Յոզեֆ Շտրաուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յոզեֆ Շտրաուս
Josef Strauss (1827-1870).jpg
Բնօրինակ անուն գերմ.՝ Josef Strauß
Ծնվել է օգոստոսի 20, 1827({{padleft:1827|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2][3][3][4]
Mariahilf, Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն
Երկիր Flag of Austria.svg Ավստրիա
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիական կայսրություն
Մահացել է հուլիսի 22, 1870({{padleft:1870|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[1][2][3][3][4] (42 տարեկանում)
Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[1]
Մասնագիտություն կոմպոզիտոր և դիրիժոր
Գործիքներ ջութակ
Շրջանավարտ Վիեննայի տեխնիկական համալսարան

Յոզեֆ Շտրաուս (գերմ.՝ Josef Strauß, օգոստոսի 20, 1827({{padleft:1827|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2][3][3][4], Mariahilf, Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն - հուլիսի 22, 1870({{padleft:1870|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[1][2][3][3][4], Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[1]), ավստրիացի կոմպոզիտոր, ջութակահար, դիրիժոր, ինժեներ[5]: Նշանավոր կոմպոզիտոր Յոհան Շտրաուսի երեք որդիներից մեկն է:

Կյանքը և ստեղծագործությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոզեֆ Շտրաուսը ծնվել է 1827 թվականի օգոստոսի 20-ին Վիեննայում: Նա եղել է ընտանիքի երկրորդ որդին, իսկ ընտանիքում կային հինգ երեխաներ: Նրա հայրը` Յոհան Շտրաուս Ավագը, գործնականում չէր զբաղվում երեխաների դաստիարակությամբ, քանի որ մշտապես հյուրախաղերով հանդես էր գալիս Եվրոպայում: Բայց միակ բանը, որին նա խստորեն հետևում էր և նույնը պահանջում էր կնոջից` Աննայից, այն էր, որ երեխաները ստեղծագործեն երաժշտության բնագավառում և չսովորեն ջութակ նվագել: Հայրն ուզում էր, որ որդին շարունակի կարիերան Հաբսբուրգների ավստրիական բանակում: Սակայն ավագ եղբայրը` Յոհանը, չնայելով հոր սահմանափակումներին ու արգելքին, սովորում է ջութակ նվագել` ձգտում առաջացնելով նաև Յոզեֆի մոտ:

Յոզեֆը չէր պատրաստվում երաժիշտ դառնալ, այդ պատճառով նա ընդունվում է Վիեննայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ: Նա ստանում է ինժեներ-շինարարի և ճարտարապետի մասնագիտություն` Վիեննայում աշխատելով որպես ինժեներ ու դիզայներ և մի շարք բացահայտումներ կատարելով: Յոզեֆը երկու դասագիրք է հրատարակել մաթեմատիկական գիտություններից: Նա նաև դրսևորել է նկարչի, բանաստեղծի, երգչի, կոմպոզիտորի, դրամատուրգի, գյուտարարի ձիրքեր: Սակայն հոր մահից` հետո 1853 թվականին, ընտանեկան խորհրդում որոշվում է, որ քանի որ ավագ եղբայրը` Յոհանը, զբաղված է հյուրախաղերով, Վիեննայում ելույթներ տալով ու երաժշտություն ստեղծագործելով, ապա Յոզեֆը պետք է փոխարինի եղբորը և հոր նվագախմբի դիրիժորությունն ստանձնի: Յոզեֆը հաճույքով չի ընդունում առաջարկը, սակայն արդյունքում երաժշտությանն է նվիրում իր ողջ կյանքը: Այդ ժամանակվանից աֆիշներում պարզապես Շտրաուս էին գրում, և հանրությունը չգիտեր, թե եղբայրներից ով է հանդես գալու: Իր մտերիմների շրջանում Յոզեֆին «Պեպի» էին անվանում, և Յոհանը մի անգամ նրա մասին ասել է. «Պեպին մեր երկուսից ավելի շնորհալի է, ես ուղղակի ավելի հայտնի եմ...»[6]:

Յոզեֆը նաև տաղանդավոր ջութակահար էր և դիրիժոր: Նա գրել է վալսեր այն նույն ոճով, որով ստեղծագործել է իր եղբայր Յոհանը: Յոզեֆը բանաստեղծ էր, ռոմանտիկ խառնվածք ուներ. սիրում էր միայնություն և տառապում էր մելամաղձության նոպաներով:

Երբ Եղբայրը` Յոհան Շտրաուսը, կես տարով լինում է Ռուսաստանում, նա ստիպված ավելի շատ է աշխատում և քանի որ թույլ առողջություն ուներ, վերջիվերջո գերհոգնածություն է ձեռք բերում, և նրան փոխարինում է երրորդ եղբայրը` Էդուարդը[7]:

Երբ հետաքրքրությունը Ռուսաստանի հանդեպ նվազում է, Յոհանն այնտեղ է ուղարկում Յոզեֆի նվագախումբը: Այդպիսի մի ուղևորության ժամանակ նվագախմբի երաժիշտները, անհնազանդություն դրսևորելով, ընդվզում են, և Յոհանն ստիպված նոր խումբ է ձևավորում: Վարշավայում փորձերից մեկի ժամանակ նվագախումբը ընկնում է ռիթմից, և Յոզեֆն ուշագնաց լինելով ընկնում է հարթակից դահլիճ` ուղեղի ուժգին ցնցում ստանալով: Նրան հազիվ հասցնում են Վիեննա, որտեղ էլ մահանում է:

Ամեն տարի Եվրոպայում կազմակերպվում է Շտրաուս ֆեստիվալե փառատոնը` նվիրված Շտարաուսների արվեստին: Փառատոնի շրջանակներում Իսպանիան, Իտալիան, Ավստրիան, Պորտուգալիան, Ֆրանսիան, Գերմանիան հիանում են 19-րդ դարի երաժշտական նշանավոր ընտանիքի` Շտրաուսների սքանչելի վալսերով, պոլկաներով, մարշերով, գալոպներով, ուվերտյուրաներով և օպերետների մեներգերով:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոզեֆ Շտրաուսը գրել է շատ վալսեր, որոնցից են`

  • «Dorfschwalben aus Osterreich» («Գյուղական ծիծեռնակներ Ավստրիայից»)
  • «Անմտություն»
  • «Իմ կյանքն ուրախություն է ու սեր»
  • «Ջրաներկեր»
  • «Պոլկա պիցիկատո»
  • «Դինամիդներ»

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118809555 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 International Music Score Library Project — 2006.
  5. Talents -Retrieved 2011-02-19
  6. "Johann Strauss Society: Josef Strauss". Johann Strauss Society of Great Britain. Retrieved 2008-10-01.
  7. Josef Strauss

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]