Թեոդոր Սվեդբերգ

Թեոդոր Սվեդբերգ; շվեդ.՝ Theodor Svedberg
Ծնվել է	օգոստոսի 30, 1884[…]; Valbo church parish, Շվեդիա
Մահացել է	փետրվարի 25, 1971[…] (86 տարեկան); Էրեբրու, Շվեդիա
Գերեզման	Ljusnarsbergs new cemetery
Բնակության վայր(եր)	Շվեդիա
Քաղաքացիություն	Շվեդիա
Մասնագիտություն	քիմիկոս, համալսարանի դասախոս, արվեստագետ և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)	Ուփսալայի համալսարան
Գործունեության ոլորտ	կենսաքիմիա
Անդամակցություն	Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Լունդի թագավորական ֆիզիոգրաֆիկական միություն, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Q125750015? և Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր	Ուփսալայի համալսարան (1907)
Տիրապետում է լեզուներին	շվեդերեն
Գիտական ղեկավար	Oskar Widman? և Carl Benedicks?
Եղել է գիտական ղեկավար	Arne Tiselius?
Հայտնի աշակերտներ	Arne Tiselius?
Պարգևներ	Բյորկենի մրցանակ Ֆրանկլինի մեդալ Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ և Փարիզի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
Ամուսին(ներ)	Անդրեա Անդրեեն և Margit Hallén?
Երեխա(ներ)	Էլիաս Սվեդբերգ և Հիլևի Սվեդբերգ
	Theodor Svedberg Վիքիպահեստում

Թեոդոր Սվեդբերգ (շվեդ.՝ Theodor Svedberg, օգոստոսի 30, 1884(1884-08-30)^[1]^[2]^[3]^[…], Valbo church parish, Շվեդիա - փետրվարի 25, 1971(1971-02-25)^[1]^[4]^[5]^[…], Էրեբրու, Շվեդիա), շվեդ ֆիզիկա-քիմիկոս։ Շվեդիայի ԳԱ անդամ։

Կենսագրություն

1907 թվականին ավարտել է Ուփսալայի^[13] համալսարանը, աշխատել տեղում։ 1949 թվականից եղել է միջուկային քիմիայի ինստիտուտի (Վերների ինստիտուտի) տնօրեն։

Ամուսնացած է եղել կանանց միջազգային ժողովրդավարական շարժման գործիչ՝ Անդրեա Անդրեննի (1888-1972 թթ.) հետ։

Հիմնական աշխատանքներ

Աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են կոլոիդային քիմիային, մոլեկուլի ձևերի ու չափերի որոշմանը, էլեկտրա-ֆորեզին։ Փորձնականորեն հաստատել է (1906 թվական) բրոունյան շարժման Ալբերտ Էյնշտեյնի և Սմոլուխովսկու տեսությունը։

Պատրաստել է առաջին ուլտրացենտրիֆուգը^[14], մշակել մակրոմոլեկուլների (հատկապես սպիտակուցների) մոլեկուլային զանգվածի որոշման մեթոդը։

Նոբելյան մրցանակ

Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ (1926 թվական)։

Աշխատություններ

Die Existenz der Moleküle, Lpz., 1912
Colloid chemistry, N. Y., 1924

Ծանոթագրություններ

1 2 3 4 5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
1 2 Շվեդիայի ազգային թանգարան — 1792.
1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
1 2 http://www.britannica.com/EBchecked/topic/575982/Theodor-HE-Svedberg
1 2 Store norske leksikon(նորվ.) — 1978. — ISSN 2464-1480
↑ Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 (ռուս.) — М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 753. — 896 с. — ISBN 978-5-6046932-6-1
↑ Notable Names Database — 2002.
1 2 The Academic Family Tree — 2005.
↑ http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1926/
↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society. — P. 344.
↑ https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k93896m/f465.item.zoom
↑ The Svedberg-lab, Particle accelerator center in Uppsala, Sweden
↑ «Library and Archive Catalogue». London: The Royal Society. Վերցված է 2013 թ․ նոյեմբերի 13-ին.

Գրականություն

The Svedberg. 1884—1944, [Uppsala, 1944]
Stig Claesson, Kai O. Pedersen։ The Svedberg. 1884–1971. In։ Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. Band 18, 1972, S. 594–627, doi:10.1098/rsbm.1972.0022.
R. A. Kyle, M. A. Shampo։ Theodor Svedberg and the ultracentrifuge. In։ Mayo Clinic proceedings. Mayo Clinic. Band 72, Nummer 9, September 1997, S. 830, ISSN 0025-6196. PMID 9294529.
The Svedberg։ Sedimentation constants, molecular weights, and isoelectric points of the respiratory proteins. Արխիվացված 2008-07-27 Wayback Machine In։ The Journal of Biological Chemistry. Band 103, 1933, S. 311–325

Արտաքին հղումներ

Նոբելյան ընկերության տեղեկատվական կայքը (անգլ.)

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Թեոդոր Սվեդբերգ» հոդվածին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 11, էջ 90)։

[_e7d38c4b78e5f514-1] 1 2 3 4 5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

[_7f7f85412045f574-2] 1 2 Շվեդիայի ազգային թանգարան — 1792.

[_af57f71d2423deae-3] 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.

[_adaa628fc70e363f-4] 1 2 http://www.britannica.com/EBchecked/topic/575982/Theodor-HE-Svedberg

[_45287154d0e16d70-5] 1 2 Store norske leksikon(նորվ.) — 1978. — ISSN 2464-1480

[_136e398c35b7926e-6] Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 (ռուս.) — М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 753. — 896 с. — ISBN 978-5-6046932-6-1

[_a92f4863ffe02724-7] Notable Names Database — 2002.

[_23e02a50d45087a8-8] 1 2 The Academic Family Tree — 2005.

[_50e50266f95aec83-9] ttp://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1926/

[_4fd85354d393be0f-10] ttps://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/

[_35668b0dc2074be5-11] List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society. — P. 344.

[_e186915bb64c9bf7-12] ttps://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k93896m/f465.item.zoom

[13] The Svedberg-lab, Particle accelerator center in Uppsala, Sweden

[royal-14] «Library and Archive Catalogue». London: The Royal Society. Վերցված է 2013 թ․ նոյեմբերի 13-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]