Նորա Ադամյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նորա Ադամյան
Ծնվել էմայիսի 31, 1910(1910-05-31)[1]
ԾննդավայրԲաքու, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել էդեկտեմբերի 2, 1992(1992-12-02) (82 տարեկան)
Վախճանի վայրՄոսկվա, Ռուսաստան
Մասնագիտությունթարգմանիչ և արձակագիր
Լեզուռուսերեն
ԿրթությունԲաքվի պետական համալսարան (1930)
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն
ԱշխատավայրԿոմունիստ

Նորա (Էլեոնորա) Գրիգորի Ադամյան (Ադամովա) (մայիսի 31, 1910(1910-05-31)[1], Բաքու, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 2, 1992(1992-12-02), Մոսկվա, Ռուսաստան[2]), ռուսալեզու հայ արձակագիր, թարգմանչուհի, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1950 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Բաքվում։ 1927-1930 թվականներին սովորել է Բաքվի համալսարանում։ Գրական ասպարեզ է իջել 1930 թվականին։ Գրել է ռուսերեն պատմվածքներ, որոնք տպագրվել են պարբերական մամուլում։ 1938-1945 թվականներին աշխատել է Երևանի «Կոմունիստ» (ռուսերեն) թերթի խմբագրությունում։ 1945 թվականին լույս է տեսել նրա պատմվածքների առաջին ժողովածուն, որին հաջորդել են մի քանի նոր գրքեր՝ «Կյանքի սկիզբը» (1955), «Կապույտ լեռների մոտ» (1957), «Լքված տունը» (1959), «Երկրորդ կինը» և այլն։ Գրել է կինոսցենարներ։ Հայերենից ռուսերեն է թարգմանել Վահան Միրաքյանի «Լալվարի որսկանը», Հովհաննես Շիրազի «Իմ ընկեր Լորիկը» և այլ գործեր։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրական աշխատանքներով, հիմնականում թարգմանություններով, սկսել է զբաղվել 1939 թվականից։ 1953 թվականից նա հրատարակել է սեփական արձակը, իսկ արդեն 1954 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին ժողովածուն՝ «Պատմվածքներ»-ը։

Գրողի հիմնական թեման բարոյական խնդիրներն են և ժամանակակիցների կյանքը՝ իրենց ուրախություններով ու տխրություններով։ «Կարմիր լույս» և «Զրո երեք» վիպակներում հեղինակը ներկայացնում է բուժաշխատողների վառ հիշարժան կերպարներ, փոխանցում նրանց նպատակասլաց, քրտնաջան աշխատանքի մթնոլորտը։ «Երկրորդ կինը» վեպում շինարարական ամբարտակի ինժեները, չնայած անձնական ձախողումներին, կրքոտ պայքարում է իր գաղափարների իրականացման համար։ «Նոր հարևանը» պատմվածքի գլխավոր հերոսը աննկատելի, թվացյալ անձնավորություն է, որը արտասովոր գթասրտություն է ցուցաբերում իրեն անծանոթ շատ մարդկանց[3]։

Նորա Ադամյանի ստեղծագործությունները հրատարակվել են «Սովետական գրող» հրատարակչության կողմից, «Կայծ», «Նոր աշխարհ», «Մոսկվա» և «Զնամյա» ամսագրերում, թարգմանվել անգլերեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, չինարեն, հայերեն և այլ լեզուներով։ Նրա թարգմանություններն կատարվել են հիմնականում հայ ժամանակակից գրական ստեղծագործություներից (Վահան Միրաքյանի «Լալվարի որսը», Հովհաննես Շիրազի «Իմ ընկեր Լորիկը» և այլն)։

Նորա Ադամյանի և նրա ամուսնու[4]՝ Յակով Վոլչեկի[5]] սցենարի հիման վրա 1965 թվականին Տալլինֆիլմ ստուդիայում նկարահանվել է«Զրո երեք» ֆիլմը ։ Համանուն պատմվածքի հիման վրա նկարահանված ռադիոպիեսում խաղացել են հայտնի դերասաններ Մարիա Բաբանովան, Գեորգի Վիցինը, Յուրի Պուզիրյովը։

1984 թվականին Նորա Ադամյանը դարձել է «Օգոնյոկ» ամսագրի մրցանակի դափնեկիր։

1960-1980-ական թվականներին Յակով Վոլչեկի հետ ապրել է «Սովետական գրող» բնակարանային շինարարական կոոպերատիվում (Կրասնոարմեյսկայա փողոցի թիվ 25 տուն)[6][7]։

Հիմնական ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեպ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1966 - «Երկրորդ կինը»

Վիպակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1959 - «Լքված տունը»
  • 1961 - «Զրո երեք»

Պատմվածքների և վիպակների ժողովածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1955 - «Կյանքի սկիզբը»
  • 1957 - «Կապույտ լեռներում»
  • 1959 - «Աղջիկը նախարարությունից։ Վիպակներ և պատմվածքներ»
  • 1964 - «Նոր հարևանը»
  • 1972 - «Ճամփորդություն երեքով։ Վիպակներ և պատմվածքներ»

Նորա Ադամյանը հայերեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Երեք վիպակ, Ե., Հայպետհրատ, 1963, 272 էջ։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Կարտոֆիլահավաք» պատմվածքի համար արժանացել է «Օգոնյոկ» հանդեսի 1984 թվականի մրցանակին[8][9]։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. 1969—1978. Энциклопедический словарь. 2009. Справочник Союза писателей СССР [по состоянию на 01.12.1963] / ред. К. В. Воронков, сост. Н. В. Боровская. — М.: Советский писатель, 1964. — 776 с. — 3000 экз. Справочник Союза писателей СССР [по состоянию на 01.06.1985] / Ред. К. Н. Селихов; сост.: В. А. Астахова, А. И. Либецкая, Л. И. Цветкова. — М.: Советский писатель, 1986. — 784 с. — 10 000 экз.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://en.isabart.org/person/147023
  2. Элеонора Георгиевна Адамова
  3. Адамян, Нора Красный свет: роман, повести. — М.: Советский писатель, 1975. — 528 с. (Аннотация к книге)
  4. Семейное захоронение Н. Адамян и Я Волчека на кладбище Тохмах в Ереване
  5. «Авторский коллектив фильма «[[Ноль три]]»»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-12-22-ին։ Վերցված է 2019-01-24 
  6. Справочник СП СССР, 1964, էջ 21,143
  7. Справочник СП СССР, 1986, էջ 19,136
  8. Հայկ Խաչատրյան (1986)։ Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ 22 
  9. Գառնիկ Ստեփանյան (1973)։ Կենսագրական բառարան, հատոր Ա։ Երևան: «Հայաստան»։ էջ 27