Ժաիր Բոլսոնարու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժաիր Բոլսոնարու
Jair Messias Bolsonaro e Eduardo Bolsonaro (cropped).jpg
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of Brazil.svg Բրազիլիա
Կուսակցություն՝ Social Christian Party[1], Social Liberal Party, Brazilian Progressive Party, Liberal Front Party, Brazilian Labour Party, Brazilian Progressive Party, Progressive Party, Christian Democratic Party և Reform Progressive Party
Կրթություն՝ Academia Militar das Agulhas Negras
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և սպա
Դավանանք կաթոլիկություն[2]
Ծննդյան օր մարտի 21, 1955(1955-03-21) (63 տարեկան)
Ծննդավայր Glicério, Սան Պաուլու, Բրազիլիա
Ամուսին Rogéria Nantes Nunes Braga, Ana Cristina Valle և Michelle Bolsonaro[3]
Զավակներ Flávio Bolsonaro, Carlos Bolsonaro, Eduardo Bolsonaro, Renan Bolsonaro և Laura Bolsonaro
 
Կայք՝ bolsonaro.com.br
 
Ինքնագիր Signature of Jair Bolsonaro.svg
Ժաիր Բոլսոնարուն Ռիո դե Ժանեյրոյի քաղխորհրդում 1990 թվականին

Ժաիր Մեսիաս Բոլսոնարու (պորտ.՝ Jair Messias Bolsonaro, մարտի 21, 1955(1955-03-21), Glicério, Սան Պաուլու, Բրազիլիա, բրազիլացի պետական և քաղաքական գործիչ։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Բրազիլիայում կայացած ընտրություններում ընտրվել է Բրազիլիայի նախագահ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1977 թվականին ավարտելով Ագուլյաս֊Նագրասի ռազմական ակադեմիան՝ ռազմական ռեժիմի ժամանակ եղել է դեսանտային զինվոր և հրետանավոր, որի տապալումից հետո մտավ քաղաքական դաշտ։ Ծառայելով 17 տարի՝ արժանացավ կապիտանի կոչման։ Հայտնիություն ձեռք բերեց 1986 թվականին՝ «Veja» ամսագրին տված հարցազրույցի շնորհիվ, որում իր դժգոհությունն էր հայտնում բանակի ցածր աշխատավարձերի, ինչպես նաև բյուջետային կրճատումների պատճառով սպաներին աշխատանքից ազատելու հետ կապված։

Առաջին անգամ ընտրվել է Ռիո դե Ժանեյրոյի քաղխորհրդում՝ 1988 թվականին, այդ ժամանակավանից ի վեր՝ 7 անգամ դարձել է ազգային խորհրդարանի պատգամավոր։ 2014 թվականին Բրազիլիայում կայացած ընտրություններին Ռիո դե Ժանեյրո նահանգից ամենաշատը նրա օգտին քվեարկեցին (464 հազար քվե) ։

Փոխել է բազմաթիվ կուսակցություններ (Քրիստոնեա֊դեմոկրատական կուսակցություն, Բրազիլիայի առաջընթացի կուսակցություն, Ռեֆորմիստական֊առաջընթացային, Բրազիլական աշխատավորական կուսակցություն, Լիբերալ ճակատի կուսակցություն)։ 2016 թվականի մարտից Բրազիլիայի սոցիալ֊քրիստոնեական կուսակցության (PSC) անդամ է, 2017 թվականին փորձել է գլխավորել «Հայրենասեր» կուսակցությունը, բայց արդյունքում՝ 2018 թվականին մտավ Բրազիլիայի սոցիալ֊դեմոկրատական կուսակցության կազմի մեջ։

Ժաիր Բոլսոնարուի կողմնակիցների հանրահավաքը 2018 թվականի հոկտեմբերի 7֊ին։

Իր թեկնածությունն առաջադրեց 2018 թվականի նախագահական ընտրություններում։ Դարձավ առաջին թեկնածուն այդ մրցապայքարում՝ քարոզարշավի ընթացքում հավաքելով ավելի քան 1 մլն ռեալ նվիրատվություն․ առաջին 59 օրերի ընթացքում նա ընտրազանգվածից ամեն օր[4] միջինում ստանում էր 17 հազար ռեալ։ Աշխատավորների կուսակցության առաջատար թեկնածու Լուլա դա Սիլվայի ձերբակալությունից հետո՝ 2018 թվականի ապրիլին, Բոլսոնարուի թեկնածությունը հասարակական կարծիքի[5] առաջատար դիրքում էր, չնայած սկզբում կանխատեսում էին, որ նա երկրորդ փուլում պարտություն կկրի այնպիսի թեկնածուներից, ինչպիսիք են Ժերալդ Արկմինը, Ադդադ Ֆերնանդուն, Սիրու Գոմեշը և, հնարավոր է, Մարինա Սիլվան[6]։

