Յոհան Էլերտ Բոդե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յոհան Էլերտ Բոդե
գերմ.՝ Johann Elert Bode
Johann Elert Bode.jpg
Ծնվել էհունվարի 19, 1747(1747-01-19)[1][2]
Համբուրգ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[3]
Մահացել էնոյեմբերի 23, 1826(1826-11-23)[4][1][2] (79 տարեկանում)
Բեռլին, Գերմանական միություն[3]
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտությունաստղագետ
Գործունեության ոլորտաստղագիտություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա և Բավարիական գիտությունների ակադեմիա
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[4]
Գիտական ղեկավարJohann Georg Büsch[5]
Եղել է գիտական ղեկավարՅոհան Ֆրիդրիխ Փֆաֆֆ[6] և Johann Georg von Soldner[7]
ՊարգևներԼոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ
Johann Elert Bode Վիքիպահեստում

Յոհան Էլերտ Բոդե (գերմ.՝ Johann Elert Bode, հունվարի 19, 1747(1747-01-19)[1][2], Համբուրգ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[3] - նոյեմբերի 23, 1826(1826-11-23)[4][1][2], Բեռլին, Գերմանական միություն[3]), գերմանացի աստղագետ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բոդեն ծնվել է 1747 թվականի հունվարի 19-ին Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքում: 1772 թվականից Լամբերտի հրավերով աշխատել է Բեռլինի աստղադիտարանում՝ 1786 - 1825 թվականներին տնօրենի պաշտոնում: Հայտնաբերել է մի քանի գիսաստղեր: 1772 թվականին ուրվագծել է մոլորակների հեռավորությունները հիմք ընդունելով ավելի վաղ Յ. Դ. Տիցիուսի (Տիցիուս - Բոդեյի օրենք) կողմից կատարած ուսումնասիրությունների և օրենքների վրա: Դրա էությունն այն է, որ մոլորակների հեռավորությունը Արեգակից դասավորված են երկրաչափական պրոգրեսիայով: 1776 թվականին շարունակում է Արեգակից դասավորության տեսակետը, մոտ նրան, որը 1795 թվականին զարգացրել է Հերշելը:

Բոդեն առաջարկել է Ուրան մոլորակի անուն: Հիմնել է մեծ և հայտնի «Բեռլինյան աստղագիտական տարեգիրքը» («Berliner astronomisches Jahrbuch») (1774, լույս է տեսել 1776 թվականից մինչև 1959 թվականը), 51 տարիների ընթացքում եղել է տարեգրքի համահեղինակ և հրատարակող: Մեծ տարածում ուներ նրա «Représentation des astres» (1782) աշխատությունը, որը իր 34 ոչ մեծ էջերի վրա ընդգրկում էր անզեն աչքով տեսանելի ողջ աստղերը, աստղադիտակով ուսումնասիրված գլխավոր աստղերը, տեղեկատուներ և առանձին համաստեղությունների դիցաբանական բացատրություններ:

Նրա առանձին ստեղծագործություններից պետք է նշել

  • «Entwurf der astronomischen Wissenschaft» (2 խմբ.,1825)
  • «Allgemeine Betrachtungen über das Weltgebäude» (3 խմբ. 1834)
  • Ինչպես նաև հանրամատչելի աստղագիտության դասագիրք — «Anleitung zur Kenntniss des gestirnten Himmels» (11 խմբ. 1858):

1789 թվականին նա դարձել է Լոնդոնի թագավորական միության պատվավոր անդամ:

Յոհան Բոդեի պատվին են կոչվել.

  • Գալակտիկա M81, հայտնաբերված Բոդեի կողմից 1774 թվականին
  • Բոդեի երկնաքար (998), հայտնաբերված 1923 թվականին
  • Լուսնի խառնարան

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Колчинский И.Г., Корсунь А.А., Родригес М.Г Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп.. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]