Մանֆրեդ ֆոն Արդենն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մանֆրեդ ֆոն Արդենն
գերմ.՝ Manfred von Ardenne
Bundesarchiv Bild 183-K0917-500, Prof. Manfred v. Ardenne.jpg
Ծնվել էհունվարի 20, 1907(1907-01-20)[1][2][3][4][5][6]
Համբուրգ, Գերմանական կայսրություն[1]
Մահացել էմայիսի 26, 1997(1997-05-26)[1][2][3][4][5][6] (90 տարեկանում)
Դրեզդեն, Գերմանիա[1]
ԳերեզմանWaldfriedhof Weißer Hirsch
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Flag of East Germany.svg Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Գերմանական ռայխ
Մասնագիտությունֆիզիկոս, գյուտարար, քաղաքական գործիչ և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Դրեզդենի տեխնիկական համալսարան
Գործունեության ոլորտapplied physics? և Միջուկային ֆիզիկա
Պաշտոն(ներ)ԳԴՀ Ժողովրդային պալատի անդամ
ԱնդամակցությունՏիեզերագնացության միջազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՀումբոլդտի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ ԳԴՀ ազգային մրցանակ ԳԴՀ ազգային մրցանակ honorary citizen of Dresden? նշանավոր ժողովրդական գիտնական Ռուդոլֆ Դիզելի մեդալ և Լեյբնիցի արծաթե մեդալ
Manfred von Ardenne Վիքիպահեստում

Մանֆրեդ ֆոն Արդենն (գերմ.՝ Manfred Baron von Ardenne, հունվարի 20, 1907(1907-01-20)[1][2][3][4][5][6], Համբուրգ, Գերմանական կայսրություն[1] - մայիսի 26, 1997(1997-05-26)[1][2][3][4][5][6], Դրեզդեն, Գերմանիա[1]), գերմանացի գյուտարար, կիրառական ֆիզիկայի մասնագետ, պրոֆեսոր, Ստալինյան մրցանակի կրկնակի (1947 և 1953) դափնեկիր, ԳԴՀ Ազգային մրցանակի կրկնակի (1958, 1965) դափնեկիր: Մոտ 600 պատենտի հեղինակ էլեկտրոնային մանրադիտակների, բժշկական տեխնոլոգիաների, միջուկային տեխնոլոգիաների,պլազմայի ֆիզիկայի և հեռուստատեխնոլոգիաների բնագավառներում, բարոն:

Կյանքը և գործունեությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է բարոն Էգմոնտ ֆոն Արդեննի և նրա կնոջ՝ Ադելի ընտանիքում: Պապը զբաղվել է գուանոյի ներկրմամբ: Նախնական կրթությունը ստացել է տանը մասնավոր պարապմունքներով, որից հետո երեք տարի սովորել է Ֆրիդրիքս ռեալական գիմնազիայում (Friedrichs-Realgymnasium, ներկայումս դա Բեռլինի Կրոյցբերգ շրջանի Լեյբնից դպրոցն է:) Վայմարյան Հանրապետության շրջանում արդեն հետաքրքրվում էր բնական գիտություններով և մանավանդ էլեկտրականությամբ: Պատրաստում է լուսանկարչական սարք, ձայնային ազդանշանի սարք, բայց իր առաջի արտոնագիրը ստանում է 16 տարեկանում անթել հեռագրի հետ կապված գյուտի համար: Այս բնագավառում նրան սկսում է հովանավորել արդյունաբերական ռադիոտեխնիկայի պիոներներից մեկը համարվող Զիգմունդ Լյովը (Loewe AG գերմանական ընկերությն հիմնադիրը):

