Վիեննայի տեխնիկական համալսարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վիեննայի տեխնիկական համալսարան
TU-Logo-Austria CMYK.png
Technische Universität Wien mainbuilding mainentrance northview .jpg
Տեսակ համալսարան, մշակութային արժեք[1], հասարակական համալսարան և տեխնիկական համալսարան
Հիմնադրված է 1815
Հիմնադրիր Ֆրանց II
Ռեկտոր Sabine Seidler
Անդակակցություն Եվրոպայի ճարտարագիտական համալսարանների միություն
Երկիր Flag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիա[1]
Տեղագրություն Վիեննա և Վիդեն[1]
Հասցե Karlsplatz 12-13[1]
Կայք tuwien.ac.at
Կոորդինատներ: 48°11′56.000000100406″ հս․ լ. 16°22′12.000000100004″ ավ. ե. / 48.19888888891677681° հս․. լ. 16.37000000002777966° ավ. ե. / 48.19888888891677681; 16.37000000002777966
TU Wien Վիքիպահեստում

Վիեննայի տեխնիկական համալսարան (գերմ.՝ Technische Universität Wien, сокр. TU Wien), Վիեննայի խոշորագույն համալսարաններից մեկը: Հիմնադրվել է 1815 թվականին Կայսերա-արքայական պոլիտեխնիկական ինստիտուտ անվանումով: Ներկայումս համալսարանն ունի 8 ֆակուլտետ 56 ինստիտուտներով` ներառյալ բակալավրիատի 21, մագիստրատուրայի 43 և դոկտորանտուրայի 3 բաժանմունքները: Համալսարանում սովորում են 17.600 ուսանող (19 %` արտասահմանցիներ, 30 %` կանայք): Համալսարանն ունի մոտ 4.000 աշխատակից, որից 1.800-ը դասախոսական կազմն է: Ուսումնական ծրագիրը և հետազոտական գործունեությունը կենտրոնացված են տեխնիկական ու բնական գիտությունների շուրջ[2]:

Համալսարանն ունի միջազգային լայն ճանաչում, ձեռնարկությունների ու նորարարական տեխնոլոգիաների ուղղությամբ մասնագիտացված հետազոտական ընկերությունների գործընկեր է[3]: 2005 թվականին Վիեննայի տեխնիկական համալսարանը աշխարհի լավագույն տեխնիկական համալսարանների թվում զբաղեցրել է 32-րդ և Եվրոպայում 8-րդ տեղը[4]: Այն Ավստրիայի խոշորագույն գիտահետազոտական ու կրթական հաստատությունն է [5]:

Ֆակուլտետներ ու ինստիտուտներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մաթեմատիկայի և գեոտեղեկատվական համակարգերի ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Mathematik und Geoinformation)
  • Ֆիզիկայի ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Physik)
  • Տեխնիկական քիմիայի ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Technische Chemie)
  • Ինֆորմատիկայի ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Informatik)
  • Քաղաքաշինության ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Bauingenieurwesen)
  • Ճարտարապետության և շրջանային կազմակերպման ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Architektur und Raumplanung)
  • Մեքենաշինության և արտադրության կազմակերպման ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Maschinenwesen und Betriebswissenschaften)
  • Էլեկտրա-տեղեկատվական տեխնիկայի ֆակուլտետ (գերմ.՝ Fakultät für Elektrotechnik und Informationstechnik)

Ուսումնական ծրագրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանն անցել է կրթության Բոլոնյան համակարգին` առաջարկելով կրթություն հետևյալ երեք մակարդակներով.

  • Բակալավրիատ - ներառում է առարկաներ, որոնք անհրաժեշտ են համապատասխան բնագավառի գիտական ու պրոֆեսիոնալ գործունեության համար: Այն տևում է 6 կիսամյակ, ինչը համապատասխանում է ECTS-ի 180 կետին: Շրջանավարտները ստանում են գիտությունների բակալավրի գիտական աստիճանով դիպլոմ (BSc):
  • Մագիստրատուրա - ուղղված է բակալավրների գիտելիքների խորացմանը: Որպես կանոն, տևում է 4 կիսամյակ, որի ընթացքում ուսանողներն ուսումնասիրում են 120 ECTS-ին համապատասխան առարկաներ:
  • Դոկտորանտուրա - տևում է 6 կիսամյակ: Բացի ատենախոսություն գրելուց` ուսանողները մի շարք քննություններ են հանձնում: Ողջ ծրագիրը կազմվում է ECTS-ի 180 կետից, որից 160-ը բաժին է ընկնում ատենախոսությանը:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիեննայի տեխնիկական համալսարանի գլխավոր մասնաշենքը Կարլսպլացում, 1826

Վիեննայի պոլիտեխնիկական համալսարանը հիմնադրվել է 1815 թվականին կայսր Ֆրանց II-ի կողմից:

1815 թվականի նոյեմբերի 6-ին հանդիսավորությամբ բացվել են բուհի դռները, իսկ հաջորդ օրվանից սկսվել են դասախոսությունները:

