Ժոզեֆ Ֆեշի թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժոզեֆ Ֆեշի թանգարան
Ajaccio-Palais Fesch.jpg
Տեսակպատկերասրահ
ԵրկիրFlag of France.svg Ֆրանսիա
ՏեղագրությունԱյաչչո
ՎայրQ13377667?
Հասցե20000
Հիմնադրված է1850
ՀիմնադիրJoseph Fesch?
Այցելուներ49 590
Կոորդինատներ: 41°55′18″ հս․ լ. 8°44′18″ ավ. ե. / 41.92167° հս․. լ. 8.73833° ավ. ե. / 41.92167; 8.73833
Կայքmusee-fesch.com


Ժոզեֆ Ֆեշի թանգարան (ֆր.՝ musée Fesch), գեղարվեստական թանգարան Կորսիկայի Այաչչո քաղաքում։ Ունի հնագույն կերպարվեստի խոշոր հավաքածու:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժոզեֆ Ֆեշը, ում անունով կոչվել է թանգարանը, եղել է Նապոլեոն Բոնապարտի մոր Լետիցիա Բոնապարտի խորթ եղբայրը։ Ֆեշը կաթոլիկ քահանա էր: Նապոլեոնի իշխանության գալուց հետո նա դարձավ կարդինալ և Լիոնի արքեպիսկոպոս։ Ըստ բազմաթիվ վկայությունների, Ֆեշը հակված է եղել կաշառակերության նկատմամբ[1], և օգտվելով կայսեր հովանավորությունից, կուտակել է հսկայական հարստություն, իսկ նրա գլխավոր նախասիրությունը եղել է գեղանկարչության հավաքածու կազմելը: Նապոլեոնյան պատերազմների ընթացքում, ռազմական արշավանքների և եվրոպական երկրների իշխանափոխության պատճառով մեծ թվով հին նկարներ անցել են այլ սեփականատերերի, և դա մեծ հնարավորություններ էր ստեղծում հարուստ կոլեկցիոներների համար։

Ֆեշի դիմանկարը

Նապոլեոնյան պատերազմների ավարտից հետո արվեստի շատ գործեր Ֆրանսիայից վերադարձվեցին իրենց նախկին սեփականատերերին, սակայն դա չի ազդել Ֆեշի հավաքածուի վրա: Մինչ նա կարդինալ էր, ակտիվորեն աջակցում էր Հռոմի պապ Պիոս VII-ին Նապոլեոնի հետ ունեցած իր վեճերի ժամանակ: Պապը նրա նրբանկատությանը պատասխանում էր նույն կերպ, և 1815 թվականից հետո Կարդինալ Ֆեշը և Լետիցիա Ռամոլինոն բնակվեցին Հռոմում[2], Պալացո Բոնապարտե առանձնատանը, իսկ նրանց նյութական հարստությունը մնաց իրենց հետ:

Կարդինալ Ֆեշի մահից հետո նրա հավաքածուն ընդգրկում էր շուրջ 16.000 նկար: Դրանցից մի քանիսը, ինչպես նաև հարուստ գրադարանը, կարդինալը կտակել է Այաչչո քաղաքին և ևս 300-ը՝ Կորսիկայի այլ քաղաքներին:

Նվիրված նկարների համար Այաչչոյում թանգարանի կառուցումը սկսվել է դեռևս կարդինալի կենդանության օրոք, և շինարարությունն ընթացել է նրա միջոցներով: Աշխատանքները տևել են 1828-1852 թվականներին: Այս ժամանակաշրջանում սկսվեց Երկրորդ կայսրության դարաշրջանը, երբ Բոնապարտները կրկին իշխանության եկան Ֆրանսիայում, և իհարկե ֆինանսապես աջակցեցին թանգարանին: Շենքին կից կառուցվեց մատուռ, որտեղ ավելի ուշ թաղվեցին Բոնապարտի ընտանիքի անդամները: Թանգարանի բակում տեղադրվել է կարդինալի արձանը, որի հեղինակն է քանդակագործ Դյուբրեն։

1979-1990 թվականներին թանգարանը վերականգնվել է, 2008-2010 թվականներին՝ ևս: Այսօրվա դրությամբ թանգարանն ունի ավելի քան 20 սրահ՝ չորս հարկերում, գրադարան և հանդիսությունների դահլիճ:

Ցուցահանդեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանի հիմնական հպարտությունն իտալական գեղանկարների հավաքածուն է, որում ներառված է Սանդրո Բոտիչելլիի, Ջովաննի Բելլինիի, Պիետրո Պերուջինոի, Միքելանջելոյի, Ֆրա Բարտոլոմեոյի, Տիցիանի, Վերոնեզեի, Ջորջո Վազարիի և մի շարք այլ հեղինակների աշխատանքները: Բավականին լավ է ներկայացված Նիդերլանդների գեղանկարչությունը: Առանձնանում է նաև Նապոլեոնի և նրա զարմիկ Նապոլեոն III ժամանակաշրջանին առնչվող 700 աշխատանքների (կտավներ և քանդակներ) մեծ հավաքածու: Բացի դրանից թանգարանում կարելի է տեսնել կորսիկական գեղանկարչության յուրահատուկ հավաքածու:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. В частности, такая точка зрения приводится в ЭСБЕ (Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона).
  2. В 1811 г. Феш был президентом собора французского духовенства в Париже, высказался здесь определённо против унизительного обращения Наполеона с папой и этой своей неожиданной самостоятельностью вызвал сильный гнев Наполеона, который удалил его в почётное изгнание в Лион. После вступления союзников на французскую территорию Ф. вместе со своей сестрой Летицией бежал в Рим, где и провел остаток жизни (ЭСБЕ).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]