Ժիգմոնդ Կեմեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժիգմոնդ Կեմեն
Kemény Zsigmond 1876.jpg
Ծնվել էհունիսի 12, 1814(1814-06-12)[1]
ԾննդավայրVințu de Jos, Alsó-Fehér County, Ավստրիական կայսրություն
Վախճանվել էդեկտեմբերի 22, 1875(1875-12-22)[1][2] (61 տարեկանում)
Վախճանի վայրCămărașu, Kolozs County, Ավստրո-Հունգարիա
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, լրագրող և գրող
Լեզուհունգարերեն[1]
ՔաղաքացիությունPrincipality of Transylvania?
Lands of the Crown of Saint Stephen?
Flag of Hungary.svg Հունգարիա[3]
ԱնդամակցությունՀունգարիայի գիտությունների ակադեմիա
Zsigmond Kemény Վիքիպահեստում

Բարոն Ժիգմոնդ Կեմեն (հունգ.՝ Baron Kemény Zsigmond, հունիսի 12, 1814(1814-06-12)[1], Vințu de Jos, Alsó-Fehér County, Ավստրիական կայսրություն - դեկտեմբերի 22, 1875(1875-12-22)[1][2], Cămărașu, Kolozs County, Ավստրո-Հունգարիա), 19-րդ դարի հունգարացի գրող, հրապարակագիր, խմբագրել է տրանսիլվանյան «Erdélyi Hirado» և բուդապեշտյան «Pesti Napló» թերթերը: Եղել է սեյմի անդամ: Լավագույն վեպերն են «Սրտի անդունդները» (հունգ.՝ «A szív örvényei»), «Մարդ ու կին» (հունգ.՝ «Férj és nő»), «Այրին ու դուստրերը» (հունգ.՝ «Özvegy és leánya»)[4]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Տրանսիլվանիայում, աղքատացած ազնվականի ընտանիքում: Դպրոցն ավարտելուց հետո Այուդ քաղաքի քոլեջում ուսումնասիրել է անգլերեն, ֆրանսերեն, քաղաքագիտություն, մշակույթ և գերմանական իրավունք, ապա Մարոշվաշարլիում (ներկայումս՝ Տիրգու-Մուրեշ, Ռումինիա)՝ իրավագիտություն, սակայն կարճ ժամանակ անց նվիրվել է ժուռնալիստական ու գրական աշխատանքներին: Նրա առաջին իսկ հրապարակագրական աշխատանքը՝ «Մոհաչի աղետի պատճառները» (1840 թ.) անմիջապես գրավել է ընթերցողների ուշադրությունը:

1840 թվականին Կեմենը Վիեննայի համալսարանում ուսումնասիրել է բնագիտության պատմություն և անատոմիա: Հաջորդ տարվանից Լայոշ Կովաչի հետ խմբագրել է տրանսիլվանյան Erdélyi Hirado թերթը, ակտիվորեն ներգրավվել երկրամասի հասարակական-քաղաքական իրադարձություններում, եռանդուն կերպով պաշտպանել կոմս Իշտվան Սեչենիի նախաձեռնությունները:

1846-ին մեկնել է Բուդապեշտ, որտեղ Korteskedés ÉS ellenszerei խորագրի ներքո լույս ընծայած պամֆլետներն արդեն հանրաճանաչ էին դարձրել նրան: Հաջորդ տարում հրատարակել է իր առաջին, ծավալուն վեպը՝ «Պալ Դյուլայը»: 1848 թ. հունգարական հեղափոխությունը պաշտպանելու պատճառով կարճ ժամանակով աքսորվել է, վերադառնալուց հետո միացել Հաբսբուրգներին պասիվ դիմադրություն ցույց տալու կողմնակիցներին: 1859 թվականին լույս է ընծայել իր ամենանշանավոր վեպը՝ «Մոլագարները» («A Rajongok»):

Նյարդերի հետ կապված խնդիրներ ունենալու պատճառով կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է մենության մեջ, Տրանսիլվանիայում: Մահացել է տրանսիլվանական Կեմերեշ քաղաքում:

Երկերի ընտրանի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 Encyclopædia Britannica
  3. LIBRIS — 2013.
  4. «Кемени, Зигмунд»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907