Միկերինի բուրգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Միկերինի բուրգ
Menkaure's pyramid.jpg
տեսակհարթ միակողմանի բուրգ և հնագիտական հուշարձան
բարձրություն61 մետր, 65,55 մետր
լայնություն102,2 մետր
ստեղծման երկիրՀին Եգիպտոս
գտնվում էԳիզա
հավաքածուՄիկերինի բուրգ
քաղաքԳիզա[1]
Commons-logo.svg Pyramid of Menkaure Վիքիպահեստում

Միկերինի բուրգ (հայտնի է նաև ինչպես «Մենկաուրի բուրգ»), Գիզայի երեք բուրգերից ամենահարավային, ամենաուշ կառուցված և ամենացածր բուրգը։ Հակառակ իր մականվանը՝ «Հերու» (բարձր), նրա բարձրությունը հազիվ հասնում է 66 մետրի, իսկ նրա հիմքի երկարությունը կազմում է 108,4 մ։ Նրա 260 հզ. մ³ ծավալը կազմում է Քեոփսի բուրգի ծավալի ընդամենը մեկ տասերորդ մասը. դա եղել է մեծ բուրգերի դարաշրջանի ավարտը։ Բուրգի ներսից պարզ է դառնում, որ այն չունի միասնական նախագիծ. հավանական է, որ սկզբնական համեստ չափսերը՝ հաշվարկված ոչ գահի ժառանգորդի համար, մեծացվել է նրա գահակալման ժամանակ։ Մենկաուրի բուրգը տարբերվում է Գիզայի բուրգերի ընդհանուր տեսքից, և անտիկ դարաշրջանում նրա կառուցումը վերագրվում է ոչ թե Միկերինին, այլ Ամասիս II-ի ժամանակ ապրած հետերա Ռոդոպիսին։

Չնայած բուրգի փոքր չափերին (համարվում է փլուզման նշան), Մենկաուրի բուրգի շինարարների ներուժը շատ մեծ էր․ այդ մասին վկայում է մենաքարերից մեկը` օգտագործված Մենկաուրիի հոգեհանգստի տաճարում, նրա քաշը կազմում է ավելի քան 200 տոննա։ Այդ չափի սալիկի տեղափոխումը,որը ամենածանրն էր Գիզայի սարահարթում, եղել է իրական տեխնիկական նվաճում։ Նստած արքայի հսկայական արձանը կենտրոնական կապելլային տաճարի` հին թագավորության դարաշրջանի մեծ արձաններից մեկն էր։

Ականատեսների վկայությամբ Մենկաուրի բուրգը ամենագեղեցիկն էր բոլոր բուրգերից[2]։ Մենկաուրի կառավարման ժամանակ քանդակներին բնորոշ էր բարձրորակ գեղարվեստական ոճով կառուցումը։ Նրա լավագույն օրինակներից են եղել գրաուվակկայից պատրաստված արձանները, որոնց մեջ կար քանդակագործության նոր տեսակ` տրիադան։ Թագավորական բուրգի, որն անվանված է Նեչերի Մենկաուրա («Աստվածային Մենկաուրա»), կառուցման մեջ ներկայացված աշխատանքի կատարման մանրակրկիտությունը որակյալ կատարման ձգտելու ևս մեկ ապացույց է։

Բուրգի բարձրության մոտ մեկ երրորդը երեսպատված է եղել կարմիր ասուական գրանիտով, հետագայում նրանք փոխվեցին սպիտակ սալաքարերով, իսկ գագաթը, հավանաբար, նույնպես եղել է կարմիր գրանիտից։ Բուրգը այդպես է մնացել չորս հազարամյակ, մինչև 16 դարի սկզբին մամլուքները մաքրեցին երեսպատումը։ Բուրգի երեսպատման պաշտպանիչ նյութի՝ գրանիտի ընտրությունը, հնարավոր է, արքայական մումիայի պահպանության համար անօգուտ էր դարձնում հսկայական բուրգի կառուցումը։ Ճարտարապետական տեսանկյունից անհրաժեշտ չէր շատ բարձր բուրգի կառուցումը, որովհետև դամբարանը արդեն գտնվելու էր հողի մակարդակին, իսկ Քեոփսից հետո սենյակների բարձր գտնվելու գաղափարը այլևս չիրագործեցին, հավանաբար, դամբարանի հենածածկի աղյուսների բարձրացման տեխնիկական խնդիրների պատճառով։ Մենկաուրի բուրգը այդ դարաշրջանի ավարտի արտացոլումն է, բայց նա, մասնավորապես, արտահայտում է այլ դարաշրջանի սկիզբ, որի ժամանակ էլ բուրգերի չափսերը ունեցան հստակ ստանդարտ։ Իրականում, Մենկաուրի գահակալումից սկսած բուրգերի բարձրությունը կայունացավ և շեղումները հազվադեպ էին գերազանցում քսան մետրը։

12-րդ դարավերջին բուրգը տուժել է սուլթան Ալ-Մելիք ալ-Ազիզայի գործողություններից, որը ջանում էր քանդել Գիզայի գերեզմանատունը և սկսել էր «կարմիր բուրգից», քանի որ այն ամենափոքրն էր բոլոր երեքից։ Քանդելու աշխատանքները տևել են ութ ամիս և կանգնեցվել են շատ մեծ ոչ շահավետ ծախսերի պատճառով[3][4]։

Կայսրուհի Մենկաուրի բուրգեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. archINFORM (գերմ.) — 1994.
  2. Замаровский В. Их величества пирамиды. — С. 291—295.
  3. Stewert, Desmond and editors of the Newsweek Book Division «The Pyramids and Sphinx» 1971, p. 101
  4. Lehner, Mark The Complete Pyramids, London: Thames and Hudson (1997), p. 41. ISBN 0-500-05084-8.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]