Զիգմունդ Լյովը և Մանֆրեդ ֆոն Արդեննը

Իր հրապարակումներից ու արտոնագրերից ստացվող հասույթը նա ներդնում է հաջորդ հետազոտությունների մեջ: Այս հետազոտությունները նրան բերում են նոր հաջողություններ հեռուստատեսության և ռադիոտեղորոշման բնագավառում: Արտոնագիր նրան այս հետազոտությունների համար չտվեցին, քանի որ խնդիր էր առաջացել նախնական հրատարակման հետ: Խնդիրներ առաջացան նաև Բեռլինի համալսարան դիմելու հետ կապված, քանի որ դպրոցը նա չէր ավարտել: Այս հարցում նրան օգնեց Նոբելյան մրցանակակիր Վալտեր Նեռնստը և Գեորգ ֆոն Արքոն:Այնտեղ նա սկսեց ուսումնասիրել ֆիզիկա, քիմիա և մաթեմատիկա: Չորս սեմեստր հետո նա ընդհատեց ուսումը և նորից իրեն նվիրեց կիրառական ֆիզիկային: 1928 թվականին նա հիմնադրում է ֆիզիկայի գիտահետազոտական լաբորատորիա Villa Folke Bernadotte-ում, որտեղ զբաղվում է ռադիո և հեռուստատեխնոլոգիաների հետազոտմամբ:Այս հետազոտությունների արդյունքները կիրառվեց 1936 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի հեռարձակման ժամանակ: Այս լաբորատորիայում նա հայտնագործում է սկանավորող էլեկտրոնային մանրադիտակը: Միջուկային ֆիզիկայի ու բարձր հաճախականությունների հետազոտման համար նրան ֆինանսապես աջակցում է նաև Փոստի կայսերական նախարարությունը (Reichspostministerium): Իր լաբորատորիայում աշխատելու համար Արդեննին հաջողվում է ներգրավել մի շարք բարձրակարգ մասնագետնրի՝ այդ թվում միջուկային ֆիզիկոս Ֆրիդրիխ Գեորգ Հոտերմանսին: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա մասնակցում էր ռադարների հետազոտմանն ու կիրառմանը ուղղված աշխատանքներին:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Albrecht, Ulrich, Andreas Heinemann-Grüder, and Arend Wellmann Die Spezialisten: Deutsche Naturwissenschaftler und Techniker in der Sowjetunion nach 1945 (Dietz, 1992, 2001) ISBN 3-320-01788-8
  • Barkleit, Gerhard Manfred von Ardenne. Selbstverwirklichung im Jahrhundert der Diktaturen (Duncker & Humblot, 2006)
  • Barwich, Heinz and Elfi Barwich Das rote Atom (Fischer-TB.-Vlg., 1984)
  • Beneke, Klaus Die Kolloidwissenschaftler Peter Adolf Thiessen, Gerhart Jander, Robert Havemann, Hans Witzmann und ihre Zeit (Knof, 2000)
  • Heinemann-Grüder, Andreas Die sowjetische Atombombe (Westfaelisches Dampfboot, 1992)
  • Heinemann-Grüder, Andreas Keinerlei Untergang: German Armaments Engineers during the Second World War and in the Service of the Victorious Powers in Monika Renneberg and Mark Walker (editors) Science, Technology and National Socialism 30-50 (Cambridge, 2002 paperback edition) ISBN 0-521-52860-7
  • Hentschel, Klaus (editor) and Ann M. Hentschel (editorial assistant and translator) Physics and National Socialism: An Anthology of Primary Sources (Birkhäuser, 1996) ISBN 0-8176-5312-0
  • Herbst, Wilhelm Manfred von Ardenne - Eine Anthologie -: Auswahl-Dokumentation historischer Fachartikel 1925-1938 (Funk Verlag, 2007)
  • Holloway, David Stalin and the Bomb: The Soviet Union and Atomic Energy 1939–1956 (Yale, 1994) ISBN 0-300-06056-4
  • Kruglov, Arkadii The History of the Soviet Atomic Industry (Taylor and Francis, 2002)
  • Maddrell, Paul "Spying on Science: Western Intelligence in Divided Germany 1945–1961" (Oxford, 2006) ISBN 0-19-926750-2
  • Naimark, Norman M. The Russians in Germany: A History of the Soviet Zone of Occupation, 1945-1949 (Hardcover — Aug 11, 1995) Belknap
  • Oleynikov, Pavel V. German Scientists in the Soviet Atomic Project, The Nonproliferation Review Volume 7, Number 2, 1 – 30 (2000). The author has been a group leader at the Institute of Technical Physics of the Russian Federal Nuclear Center in Snezhinsk (Chelyabinsk-70).
  • Riehl, Nikolaus and Frederick Seitz Stalin's Captive: Nikolaus Riehl and the Soviet Race for the Bomb (American Chemical Society and the Chemical Heritage Foundations, 1996) ISBN 0-8412-3310-1. This book is a translation of Nikolaus Riehl's book Zehn Jahre im goldenen Käfig (Ten Years in a Golden Cage) (Riederer-Verlag, 1988); Seitz has written a lengthy introduction to the book. This book is a treasure trove with its 58 photographs.
  • Schaaf, Michael Wir haben die russische Atombombe beschleunigt (We accelerated the building of the Russian atomic bomb) Interview with Manfred von Ardenne, in: Heisenberg, Hitler und die Bombe - Gespräche mit Zeitzeugen (GNT Verlag, Berlin 2001)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]