Յոհաննես Դունս Սկոտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Յոհաննես Դունս Սկոտ
Duns Scotus
John Duns Scotus.jpg
Ծնվել է 1265[1] Դունս, Scottish Borders, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն
Մահացել է նոյեմբերի 8, 1308[1] Քյոլն, Electoral Rhenish Circle, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
Գերեզման Church of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary in Cologne
Քաղաքացիություն Flag of Scotland.svg Շոտլանդիայի թագավորություն
Դավանանք կաթոլիկություն
Մասնագիտություն փիլիսոփա, աստվածաբան, համալսարանի պրոֆեսոր, գրող, հոգևորական և father
Հաստատություն(ներ) Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտ փիլիսոփայություն
Ալմա մատեր Մերթոն քոլեջ
Տիրապետում է լեզուներին լատիներեն[1]
Ուսուցիչ Simon of Faversham և William of Ware
Աշակերտներ Ուիլյամ Օկկամ
John Duns Scotus Վիքիպահեստում

Յոհաննես Դունս Սկոտ (Johannes Duns Scotus, 1265 թվական կամ 1266 թվական, Մակստոն, Շոտլանդիա - նոյեմբերի 8, 1308 թվական, Քյոլն), փիլիսոփա, աստվածաբան, ֆրանցիսկյան միաբանության անդամ։ Միջնադարյան սխոլաստիկայի ներկայացուցիչ։ Դասավանդել է Օքսֆորդի և Փարիզի համալսարաններում։ Քննադատել է թոմիզմը՝ գտնելով, որ հնարավոր չէ ռացիոնալիստորեն հիմնավորել արարչագործության գաղափարը, փորձել է փիլիսոփայությունը անջատել աստվածաբանությունից։ Աստծուն վերագրելով բացարձակ ազատություն՝ պնդել է, որ աստված կարող է նյութին հաղորդել մտածելու ունակություն, այսինքն, ինչպես նշել է Կ․ Մարքսը, իրեն իսկ աստվածաբանությանն ստիպել է մատերիալիզմ քարոզել։ Դունս Իոհանը նոմինալիզմի դիրքերից լուծել է ունիվերսալիաների (ընդհանուրի) խնդիրը և դրանով ամրապնդել միջնադարյան փիլիսոփայության մատերիալիստական հակումները։ Դունս Իոհանը զգալի ավանդ է թողել միջնադարյան Եվրոպայի տեսական մտքի պատմության մեջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 460 CC-BY-SA-icon-80x15.png