The Adventures of Ulysses (1808)
  • Specimens of English Dramatic poets who lived about the time of Shakespeare (1808)
  • On the Tragedies of Shakespeare (1811)
  • Witches and Other Night Fears (1821)
  • Essays of Elia (1823)
  • The Last Essays of Elia (1833)

Կենսագրական երկեր Լեմի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Life of Charles Lamb by E.V. Lucas, G.P. Putman & Sons, London, 1905.
  • Charles Lamb and the Lloyds by E.V. Lucas Smith, Elder & Company, London, 1898.
  • Charles Lamb and His Contemporaries, by Edmund Blunden, Cambridge University Press, 1933.
  • Companion to Charles Lamb, by Claude Prance, Mansell Publishing, London, 1938.
  • Charles Lamb; A Memoir, by Barry Cornwall aka Bryan Procter, Edward Moxon, London, 1866.
  • Young Charles Lamb, by Winifred Courtney, New York University Press, 1982.
  • Portrait of Charles Lamb, by David Cecil, Constable, London, 1983.
  • Charles Lamb, by George Barnett, Twayne Publishers, Boston, 1976.
  • A Double Life: A Biography of Charles and Mary Lamb by Sarah Burton, Viking, 1993.
  • The Lambs: Their Lives, Their Friends, and Their Correspondence by William Carew Hazlitt, C. Scribner's Sons, 1897.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Лэм Чарлз // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.], [30 cilddə] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. «Charles Lamb (British author)» (անգլերեն) 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Չարլզ Լեմ հոդվածին
Վիքիդարանը
Վիքիդարանը ունի բնօրինակ գործեր, որոնց հեղինակն է՝