Մունիրա Սոլհ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մունիրա Սոլհ
Mounira Solh Portrait.JPG
Ծնվել էսեպտեմբերի 19, 1911(1911-09-19)
Մահացել էնոյեմբերի 27, 2010(2010-11-27) (99 տարեկանում)
ՔաղաքացիությունFlag of Lebanon.svg Լիբանան
Կրոնիսլամ
ԿրթությունԼիբանանում Ամերիկյան համալսարան
Մասնագիտությունակտիվիստ և քաղաքական գործիչ
Պարգևներ և
մրցանակներ
National Order of the Cedar?
Mounira Solh Վիքիպահեստում
«Ալ Ամալ» ինստիտուտը, որը նախատեսված էր հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար, Բրումանա, Լիբանան

Մունիրա Սոլհ (արաբ․՝ منيرة صلح‎‎, սեպտեմբերի 19, 1911(1911-09-19) - նոյեմբերի 27, 2010(2010-11-27)), Լիբանանում կանանց և հաշմանդամների իրավունքների պիոներ իրավապաշտպան։ Լիբանանում և Միջին Արևելքում առաջին կինն է, որը պայքարում էր Խորհրդարան մտնելու համար։ Պառլամենտում տեղ ունենալու համար նա պայքարել է 1960, 1964 և 1968 թվականներին[1]։ Նաև հումանիստ է և կատարել է տասնյակ կամավոր և բարեգործական աշխատանքներ։

1959 թվականին Մունիրա Սոլհը հաշմանդամների համար հիմնել է «Ալ Աման» ինստիտուտը, որն իր տեսակով առաջինն էր Լիբանանում և ամբողջ Արաբական աշխարհում[2]։ 1984 թվականին Լիբանանում հիմնում է «Մտավոր հիվանդություններ ունեցող երեխաների ծնողների ասոցացիան», որն առաջինն էր Լիբանանում։

Կյանք և գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մունիրա Սոլհը 1943 թվականի Լիբանանի անկախության համար կազմակերպված ցույցերի ժամանակ աչքի ընկնող կին առաջնորդներից մեկն էր։ Լինելով կանանց իրավունքերի իրավապաշտպան՝ առաջին մուսուլման կինը Լիբանանում և հավանաբար նաև ամբողջ Արաբական աշխարհում, որ պայքարում էր պառլամենտական ընտրություններում առաջադրվելու համար։ 1960 թվականին պայքարում էր Բեյրութի ընտրություններում հաղթելու համար[3]։ Ապա երկու անգամ՝ 1964 և 1968 թվականներին, թեկնածու է առաջադրվել Լիբանանի օրենսդրական ընտրություններում։ Երբեք չի հաղթել ընտրություններում[4]։

Լիբանանում և Արաբական աշխարհում լինելով համալսարան գնացած առաջին կանանցից մեկը՝ Մունիրան 1933 թվականին ավարտել է Կանանց համար նախատեսված կրտսեր ամերիկյան քոլեջը (ներկայումս՝ Լիբանանյան ամերիկյան համալսարանը)։ Ավարտելուց հետո մեկնել է Բաղդադ (Իրաք), որտեղ երկու տարի աշխատել է որպես ուսուցիչ՝ նպաստելով ազգային կրթական ծրագրերի բարելավմանը։ 1935 թվականին վերադարձել է Լիբանան, և չնայած հոր անհամաձայնությանը՝ ամուսնացել է իր առաջին հորեղբոր հետ։ Զույգը փախուստի է դիմել Պաղեստին, որտեղ մնացել է մի քանի ամիս։ Շուտով նա հորից նամակ է ստանում, որտեղ ասվում էր, որ նա ընդունել է իրենց ամուսնությունը, որից հետո նրանք հետ են վերադառնում[5]։

Այլ կին պիոներների հետ միասին Մոուիրա Սոլհը անդուլ աշխատել է կանանց և հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար նոր օրինագծերի ընդունման վրա։ 1951 թվականին նա դարձել է Լիբանանի կանանց խորհրդի անդամ[6]։ Նա նաև մարդասիրական և բարոգերծական աշխատանքներ է կատարել և ղեկավարել է 1956 թվականի Բեյրութի Մեծ հրդեհի զոհերին օգնության եկած կամավորների թիմին։

1958 թվականի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ քաղաքական նպատակներով սպանել են Մունիրայի ամուսնուն, որից հետո վերջինս հիմնում է Ալ Ամալը՝ Հաշմանդամների համար ստեղծված ինստիտուտը[7]։ Նա ոգեշնշվել էր իր որդուց և այլ հաշմանդամ երեխաներից։ 1968 թվականին դարձել է Rehabilitation International միջազգային կազմակերպության անդամ, որն զբաղվում է հաշմանդամների իրավունքներով։ Նույն տարում ընտրվել էր Լիբանանի կանանց խորհրդի փոխնախագահ և Կանանց միջազգային խորհրդի ցկյանս անդամ։ 1970 և 1972 թվականների ընթացքում մասնակցելով տարեկան երեք հանձնաժողովների, որոնք վերաբերում էին Հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածությանը, առանձնահատուկ ուշադրություն է արժանացել ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի կողմից (Վաշինգտոն)։ Կանանց և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները տարածելու և դրանք կյանքի կոչելու համար Մունիրա Սոլհն աշխարհի տարբեր միջազգային գիտաժողովներում ներկայացրել է Լիբանանը, այդ թվում Լիսաբոնում, Տոկիոյում, Սիդնեյում և Մեքսիկայում։

Տիկին Մունիրան շնորհավորանքներ է ստանւմ տիկին Ռոբինսոնից՝ Ֆրիցգերալդ Քենեդիի «Մայրերի առաջնորդութան» մրցանակը ստանալու համար, Վաշինգտոն, 2000.

