Յոհաննես Դունս Սկոտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Յոհաննես Դունս Սկոտ
Duns Scotus
John Duns Scotus.jpg
Ծնվել է 1265[1] Դունս, Scottish Borders, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն
Մահացել է նոյեմբերի 8, 1308[1] Քյոլն, Electoral Rhenish Circle, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
Գերեզման Church of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary in Cologne[2]
Քաղաքացիություն Flag of Scotland.svg Շոտլանդիայի թագավորություն
Դավանանք կաթոլիկություն[3][2]
Մասնագիտություն փիլիսոփա, աստվածաբան, գրող, հոգևորական, համալսարանի պրոֆեսոր և father
Հաստատություն(ներ) Փարիզի համալսարան[3]
Ալմա մատեր Մերթոն քոլեջ
Տիրապետում է լեզուներին լատիներեն[1]
Ուսուցիչ William of Ware[2]
Աշակերտներ Ուիլյամ Օկկամ[2]
John Duns Scotus Վիքիպահեստում

Յոհաննես Դունս Սկոտ (Johannes Duns Scotus, 1265 թվական կամ 1266 թվական, Մակստոն, Շոտլանդիա - նոյեմբերի 8, 1308 թվական, Քյոլն), փիլիսոփա, աստվածաբան, ֆրանցիսկյան միաբանության անդամ։ Միջնադարյան սխոլաստիկայի ներկայացուցիչ։ Դասավանդել է Օքսֆորդի և Փարիզի համալսարաններում։ Քննադատել է թոմիզմը՝ գտնելով, որ հնարավոր չէ ռացիոնալիստորեն հիմնավորել արարչագործության գաղափարը, փորձել է փիլիսոփայությունը անջատել աստվածաբանությունից։ Աստծուն վերագրելով բացարձակ ազատություն՝ պնդել է, որ աստված կարող է նյութին հաղորդել մտածելու ունակություն, այսինքն, ինչպես նշել է Կ․ Մարքսը, իրեն իսկ աստվածաբանությանն ստիպել է մատերիալիզմ քարոզել։ Դունս Իոհանը նոմինալիզմի դիրքերից լուծել է ունիվերսալիաների (ընդհանուրի) խնդիրը և դրանով ամրապնդել միջնադարյան փիլիսոփայության մատերիալիստական հակումները։ Դունս Իոհանը զգալի ավանդ է թողել միջնադարյան Եվրոպայի տեսական մտքի պատմության մեջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Լեհերեն Վիքիպեդիա — 2001.
  3. 3,0 3,1 Ֆրանսերեն Վիքիպեդիա — 2001.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 460 CC-BY-SA-icon-80x15.png