2018 թվականի սեպտեմբերի 6-ին՝ Ժուիս դի Ֆորա քաղաքի նախընտրական հանրահավաքի ժամանակ, շփվելով էլեկտորատի հետ՝ սուր ծակող գործիքից որովայնի շրջանում վիրավորում ստացավ և տեղափոխվեց հիվանդանոց, որտեղ հապճեպ 2 վիրահաության [7] ենթարկվեց։

2018 թվականի հոկտեմբերի 7֊ին կայացան Բրազիլիայի նախագահի ընտրությունները, որոնց արդյունքում ստացավ 46,06 % քվե և դուրս եկավ 2-րդ փուլ՝ Աշխատավորների կուսակցության թեկնածու Ադդադ Ֆերնանդուի հետ միասին, ում սատարեց ընտրողների[8] 29,24 %֊ը։ Հաղթեց երկրորդ փուլում՝ հավաքելով ընտրազանգվածի քվեների 55,13 %֊ը։

Հայացքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժաիր Բոլսոնարուի և Մարիա դու Ռոսարիուի բանավեճը

Հայտնի է իր ծայրահեղ իրավական, ազգայնական և կոնսերվատիվ հայացքներով ու սկանդալային հայտարարություններով[9]։ Մասնավորապես, նա հանդիսանում է 1964-1985 թվականների ռազմական դիկտատուրայի և ճնշումներիկարկառուն ջատագովը, տանջանքներն ու մահապատիժներն արդարացնում է՝ դրանք որակելով որպես «օրինական պրակտիկա[10] և կոչ է անում դրանք կիրառել։ Դիլմե Ռուսեֆի իմպիչմենտի համար իր քվեարկությունը նա նվիրեց ռազմական ռեժիմի գործիչ, քաղբանտարկյալների տանջանքների ծրագրի ղեկավարին. նրա կողմից տանջանքների ենթարկվածների շարքում էր նաև «քաղաքացիական պարտիզանուհի» Դիլմա Ռուսեֆը։ Բոլսոնարուի որդին, ով ևս պատգամավոր է, քվեարկեց Ումբերտու Կաստելու Բրանկուի օգտին, ով 1964 թվականի հեղաշրջման համար պատասխանատու գեներալն էր։ Հայտարարեց, որ դիկտատուրայի միջոցով արժեր վերացնել շատ մարդկանց՝ մահապատժի[11] պրակտիկային վերադառնալով։

Հանդիսանում է ժամանակակից ժողովրդավարության և ձախ ուժերի[12] անհաշտ քննադատը։ Անվարան հանդես եկավ այնպիսի հայտարարություններով, որոնք գնահատվում էին որպես ռասիստական[13], հոմոֆոբ և կնատեցական. սևամորթ ակտիվիստներին անվանում էր «կենդանիներ, որոնց ժամանակն է կենդանաբանական այգի տանելու», քննադատում է կառուցողական գործողությունը[14], ծայրահեղ նեգատիվորեն է տրամադրված ԼԳԲՏ֊ի իրավունքների նկատմամբ[15][16], հաճախ վիրավորում է կին քաղաքական գործիչներին։ Իր մրցակից Մարիա դու Ռոսարիուին (ով իրեն անվանել էր «բռնավոր») նա նկատողություն արեց և նշեց, որ «նա նագամ արժանի չէ իր կողմից բռնաբարված լինելու»[17], ինչի պատճառով դատարանի կողմից տուգանվեց, իսկ արարքը որակվեց «նյութական վնաս»[18]։ Հանդես է գալիս տնտեսական լիբերալիզմի օգտին[19], դեմ է հողային բարեփոխումներին[20], աշխարհականությանը և թմրանյութերի օրինականացմանը[21]։

Որպես նմանականության օրինակներ նա նշում էր Պերուի նախագահ Ալբերտո Ֆուխիմորիին, ով ցրել էր խորհրդարանը և դատապարտվել էր բազմաթիվ հանցագործությունների պատճառով, և Դոնալդ Թրամփին, ում պոպուլիստական լոզունգներով էլ ինքը ոգեշնչվում է։ Ամերիկացի լրագրող Գլեն Գրինվալդը Բոլսոնարուին անվանեց «ամենակնատյաց և ատելության ֆոնի վրա հիմնված նախընտրական հայտարարություններով կերպարն աշխարհում»[22]։ Բրիտանական The Economist ամսագիրը նրան բնորոշել է որպես «ռադիկալ», «կրոնական ազգայնամոլ», «իրավական ժողովրդավար» և «բռնակալների ջատագով»[23]։

