Յոհաննես Դունս Սկոտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Յոհաննես Դունս Սկոտ
Duns Scotus
John Duns Scotus.jpg
Ծնվել է1265[1] Դունս, Սքոթիշ Բորդերս, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն
Մահացել էնոյեմբերի 8, 1308[1] Քյոլն, Electoral Rhenish Circle, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
ԳերեզմանChurch of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary in Cologne
ՔաղաքացիությունFlag of Scotland.svg Շոտլանդիայի թագավորություն
Դավանանքկաթոլիկություն
Մասնագիտությունփիլիսոփա, աստվածաբան, համալսարանի պրոֆեսոր, գրող, հոգևորական և father
Հաստատություն(ներ)Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն
Ալմա մատերՄերթոն քոլեջ
Տիրապետում է լեզուներինլատիներեն[1]
ՈւսուցիչSimon of Faversham? և William of Ware?
ԱշակերտներՈւիլյամ Օկկամ
John Duns Scotus Վիքիպահեստում

Յոհաննես Դունս Սկոտ (Johannes Duns Scotus, 1265 թվական կամ 1266 թվական, Մակստոն, Շոտլանդիա - նոյեմբերի 8, 1308 թվական, Քյոլն), փիլիսոփա, աստվածաբան, ֆրանցիսկյան միաբանության անդամ։ Միջնադարյան սխոլաստիկայի ներկայացուցիչ։ Դասավանդել է Օքսֆորդի և Փարիզի համալսարաններում։ Քննադատել է թոմիզմը՝ գտնելով, որ հնարավոր չէ ռացիոնալիստորեն հիմնավորել արարչագործության գաղափարը, փորձել է փիլիսոփայությունը անջատել աստվածաբանությունից։ Աստծուն վերագրելով բացարձակ ազատություն՝ պնդել է, որ աստված կարող է նյութին հաղորդել մտածելու ունակություն, այսինքն, ինչպես նշել է Կ․ Մարքսը, իրեն իսկ աստվածաբանությանն ստիպել է մատերիալիզմ քարոզել։ Դունս Իոհանը նոմինալիզմի դիրքերից լուծել է ունիվերսալիաների (ընդհանուրի) խնդիրը և դրանով ամրապնդել միջնադարյան փիլիսոփայության մատերիալիստական հակումները։ Դունս Իոհանը զգալի ավանդ է թողել միջնադարյան Եվրոպայի տեսական մտքի պատմության մեջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 460 CC-BY-SA-icon-80x15.png