Լազար Նիկոլա Կառնո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կառնո (այլ կիրառումներ)
Լազար Նիկոլա Կառնո
ֆր.՝ Lazare Carnot
Lazare carnot.jpg
 
Կուսակցություն՝ Ճահիճ
Մասնագիտություն՝ մաթեմատիկոս, քաղաքական գործիչ, combat engineer, սպա, ֆիզիկոս, ճարտարագետ և բանաստեղծ
Ծննդյան օր մայիսի 13, 1753(1753-05-13)[1][2][3][4][5][6]
Ծննդավայր Նոլե
Վախճանի օր օգոստոսի 2, 1823(1823-08-02)[1][2][7][3][4][5][6] (70 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մագդեբուրգ, Բրանդենբուրգ, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական միություն[8]
Գերեզման Պանթեոն (Փարիզ)
Թաղված Պանթեոն (Փարիզ)
Քաղաքացիություն Flag of France.svg Ֆրանսիա
Ի ծնե անուն ֆր.՝ Lazare Nicolas Marguérite Carnot
Զավակներ Նիկոլա Լեոնար Սադի Կառնո և Hippolyte Carnot?
 
Ինքնագիր Signature de Lazare Nicolas Marguerite Carnot.svg
 
Պարգևներ

Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Սուրբ Լյուդովիկոսի շքանշանի ասպետ և Հաղթանակի կամարի տակ փորագրված անուններ

Լազար Նիկոլա Կառնո (Carnot) (մայիսի 13, 1753(1753-05-13)[1][2][3][4][5][6], Նոլե - օգոստոսի 2, 1823(1823-08-02)[1][2][7][3][4][5][6], Մագդեբուրգ, Բրանդենբուրգ, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական միություն[8]), ֆրանսիական պետական և ռազմական գործիչ, մաթեմատիկոս։ Ֆրանսիայի ինստիտուտի անդամ (1796 թվական)։ 1791-1792 թվականներին՝ Օրենսդիր ժողովի և 1792-1795 թվականներին` Կոնվենտի անդամ։

Յակոբինյան դիկտատուրայի շրջանում եղել է հասարակական փրկության կոմիտեի անդամ (1793 թվական) և ինտերվենտների ու ռոյալիստների դեմ ռազմական պայքարի կազմակերպիչ։ Թերմիդորյան հեղաշրջման(1794 թվական) ժամանակ հանդես է եկել Ռոբեսպիերի դեմ։ 1795-1797 թվականներին Կառնոն Դիրեկտորիայի անդամ էր։ Ֆրյուկտիդորի 18-ի հեղաշրջումից հետո փախել է Ֆրանսիայից։ 1800 թվականին վերադարձել է և նշանակվել ռազմական նախարար, 1802 թվականի մարտից՝ Տրիբունատի անդամ։ Նապոլեոնի համախոհ մնալով հանդերձ՝ քվեարկել է կայսրության դեմ։ 1815-ի «Հարյուր օրերի» ընթացքում նապոլեոնյան կառավարության ներքին գործերի նախարարն էր, ստացել է կոմսի տիտղոս։ Բուրբոնների երկրորդ վերականգնումից հետո արտաքսվել է Ֆրանսիայից (1815 թվական)։

Կառնոյի մաթեմատիկական աշխատանքները վերաբերում են երկրաչափությանը և անվերջ փոքրերի հաշվի հիմնավորմանը։ Կառնոյի՝ անալիզի հիմնավորման զանազան եղանակների վերլուծությունը և անալիտիկ ֆունկցիաների Լագրանժի տեսության քննադատությունը մասամբ նախապատրաստեցին անալիզի բարենորոգումը 19-րդ դարում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Magdeburger Biographisches Lexikon — 2002.
  7. 7,0 7,1 7,2 Sycomore / Assemblée nationale
  8. 8,0 8,1 8,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118667203 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 272 CC-BY-SA-icon-80x15.png