1872 թվականին պոլիտեխնիկական ինստիտուտը վերածվել է Բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի:

1919 թվականից ինստիտուտը սկսել է ընդունելություն կազմակերպել նաև կանանց համար:

1975 թվականից Բարձրագույն տեխնիկական դպրոցը վերանվանվել է Վիեննայի տեխնիկական համալսարանի:

Տեխնիկական համալսարանի հիմնական մասնաշենքերը գտնվում են Վիեննայի կենտրոնում` Կարլսպլաց հրապարակում` մշակույթի բազմաթիվ հուշարձանների հարևանությամբ` Կառլի եկեղեցի, Վիեննայի պատմության թանգարան, Երաժշտական հասարակություն:

Նշանավոր շրջանավարտներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարանի գրադարանը
  • Ֆերդինանդ Ֆելներ
  • Միլուտին Միլանկովիչ
  • Ռիխարդ Էդլեր ֆոն Միզես
  • Անտոնի Վիվուլսկի
  • Նիկոլայ Բրաշման
  • Ռիխարդ Զիգմոնդի
  • Լեոպոլդ Էյդլիտց
  • Հերբերտ Բյոկլ
  • Ադամ Բուրգ
  • Հանսպետեր Վինտեր
  • Հերբերտ Դեմել
  • Հելմուտ Դրակսլեր
  • Ռոլանդ Հարայս
  • Ադոլֆ Հիսլ-Հիսլինգեր
  • Կարլ Գյոլսդորֆ
  • Էդմունդ Գլավկա Պետեր Գրուբեր
  • Հանս Զեդլմայր
  • Հայնց Զեմանեկ
  • Միկլոշ Իբլ
  • Վիկտոր Կապլան
  • Պետեր Կերվենկա
  • Հերման Կնոֆլահեր
  • Վոլֆգանգ Կումեր
  • Արկադի Լանգման
  • Հերբերտ Մանգ
  • Յոհան Մարիհարտ
  • Լյուդվիգ Մեստլեր
  • Բորիս Նեմշիչ
  • Յոզեֆ Նոյվիրտ
  • Յոզեֆ Նոսեկ
  • Յոհան Պրեխտլ
  • Ռոլանդ Ռայներ
  • Հանս Տրոգեր
  • Յոհան Ռիգոզեկ
  • Էռնստ Ֆիալա
  • Հանս Հայդեր
  • Վալտեր Շահերմայեր
  • Յոզեֆ Շտրաուս
  • Կարլ Յունկեր
  • Ֆերդինանդ Պորշե

Ռեկտորներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1872—1873 Հենրիխ Գլազիվեց
  • 1874—1875 Ֆերդինանդ ֆոն Հոհշտետեր
  • 1880—1881 Հենրիխ ֆոն Ֆերստել
  • 1890—1891 Յոզեֆ Ֆինգեր
  • 1901—1902 Կարլ Քյոնիգ
  • 1902—1903 Գվիդո Կրաֆթ
  • 1905—1906 Ֆրանց ֆոն Հյոնել
  • 1918—1919 Կարլ Զիգմոնդի

Համալսարանի տարածք և ուսանողական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեխնիկական համալսարանի շենքերը տեղակայված են հիմնական երեք վայրերում: Կարլսպլաց հրապարակում գտնվում է ռեկտորատը, ինչպես նաև կենտրոնական գրադարանը և ֆակուլտետների շենքերը (գլխավոր շենք, շնարարության ու ճարտարապետության ֆակուլտետներ, Ֆրայհաուս` մաթեմատիկայի ու ֆիզիկայի ֆակուլտետներ): Կենտրոնում` Գուսհաուսշտրասե փողոցում են գտնվում էլեկտրատեխնիկայի և ինֆորմատիկայի ամբիոնները: Վիեննայի վեցերորդ շրջանում կա ևս մեկ ուսանողական քաղաք, որը միավորում է քիմիայի, մեքենաշինության ֆակուլտետները և կենտրոնական «Աուդիմաքս» լսարանը:

Կան քաղաքում սփռված ևս մի քանի ամբիոններ ու շենքեր: Վիեննայի երկրորդ շրջանում է գտնվում հետազոտական ռեակտորը, որն օգտագործվում է նաև այլ համալսարանների կողմից:

Համալսարանի հարևանությամբ կան շատ խանութներ ու ուսանողական սրճարաններ: Հանրակացարանները գտնվում են քաղաքի այլ հատվածում:

2006 թվականից քննարկվել է համալսարանի բոլոր մասնաշենքերի` Ասպերն տեղափոխելու հարցը, ինչի արդյունքում կձևավորվեր համալսարանական շինությունների միավորված համալիր, սակայն շուտով հրաժարվել են այդ գաղափարից:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Monuments database — 2017.
  2. "Technische Universität Wien : About us". www.tuwien.ac.at. Retrieved 2015-11-03.
  3. "TU Wien". Top Universities. Retrieved 2015-11-03.
  4. World University Rankings 2005
  5. "Technische Universität Wien : TEACHING". Retrieved 10 March 2016.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]