Լազար Նիկոլա Կառնո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Կառնո (այլ կիրառումներ)
Լազար Նիկոլա Կառնո
ֆր.՝ Lazare Carnot
Lazare carnot.jpg
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտություն՝ մաթեմատիկոս, քաղաքական գործիչ, ճարտարագետ, սպա և ֆիզիկոս
Ծննդյան օր մայիսի 13, 1753({{padleft:1753|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր Նոլե
Վախճանի օր օգոստոսի 2, 1823({{padleft:1823|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[1][2][6][3][4][5] (70 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մագդեբուրգ, Province of Brandenburg, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական միություն[7]
Թաղված Պանթեոն (Փարիզ)
Ի ծնե անուն ֆր.՝ Lazare Nicolas Marguérite Carnot
Զավակներ Նիկոլա Լեոնար Սադի Կառնո և Hippolyte Carnot[8]
 
Պարգևներ

Լազար Նիկոլա Կառնո (Carnot) (1753-1823 թթ.), ֆրանսիական պետական և ռազմական գործիչ, մաթեմատիկոս։ Ֆրանսիայի ինստիտուտի անդամ (1796 թ.)։ 1791-1792 թթ.՝ Օրենսդիր ժողովի և 1792-1795 թթ.` Կոնվենտի անդամ։

Յակոբինյան դիկտատուրայի շրջանում եղել է հասարակական փրկության կոմիտեի անդամ (1793 թ.) և ինտերվենտների ու ռոյալիստների դեմ ռազմական պայքարի կազմակերպիչ։ Թերմիդորյան հեղաշրջման(1794 թ.) ժամանակ հանդես է եկել Ռոբեսպիերի դեմ։ 1795-97 թթ. Կառնոն Դիրեկտորիայի անդամ էր։ Ֆրյուկտիդորի 18-ի հեղաշրջումից հետո փախել է Ֆրանսիայից։ 1800 թ. վերադարձել է և նշանակվել ռազմական նախարար, 1802 թ. մարտից՝ Տրիբունատի անդամ։ Նապոլեոնի համախոհ մնալով հանդերձ՝ քվեարկել է կայսրության դեմ։ 1815-ի «Հարյուր օրերի» ընթացքում նապոլեոնյան կառավարության ներքին գործերի նախարարն էր, ստացել է կոմսի տիտղոս։ Բուրբոնների երկրորդ վերականգնումից հետո արտաքսվել է Ֆրանսիայից (1815 թ.)։

Կառնոյի մաթեմատիկական աշխատանքները վերաբերում են երկրաչափությանը և անվերջ փոքրերի հաշվի հիմնավորմանը։ Կառնոյի՝ անալիզի հիմնավորման զանազան եղանակների վերլուծությունը և անալիտիկ ֆունկցիաների Լագրանժի տեսության քննադատությունը մասամբ նախապատրաստեցին անալիզի բարենորոգումը XIXդ.։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  3. 3,0 3,1 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  4. 4,0 4,1 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 SNAC
  6. Sycomore / French National Assembly
  7. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118667203 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  8. https://www.wikidata.org/wiki/Q950235
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 272 CC-BY-SA-icon-80x15.png