Կուրթ Շվիթերս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կուրթ Շվիթերս
գերմ.՝ Kurt Schwitters
Kurt Schwitters.JPG
ԿեղծանունKurt Merz Schwitters[1]
Ծնվել էհունիսի 20, 1887(1887-06-20)[2][3][4][…]
ԾննդավայրՀաննովեր, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[5]
Վախճանվել էհունվարի 8, 1948(1948-01-08)[2][3][4][…] (60 տարեկան)
Մահվան վայրՔենդալ, Կումբրիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն
ՔաղաքացիությունԳերմանիա[6]
Մասնագիտություննկարիչ, արվեստների գործիչ, քանդակագործ, գրաֆիկական դիզայներ, գրող, բանաստեղծ, դիզայներ և լուսանկարիչ
Ոճդադաիզմ
Ժանրաբստրակցիոնիզմ
Թեմաներգեղանկարչություն և քանդակագործություն
Ուշագրավ աշխատանքներMerzbau?, An Anna Blume? և Ursonate?
ՈւսուցիչCarl Ludwig Noah Bantzer?[7] և Emanuel Hegenbarth?[7]
Ներշնչվել էԴե ստիլ
ԱնդամակցությունԳերմանական Վերկբունդ և Q15455339?
ԿուսակցությունԳերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն
ԶավակներErnst Schwitters?
ստորագրություն
Kurt Schwitters Signature.jpg
Kurt Schwitters Վիքիպահեստում

Կուրթ Շվիթերս (գերմ.՝ Kurt Schwitters, հունիսի 20, 1887(1887-06-20)[2][3][4][…], Հաննովեր, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[5] - հունվարի 8, 1948(1948-01-08)[2][3][4][…], Քենդալ, Կումբրիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), գերմանացի նկարիչ և գրող։

Կյանք և գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1909-1914 թվականներին Կուրթ Շվիթերսը սովորել է Դրեզդենի Գեղարվեստի ակադեմիայի գեղանկարի բաժնում։ Մասնակցել է Բեռլինի ավանգարդիստական «Շտուրմ» ամսագրի խմբագրական աշխատանքներին։ Հարել է դադաիզմին, կոնստրուկտիվիզմին, սյուրեալիզմին, էքսպրեսիոնիզմին։ Հատկապես հայտնի է գտած իրերով կազմած անկանխատեսելի, հակատրամաբանական, վանող կոմպոզիցիաներով, որոնց նա կոչում էր «Մերց» ( (համառոտ «Kommerz und Privatbank»[8]1923-1932 թվականներին այդ անունով ամսագիր է հրատարակել, որն ունեցել է 21 թողարկում։

Կուրթ Շվիթերսը ստեղծել է «Նվիրվում է Աննա Բլյումին» պոեմ-կոլաժը (1919), նաև «Ձայնային քնարերգություն («Պրասոնատա» (գերմ.՝ Ursonate) 1922-1932)։ Երկու ստեղծագործությունն էլ հեղինակի կատարմամբ ձայնագրվել են 1932 թվականին։ 1937  թվականին Կուրթ Շվիթերսը հեռացել է Գերմանիայից, որոշ ժամանակ ապրել է Օսլոյում, իսկ 1940 թվականից երբ Նորվեգիայում նացիստները եկել են իշխանության, տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա։

Կուրթ Շվիթերսի շիրիմը

Նա ցուցադրվել է Դրեզդենում նացիստների կազմակերպած «Դեգեներատիվ արվեստ» (1937) ցուցահանդեսում։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Traumann Steinitz K. Kurt Schwitters; a portrait from life. With Collision, a science-fiction opera libretto in banalities. Berkeley: University of California Press, 1968
  • Kurt Schwitters. München: Edition Text + Kritik, 1972
  • Scheffer B. Anfänge experimenteller Literatur: d. literar. Werk von Kurt Schwitters. Bonn: Bouvier, 1978
  • Kurt Schwitters in Nederland: Merz, De Stijl & Holland Dada. Zwolle: Waanders Uitgevers, 1997
  • Merz: in the beginning was Merz: from Kurt Schwitters to the present day. Ostfildern: Hatje Cantz, 2000
  • Burns Gamard E. Kurt Schwitters' Merzbau: the Cathedral of erotic misery. New York: Princeton Architectural Press, 2000.
  • Kurt Schwitters: collages, dipinti e sculture 1914—1947. Milano: Mazzotta, 2001
  • Martakies R. Kurt Schwitters: free spirit. Victoria: Trafford, 2006

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Czech National Authority Database
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Kurt Schwitters
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
  5. 5,0 5,1 5,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118612301 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  6. Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
  7. 7,0 7,1 http://www.schwitters-stiftung.de/bio-ks.html
  8. Friedhelm Lach (Hrsg.): Kurt Schwitters. Das literarische Werk, Band 5, Köln 1981, zitiert nach: Kurt Schwitters, 1887—1948, Frankfurt am Main/Berlin 1986, ISBN 3-549-06667-8.