Մունիրա Սոլհը 2009 թվականին նշում էր Ալ Ամալի 50-րդ տարելիցը, որի ժամանակ ցուցադրվել էր հատուկ ֆիլմ[8]՝ իր ողջ կյանքի ձեռբերքումների և բարեգործական և մարդասիրական աջակցությունների մասին[9]։

Մունիրա Սոլհը մահացել է 2010 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ 99 տարեկան հասակում[10]։ Դուստրը և որդին՝ Սանան և Նասիբը, մոր մահից հետո շարունակել են Ալ Աման ինստիտուտի աշխատանքները (Բրումանա, Լիբանան)[11]։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մունիրան սերում է մի ընտանիքից, որը Լիբանանին տվել է չորս վարչապետ՝ Ռիադ Սոլհը, Սամի Սոլհը, Թակիեդին Սոլհը և Ռեչիդ Սոլհը։ Սոլհերի ընտանիքի արմատները գալիս են Լիբանանի հարավում գտնվող Սիդոն հնագույն նավահանգստից։ Նրա հայրը՝ Աբդել Ռահիմ Սոլհը, սուննի մուսուլման է, իսկ մայրը՝ Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցու հետևորդ։ Մունիրան ունի հինգ երեխա․ Սամիր (ունեցել է հաշմանդամության խիստ բարձր աստիճան, մահացել է վաղ տարիքում), Նաջլա (վաղ տարիքում մահացել է հիվանդությունից), Սալիմ (մտավոր հաշմանդամություն, 1942 - 2002), Սանան և Նասիբը։ Ունի ինը թոռ[12]։

Մունիրա Սոլհի՝ Ֆրիցգերալդ Քենեդիի «Մայրերի առաջնորդութան» մրցանակը 2000-2005

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մունիրա Սոլհն 1929 թվականին ավարտել է Տրիպոլի ամերիկյան դպրոցը, որը գտնվում է Լիբանանի հյուսիսային մասում։ Ավելի ուշ գնացել է Կանանց համար նախատեսված կրտսեր ամերիկյան քոլեջը (ներկայումս՝ Լիբանանյան ամերիկյան համալսարանը), որն ավարտել է 1933 թվականին[13]։

1950 թվականին Լիբանանի Կարմիր խաչից ստացել է բուժքրոջ հավաստագրում։

1975 թվականին հաշմանդամությունն ու ռեաբիլիտացիա ուսումնասիրելու համար կրթությունը շարունակել է Սելլի Օք քոլեջներում (Բիրմինգհեմ, Միացյալ Թագավորություն

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Lamia Rustum Shehadeh, ed. (1999)։ Women and War in Lebanon։ University Press of Florida։ էջ 32 
  2. El-Ghoul Adnan (25 October 2004)։ «Charity helps clothe and feed the needy»։ The Daily Star (Lebanon) 
  3. Moghaizel Laure (1985)։ Women in the Lebanese Legislation։ Naufal, Beirut, Lebanon: Beirut University College։ էջ 36 
  4. Joseph Suad (2000)։ Gender and Citizenship in the Middle East։ Syracuse, New York: Syracuse University Press։ էջ 127 
  5. «Passing Away of Mounira Solh»։ Lebanon: Al Akhbar։ 30 November 2010։ Արխիվացված է օրիգինալից 2 April 2013-ին։ Վերցված է 20 August 2012 
  6. Chaarani Aman Kabbara (November 2010)։ «LCW President Eulogy for Mounira Solh» (Arabic)։ Beirut: Lebanese Council of Women website։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-04-15-ին  (Engl. tr.)
  7. "Al- Amal Institute for the Disabled" Archived 26 December 2010 at the Wayback Machine.. United Nations Development Program. UNDP.org.
  8. «Ceremony for Al Amal's Golden Jubilee»։ Lebanon: National News Agency։ 28 October 2009 (չաշխատող հղում)
  9. «Passing Away of Mounira Solh, Founder of Al Amal Institute for the Disabled at Age 99»։ Al Mustaqbal (Lebanon)։ 29 November 2010 
  10. «Lebanon Bids Farewell to Pioneer Mounira Solh»։ As Safir (Lebanon)։ 30 November 2010 
  11. «Haigazian University Online Collaborative Sponsoring the Welfare Wheat Race»։ Beirut, Lebanon: Haigazian University։ 2 April 2012 
  12. «Lebanon Bids Farewell to Pioneer Mounira Solh»։ As Safir (Lebanon)։ 30 November 2010 
  13. «Achievements of LAU Women Graduates Throughout its History»։ Beirut, Lebanon: Lebanese American University (LAU) Magazine and Alumni Bulletin։ Winter 2012։ էջ 31 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]