Ժոզեֆ Ֆեշի թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժոզեֆ Ֆեշի թանգարան
Ajaccio-Palais Fesch.jpg
Տեսակպատկերասրահ
ԵրկիրFlag of France.svg Ֆրանսիա
ՏեղագրությունԱյաչչո
ՎայրPalais Fesch, Ajaccio?
Հասցե50-52, rue cardinal Fesch20000
Հիմնադրված է1850
ՀիմնադիրJoseph Fesch?
Այցելուներ49 590 մարդ, 48 191 մարդ (2004)[1], 52 541 մարդ (2001)[1], 38 224 մարդ (2005)[1], 38 287 մարդ (2015)[1], 41 277 մարդ (2017)[1], 35 384 մարդ (2013)[1], 43 363 մարդ (2016)[1], 39 783 մարդ (2011)[1], 38 891 մարդ (2010)[1], 41 024 մարդ (2012)[1], 51 015 մարդ (2002)[1], 49 590 մարդ (2003)[1], 34 024 մարդ (2006)[1], 1446 մարդ (2008)[1], 40 655 մարդ (2007)[1] և 40 175 մարդ (2014)[1]
Կայքmusee-fesch.com

Ժոզեֆ Ֆեշի թանգարան (ֆր.՝ musée Fesch), գեղարվեստական թանգարան Կորսիկայի Այաչչո քաղաքում։ Ունի հնագույն կերպարվեստի խոշոր հավաքածու:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժոզեֆ Ֆեշը, ում անունով կոչվել է թանգարանը, եղել է Նապոլեոն Բոնապարտի մոր Լետիցիա Բոնապարտի խորթ եղբայրը։ Ֆեշը կաթոլիկ քահանա էր: Նապոլեոնի իշխանության գալուց հետո նա դարձավ կարդինալ և Լիոնի արքեպիսկոպոս։ Ըստ բազմաթիվ վկայությունների, Ֆեշը հակված է եղել կաշառակերության նկատմամբ[2], և օգտվելով կայսեր հովանավորությունից, կուտակել է հսկայական հարստություն, իսկ նրա գլխավոր նախասիրությունը եղել է գեղանկարչության հավաքածու կազմելը: Նապոլեոնյան պատերազմների ընթացքում, ռազմական արշավանքների և եվրոպական երկրների իշխանափոխության պատճառով մեծ թվով հին նկարներ անցել են այլ սեփականատերերի, և դա մեծ հնարավորություններ էր ստեղծում հարուստ կոլեկցիոներների համար։

Ֆեշի դիմանկարը

Նապոլեոնյան պատերազմների ավարտից հետո արվեստի շատ գործեր Ֆրանսիայից վերադարձվեցին իրենց նախկին սեփականատերերին, սակայն դա չի ազդել Ֆեշի հավաքածուի վրա: Մինչ նա կարդինալ էր, ակտիվորեն աջակցում էր Հռոմի պապ Պիոս VII-ին Նապոլեոնի հետ ունեցած իր վեճերի ժամանակ: Պապը նրա նրբանկատությանը պատասխանում էր նույն կերպ, և 1815 թվականից հետո Կարդինալ Ֆեշը և Լետիցիա Ռամոլինոն բնակվեցին Հռոմում[3], Պալացո Բոնապարտե առանձնատանը, իսկ նրանց նյութական հարստությունը մնաց իրենց հետ:

Կարդինալ Ֆեշի մահից հետո նրա հավաքածուն ընդգրկում էր շուրջ 16.000 նկար: Դրանցից մի քանիսը, ինչպես նաև հարուստ գրադարանը, կարդինալը կտակել է Այաչչո քաղաքին և ևս 300-ը՝ Կորսիկայի այլ քաղաքներին:

Նվիրված նկարների համար Այաչչոյում թանգարանի կառուցումը սկսվել է դեռևս կարդինալի կենդանության օրոք, և շինարարությունն ընթացել է նրա միջոցներով: Աշխատանքները տևել են 1828-1852 թվականներին: Այս ժամանակաշրջանում սկսվեց Երկրորդ կայսրության դարաշրջանը, երբ Բոնապարտները կրկին իշխանության եկան Ֆրանսիայում, և իհարկե ֆինանսապես աջակցեցին թանգարանին: Շենքին կից կառուցվեց մատուռ, որտեղ ավելի ուշ թաղվեցին Բոնապարտի ընտանիքի անդամները: Թանգարանի բակում տեղադրվել է կարդինալի արձանը, որի հեղինակն է քանդակագործ Դյուբրեն։

1979-1990 թվականներին թանգարանը վերականգնվել է, 2008-2010 թվականներին՝ ևս: Այսօրվա դրությամբ թանգարանն ունի ավելի քան 20 սրահ՝ չորս հարկերում, գրադարան և հանդիսությունների դահլիճ:

Ցուցահանդեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարանի հիմնական հպարտությունն իտալական գեղանկարների հավաքածուն է, որում ներառված է Սանդրո Բոտիչելլիի, Ջովաննի Բելլինիի, Պիետրո Պերուջինոի, Միքելանջելոյի, Ֆրա Բարտոլոմեոյի, Տիցիանի, Վերոնեզեի, Ջորջո Վազարիի և մի շարք այլ հեղինակների աշխատանքները: Բավականին լավ է ներկայացված Նիդերլանդների գեղանկարչությունը: Առանձնանում է նաև Նապոլեոնի և նրա զարմիկ Նապոլեոն III ժամանակաշրջանին առնչվող 700 աշխատանքների (կտավներ և քանդակներ) մեծ հավաքածու: Բացի դրանից թանգարանում կարելի է տեսնել կորսիկական գեղանկարչության յուրահատուկ հավաքածու:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 Ministry of Culture (France) Fréquentation des Musées de FranceMinistry of Culture (France).
  2. В частности, такая точка зрения приводится в ЭСБЕ (Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона).
  3. В 1811 г. Феш был президентом собора французского духовенства в Париже, высказался здесь определённо против унизительного обращения Наполеона с папой и этой своей неожиданной самостоятельностью вызвал сильный гнев Наполеона, который удалил его в почётное изгнание в Лион. После вступления союзников на французскую территорию Ф. вместе со своей сестрой Летицией бежал в Рим, где и провел остаток жизни (ЭСБЕ).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]