Ժաիր Բոլսոնարուն խոստացավ՝ իր՝ նախագահ ընտրվելու դեպքում, իր երկրում փակել Պաղեստինյան ազգային վարչության հյուպատոսությունը, քանի որ «Պաղեստինը պետություն չէ»[24][25]։

Ընտրությունների վիճակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախագահական ընտրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընտրություն Թեկնածու Առաջին շրջան Երկրորդ շրջան
Քվեներ % Դիրք Արդյունք Քվեներ % Դիրք Արդյունք
Բրազիլիայի նախագահական ընտրություններ, 2018 թվական Ժաիր Բոլսոնարու 49,276,990 46.0 #1 Պարտված 57,797,847 55.13 #1 Ընտրված
Source:[26]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Bolsonaro se filia ao PSC e é lançado como pré-candidato à Presidência — 2016.
  2. https://epoca.globo.com/como-bolsonaro-marina-daciolo-se-tornaram-evangelicos-que-somam-um-quarto-do-eleitorado-brasileiro-23072463
  3. https://ultimosegundo.ig.com.br/politica/2013-03-22/silas-malafaia-celebra-casamento-do-deputado-bolsonaro-na-mansao-rosa.html
  4. «Bolsonaro é 1º presidenciável a arrecadar mais de R$ 1 milhão em vaquinha»։ UOL Eleições (պորտուգալերեն)։ Վերցված է 7 September 2018 
  5. «Will Brazil's Next President be a Far-Right Nationalist?»։ Foreign Affairs։ Վերցված է 30 September 2018 
  6. «Bolsonaro mantém liderança mas perde para adversários no 2º turno, diz pesquisa»։ Estado de São Paulo։ Վերցված է 30 September 2018 
  7. «Brasile, accoltellato durante il comizio il candidato di estrema destra» (իտալերեն)։ La Stampa։ 2018-09-07։ Վերցված է 2018-09-07 
  8. «Brésil : le candidat de l’extrême droite largement en tête de la présidentielle» (ֆրանսերեն)։ le Monde։ 2018-10-08։ Վերցված է 2018-10-08 
  9. Армель Андер. Бразилия движется к катастрофе
  10. Entrevista: Jair Bolsonaro — «Eu defendo a tortura»
  11. Brazil Flirts With a Return to the Dark Days
  12. Em entrevista, Bolsonaro diz que MEC «abre as portas» para homossexualidade e pedofilia
  13. Gavin Fernando։ «Is this the world's most repulsive politician?»։ News.com.au 
  14. «Para ministra da Igualdade Racial, declarações de Bolsonaro são caso explícito de racismo»։ Política։ Վերցված է 7 September 2018 
  15. Bolsonaro: «prefiro filho morto em acidente a um homossexual»
  16. Palmada muda filho «gayzinho», declara deputado federal
  17. «Brazilian Congressman Tells Colleague She's Not Worth Raping»։ The Huffington Post 
  18. «STJ determina que Bolsonaro indenize Maria do Rosário por danos morais»։ Folha de S.Paulo։ Վերցված է 2 June 2018 
  19. Bolsonaro diz que é liberal e adota discurso que agrada investidores, Folha
  20. «Em Mato Grosso, Bolsonaro defende radicalização dos produtores contra MST»։ Վերցված է 7 September 2018 
  21. «Jair Bolsonaro: "Sou preconceituoso, com muito orgulho"»։ revistaepoca.globo.com։ Վերցված է 7 September 2018 
  22. «The Most Misogynistic, Hateful Elected Official in the Democratic World: Brazil's Jair Bolsonaro - The Intercept»։ The Intercept 
  23. «Jair Bolsonaro hopes to be Brazil's Donald Trump»։ Վերցված է 7 September 2018 
  24. «Bolsonaro promete retirar embaixada da Palestina do Brasil»։ Վերցված է 2018-08-09 
  25. «Кандидат в президенты Бразилии: палестинское посольство мы закроем»։ Վերցված է 2018-08-09 
  26. «Mapa da apuração no Brasil» (pt-br)։ Վերցված է 2018-10-08 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]