Ժակ Մաքդոնալդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժակ Մաքդոնալդ
ֆր.՝ Étienne-Jacques-Joseph Macdonald
Դիմանկար
Ծնվել էնոյեմբերի 17, 1765(1765-11-17)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՍեդան
Մահացել էսեպտեմբերի 25, 1840(1840-09-25)[1][4][5][…] (74 տարեկան)
Մահվան վայրԺյան
ԳերեզմանՊեր Լաշեզ
ՔաղաքացիությունFlag of France (1794–1815, 1830–1958).svg Ֆրանսիա
Մայրենի լեզուֆրանսերեն
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, դիվանագետ, սպա և ռազմական գործիչ
Զբաղեցրած պաշտոններGrand Chancellor of the Legion of Honour?, Ֆրանսիայի պեր և Master of the Grand Orient de France?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ Համայն Ֆրանսիո մարշալ Grand Cross of the Royal and Military Order of Saint Louis? Սուրբ Հոգու շքանշան Սուրբ Միխայիլի շքանշանի ասպետ Ֆրանսիայի մարշալ և Հաղթանակի կամարի տակ փորագրված անուններ
ԵրեխաներAlexandre Macdonald?
Ստորագրություն
Signatur Jacques MacDonald.PNG
Étienne Jacques Joseph Alexandre Macdonald Վիքիպահեստում

Ժակ Մաքդոնալդ կամ Էթիեն-Ժակ-Ժոզեֆ-Ալեքսանդր-Մաքդոնալդ[6] (ֆր.՝ Étienne-Jacques-Joseph-Alexandre Macdonald նոյեմբերի 17, 1765(1765-11-17)[1][2][3][…], Սեդան - սեպտեմբերի 25, 1840(1840-09-25)[1][4][5][…], Ժյան), Տարենտի դուքս, Միապետության մարշալ և Ֆրանսիայի պեր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժակ Մաքդոնալդը սերել է յակոբիտների[7] շոտլանդական ընտանիքից, որոնք Պանծալի հեղափոխությունից հետո հաստատվել են Ֆրանսիայում։

Աչքի է ընկել 1792 թվականի նոյեմբերի 6-ի Ժեմապպեի ճակատամարտում, 1798 թվականին Հռոմում և Պապական մարզում եղել է ֆրանսիական զորքերի հրամանատարը։ 1799 թվականին Ա. Սուվորովի իտալական արշավանքի ժամանակ Տրեբիա գետի ճակատամարտում պարտություն է կրել և ետ է կանչվել Փարիզ։

1800-1801 թվականներին Մաքդոնալդը հրամանատար է եղել Շվեյցարիայում և Գրաուբյունդենում, որտեղից վտարել է ավստրիացիներին։

Տարիներ շարունակ անտեսվել է Նապոլեոնի կողմից, քանի որ ջանասիրաբար պաշտպանել է իր նախկին զինակից Մորոյին։ Սակայն 1809 թվականին զորակոչվել է ծառայության և Իտալիայում ստանձնել է կորպուսի հրամանատարությունը[8]։ Պարգևատրվել է Վագրամի ճակատամարտին մասնակցության համար։

Տերենտի դուքս Մաքդոնալդի զինանշանը

Նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ եղել է ֆրանս-պրուսական X կորպուսի հրամանատարը և վերահսկել է բանակի ձախ թևի պաշտպանությունը։

Aquote1.png Արևմտյան Դվինայի ստորին հոսանքի մոտ Մակդոնալդը ապահովել է Ռիգայի 10000 մարդուց բաղկացած տեղական կայազորի հսկողությունը։ Սեպտեմբերին նրանց միացել են ևս 12000 մարդ Շտեյնգելի հրամանատարությամբ, սակայն որոշ ժամանակ Ռիգայում մնալուց հետո միացել են Պ. Վիտգենշտեյնին[9]։
- Կարլ ֆոն Կլաուզևից, 1812 թվական։ Ընդհանուր ակնարկ ռուսական արշավանքի իրադարձությունների վերաբերյալ
Aquote2.png


Նապոլեոնի գահից հրաժարումից հետո Ժակ Մաքդոնալդը նշանակվել է Ֆրանսիայի պեր։ Հարյուր օրերի ընթացքում մեկուսացել է իր կալվածքում, որպեսզի չդրժի խոստումը և չհակազդի Նապոլեոնին։

Դաշնակից զորքերի կողմից Փարիզի երկրորդ գրավումից հետո, Մաքդոնալդին հանձնարարել են ցրել Լուար գետի մոտ պարտություն կրած նապոլեոնյան բանակը։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պատվո լեգեոնի Մեծ արծիվ շքանշան (2.02.1805 թվական)
  • Պատվո լեգեոնի սպայական շքանշան (14.06.1804 թվական)
  • Կոմանդորի Սուրբ հոգու շքանշան (1820 թվական)
  • Սուրբ Լյուդովիկոսի Մեծ խաչի շքանշան (1820 թվական)

Կերպարը կինոյում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Նապոլեոն. ճանապարհ դեպի բարձունք» (Ֆրանսիա, Իտալիա, 1955 թվական), դերակատար՝ Ժակ Բերտրան

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Biografisch Portaal — 2009.
  3. 3,0 3,1 Base Léonore (ֆր.)Ministère de la Culture.
  4. 4,0 4,1 4,2 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  6. Ֆրասիայում նրան հաճախ անվանում են Էթիեն, Ռուսաստանում ավելի տարածված է անվան Ժակ ձևը։
  7. Չշփոթել յակոբինյանների հետ։ Յակոբիտները 1688 թվականին «Փառահեղ հեղափոխության» արդյունքում Անգլիայի աքսորյալ թագավոր Յակոբ Երկրորդի և նրա սերունդների հետևորդներն են եղել, Ստյուարտներ թագավորական դինաստիայի անգլիական գահին վերաբազմելու կողմնակիցները։
  8. Macdonell, A. G. (Archibald Gordon), 1895-1941. (1996)։ Napoleon and his marshals։ London: Prion։ ISBN 1853752223։ OCLC 36661226 
  9. Կարլ ֆոն Կլաուզևից ОБЩИЙ ОБЗОР СОБЫТИЙ ПОХОДА 1812 Г. В РОССИЮ․

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]