Թեոդոր Սվեդբերգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Թեոդոր Սվեդբերգ
շվեդ.՝ Theodor Svedberg
The-svedberg-1.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 30, 1884(1884-08-30)[1][2][3]
Վալբո, Gävle Municipality, Gävleborg County, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[4]
Մահացել է փետրվարի 25, 1971(1971-02-25)[1][5][2] (86 տարեկանում)
Էրեբրու
Բնակության վայր(եր) Շվեդիա
Քաղաքացիություն Flag of Sweden.svg Շվեդիա
Մասնագիտություն քիմիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և արվեստների գործիչ
Հաստատություն(ներ) Ուփսալայի համալսարան
Գործունեության ոլորտ Կենսաքիմիա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Royal Physiographic Society in Lund, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[6]
Ալմա մատեր Ուփսալայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին շվեդերեն[1]
Գիտական ղեկավար Oskar Widman[7] և Carl Benedicks[8]
Եղել է գիտական ղեկավար Arne Tiselius
Պարգևներ Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ[9][10] Björkén Prize և Ֆրանկլինի մեդալ
Ամուսին(ներ) Անդրեա Անդրեեն
Երեխա(ներ) Elias Սվեդբերգ և Հիլևի Սվեդբերգ
The Svedberg Վիքիպահեստում

Թեոդոր Սվեդբերգ (շվեդ.՝ Theodor Svedberg, օգոստոսի 30, 1884, Վալբու, Շվեդիա - փետրվարի 26, 1971, Կոպարբերգ), շվեդ ֆիզիկա-քիմիկոս։ Շվեդական ԳԱ անդամ, ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1966 թվական)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1907 թվականին ավարտել է Ուփսալայի[11] համալսարանը, աշխատել տեղում։ 1949 թվականից եղել է միջուկային քիմիայի ինստիտուտի (Վերների ինստիտուտի) տնօրեն։

Ամուսնացած է եղել կանանց միջազգային ժողովրդավարական շարժման գործիչ՝ Անդրեա Անդրեննի (1888-1972 թթ.) հետ։

Հիմնական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են կոլոիդային քիմիային, մոլեկուլի ձևերի ու չափերի որոշմանը, էլեկտրա-ֆորեզին։ Փորձնականորեն հաստատել է (1906 թվական) բրոունյան շարժման Ալբերտ Էյնշտեյնի և Սմոլուխովսկու տեսությունը։

Պատրաստել է առաջին ուլտրացենտրիֆուգը[12], մշակել մակրոմոլեկուլների (հատկապես սպիտակուցների) մոլեկուլային զանգվածի որոշման մեթոդը։

Նոբելյան մրցանակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ (1926 թվական)։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Die Existenz der Moleküle, Lpz., 1912
  • Colloid chemistry, N. Y., 1924

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 90 CC-BY-SA-icon-80x15.png