Կրկա (ազգային պարկ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Կրկա
Krk waterfalls.jpg
ԵրկիրԽորվաթիա Խորվաթիա
Հիմնադրված է1985 թ.
Մակերես109 կմ²
Ժամային գոտիԿենտրոնական եվրոպական ժամանակ
Պաշտոնական կայքnpkrka.hr
##Կրկա (ազգային պարկ) (Խորվաթիա)
Red pog.png

Կրկա Ազգային պարկ (խորվ.՝ Nacionalni park Krka),

Խորվաթիայի ազգային պարկերից մեկն է, որը կրում է Կրկա գետի անունը (հին հունարեն ՝ Կիրիկոս): Տեղակայված է Կալկա գետի միջին-ստորին հոսանքի երկայնքով` Դալմաթիայի կենտրոնում` Շիբենիկ-Կնին գավառում, ներքևում գտնվող Միլջևչի շրջանում և Շիբենիկ քաղաքից ընդամենը մի քանի կիլոմետր հյուսիս-արևելք [1]։

Այն ստեղծվել է Կրկա գետը պաշտպանելու և նախատեսված է հիմնականում գիտական, մշակութային, կրթական, հանգստի և զբոսաշրջային գործունեության համար: Այն Խորվաթիայի յոթերորդ ազգային պարկն է (ազգային պարկ է հռչակվել 1985 թվականին)[2]:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրկա ազգային պարկը ամբողջությամբ գտնվում է Շիբենիկ-Կնին շրջանի տարածքում։ Ընդգրկում է 109 քառակուսի կիլոմետր տարածք Կրկա գետի երկայնքով։ Քինինից գետի երկայնքով երկու կիլոմետր ներքև:Սկրադին և օլաիկոլա գետի ստորին հատվածը: Կրկա ազգային պարկը բացառիկ և բազմակողմանի բնական արժեքի ընդարձակ, հիմնականում անփոփոխ շրջան է և ներառում է մեկ կամ մի քանի պահպանված կամ աննշան փոփոխված էկոհամակարգեր: Կրկա ջրվեժի տարածքն ունի նարդոսի երկրորդ ամենաբարձր խտությունը Եվրոպայում: Յոթերորդ ազգային պարկն է (ազգային պարկ է հռչակվել 1985 թվականին)։

Շրջակա միջավայր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բուսական աշխարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրկա ազգային պարկը պատկանում է հարավային Եվրոպայի (միջերկրածովային և միջերկրածովյան) տարածաշրջանին: Հատուկ դիրքի և զանազան տեսակի բնակավայրերի խճանկարային բաշխման շնորհիվ այն բնութագրվում է բացառապես հարուստ և բազմազան բուսական և կենդանական աշխարհով: Կրկա ազգային պարկի տարածքում հայտնաբերվել են ութ հարյուր վաթսուն տեսակներ և բույսերի ենթատեսակներ, ներառյալ՝ էնդեմիկ մի շարք իլրիա-ադրիատիկական տեսակներ: Այս տաք և չոր միջավայրում աճող այլ էնդեմիկ բույսերը ներառում են գայլի ճիրան, Ադրիատիկ մանուշակ, մուշկային փուշ, փշոտ ցենտրիում, ելակ: Կրկա և Սիկոլա գետերի երկայնքով, խոնավ վայրերում և Կրկա գետի հովտում աճում է մարգագետնային կաղամբ:

Կենդանական աշխարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կորկա գետում բնակվում են տասնութ տեսակի ձկնատեսակների, որոնց մեջ տասն էնդեմիկ են, ինչը Կրկան վերածում է ամենաբարձր կատեգորիայի բնական տեսարժան վայրի: Շականակագույն իշխան և դալմաթական բարբելգիգոնը ձկներ են, որ կարելի է գտնել էկոհամակարգում:

Ազգային պարկ Կրկա
Ազգային պարկ Կրկա
Ազգային պարկ Կրկա

Թռչունների տեսակների առատությունը, թռչնաբուծական համայնքների կառուցվածքը և Կրկայի նշանակալիությունը այն դարձնում է Եվրոպայի առավել կարևոր տարածաշրջաններից մեկը: Այս տարածքի թռչուններից են Եվրասիական Ֆիլինը, եվրոպական մեղվաբույծը և սպիտակագլուխ անգղը: Կաթնասունների շրջանում կան 18 տեսակի չղջիկներ, որոնք սովորաբար անհետացման վտանգի տակ են կամ մոտ են Եվրոպայում դրանց անհետացմանը (երկարամյա չղջիկ, Դոբենտոնի չղջիկ,Եվրոպական ջրասամույր):

Ռիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրկա գետի ափին ծովային ջրերը տարածվում են Սկրադինսկի բուկի հիմքի վրա: Կրկա գետի ավազանն ունի 23,5 կմ երկարություն: Այն մի տարածք է, որը հարուստ է խեցեմորթներով, քաղցրահամ ջրերով և աղի ջրերի ձկներով:

Զբոսաշրջություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այնտեղ կան մի քանի հետաքրքրաշարժ, տեսարժան վայրեր, ներկայացումներ, նավով ուղևորություններ, հուշանվերների խանութներ, թանգարան և ռեստորաններ: Պարկի այգու մերձակայքում կան նաև անպաշտպան ամրոցների մի քանի հնագիտական մնացորդներ, որոնք մնացել են դեռևս Հռոմեական ժամանակներից:

Սկարդինսկի բուկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկարդինսկի բուկ

Սկարդինսկի բուկը այգու առավել գրավիչ մասերից մեկն է: Այն զանգվածային, պարզ, բնական լողավազան է, որի մի ծայրում կան բարձր ջրվեժներ, իսկ մյուսում` կասկադ: Կրկա գետի երկայնքով ձևավորված ջրվեժներից ամենացածրն է: 400 մ երկարությամբ և 100 մ լայնությամբ տարածքում կա 17 ջրվեժ, իսկ առաջին և վերջին անկումնների միջև բարձրության ընդհանուր տարբերությունը 47,7 մ է: Գեոմորֆոլոգիական ձևերի հարստության և բազմազանության, ջրբաժաններում լույսի խաղի հետևանքով առաջացած տարատեսակ էֆեկտների պատճառով Սկրադինսկի բուկը համարվում է Եվրոպայի ամենագեղեցիկ ջրվեժներից մեկը[3]:

Կրկա ազգային պարկ, Խորվաթիա, ջրվեժ

Այն Եվրոպայում ամենամեծ տրավերտին կասկադային համակարգն է:[4]

Ռոսկի սլեփ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոսկի սլեփը, որը գտնվում է Միլջևչի մերձակայքում, այցելուների քանակի առումով Կրկայի ազգային պարկի երկրորդ ամենատարածված գրավչությունն է: Դա Կրկա գետի վեցերորդ ջրվեժն է[5][5]: Ամբողջ տարածքի շրջակայքում կա հիանալի տեսարաններով վայրերով քայլելու արահետ:

Վիսովաչ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

կղզի: Այգու ներսում գտնվում է Վիսովաչ կղզին, որը հիմնադրվել է Հունգարիայի Լուի I-ի օրոք, որը գտնվում է ֆրանսիացիների կողմից հիմնադրված հռոմեական կաթոլիկ Վիսովաց վանքում, որը հիմնադրվել է Ֆրանսիացիների կողմից 1445 թվականին գյուղի մոտ [6]: Այգում է գտնվում նաև սերբական Արևելյան Ուղղափառ Կրկան եկեղեցին, որը հիմնադրվել է 1345 թվականին: Սկրադինսկի բուկից նավով կարելի է այցելել կղզի:

Կրկա վանքը Ուղղափառ Դալմաթական թեմի հոգևոր կենտրոնն է: Այն առաջին անգամ գրավոր փաստաթղթերում նշվել է 1402 թվականին: Վանքը կառուցվել և վերակառուցվել է մինչև 18-րդ դարի վերջը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Carter, Francis W. and David Turnock (2002). Environmental problems of East Central Europe, Routledge 2nd ed. p. 345. 0-415-17403-1
  2. Nationalpark Krka: Price List
  3. Naklada Naprijed, The Croatian Adriatic Tourist Guide, pg. 103, Zagreb (1999), 953-178-097-8
  4. Buvina, The Natural Heritage of Croatia, pg. 313, Buvina Ltd (1995), 953-96749-0-5
  5. 5,0 5,1 «Krka National Park - prices, locations and attractions»։ www.sibenik-croatia.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-04-28 
  6. Oliver, Jeanne Croatia, Lonely Planet 4th ed. p. 187. 1-74104-475-8

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիքիճամփորդն ունի Krka National Parkին առնչվող զբոսաշրջային տեղեկատվություն։