Էնա (գավառ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Էնա (դեպարտամենտ)ից)
Picto infobox map.png
Էնա
Aisne
Դրոշ Զինանշան
Drapeau fr département Aisne.svg
Blason département fr Aisne.svg
Երկիր Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Կարգավիճակ Դեպարտեման
Մտնում է Պիկարդիա
Ներառում է Շատո Տերրի, Լան, arrondissement of Saint-Quentin, Սուասոն, Վերվեն, Ռուվրուա սյուր Սեր, Կորսի, Գուի, Աթիյի, Տյուպինի, Արմանտիեր սյուր Ուրկ, Վուլպե, Սուպիր, Soissons, Կիերզի սյուր Ուազ, Սեն-Կանտեն, Սապոնե, Շատո Տյերի, Վերվեն, Մարֆոնտեն, Աբեկուր, Աշրի, Կոնդե ան Բրի, Պավան, Բենի է Լուազի, Chauny, Իրսոն, Գյուիզ, Բոեն ան Վերմանդուա, Ժոնկուր, Օբանտոն, Բելիկուր, Բորևուար, Բերրի օ Բակ, Պյուիզյո ան Ռեց, Նուվրոն Վենգրե, Շասմի, Բելանգլիզ, Բոմե, Լեմե, Կուսի լը Շատո Օֆրիկ, Կլաստր, Կամլեն, Ֆեմի լը Սար, Տենել, Բենե, Կրամայ, Պինոն, Բուրգինիոն սու Կուսի, Կորբենի, Սեն Սիմոն, Ֆլավի լը Մարտել, Կյովր է Վալսերի, Ֆոլամբրե, Սեն Գոբեն, Բազոշ սյուր Վել, Սիեռժ, Սամուսի, Նեշատել սյուր Էն, Լյոզ, Ռիբմոն, Մարլ, Ֆեր ան Տերդենուա, Լա Ֆեր, Կուսի լա Վիլ, Բրեն, Օբանշել օ Բուա, Բրեյ ան Լաննուա, Բերնի Ռիվիեր, Ագիլկուր, Կոնսևրյո, Սենտ Էրմ Ուտր է Ռամեկուր, Մոնսո սյուր Ուազ, Բորիո, Լա Մալմեզոն, Ժերսի, Սերենժ է Նել, Կենսի սու լե Մոն, Տերնիե, Գանդելյու, Մարեսթ Դանկուր, Նիզի լը Կոնտ, Պիեռպոն, Ռուպի, Գինիկուր, Կրեպի, Ռուսի, Պասսի սյուր Մարն, Նանտյոյ լա Ֆոս, Մանիկան, Աննապ, Ատի սու Լան, Տորսի ան Վալուա, Մեզի, Էսիզ, Ռետյոյ, Դիզի լե Գրո, Բարանտոն սյուր Սեր, Մերլյո է Ֆուկրոլ, Ժերնի, Լա Ֆերտե Միլոն, Ռոզուա սյուր Սեր, Լիզի, Օսթել, Պոնտ Արսի, Saint-Michel, Սերոկուր լը Գրան, Վասինի, Վիլրե, Մոնտինյի ան Արուեզ, Պրեմոնտրե, Լա Վալլե օ Բլե, Լոնպոն, Բերզի լե Սեկ, Վիմի, Պրեմոն, Օլի Կուրտիլ, Դամար, Էպո Բեզյու, Պարնի լե Բուա, Լա Կրուա սյուր Ուրկ, Կուրտմոն Վարեն, Օժի, Մորնի ան Տիերաշ, Ամբլենի, Արի, Բյուրել, Սեն Կլեման, Շան, Սեն Քրիստոֆ ա Բերրի, Լա Նևիլ լե Դորան, Ֆրուադեսթրե, Մյուրե է Կրուտ, Շևրենի, Պարֆոնդրյու, Կուվրել, Բելլո, Սավի, Գլան, Իվիե, Վայի սյուր Էն, Նյովիլետ, Սոլշերի, Ժոլգոն, Պույի սյուր Սեր, Պոնտրյուե, Լե Կատլե, Բրեյ, Բյուսի լե Սերնի, Կրյուպիյի, Կուրշան, Մերվալ, Կոլոնֆե, Լուպեն, Մոլեն, Աննուա, Տրոեն, Բերլանկուր, Վերդիյի, Ժիզի, Շինյի, Լյո, Բյուսի լե Լոն, Մալզի, Ժյումինի, Վերնյոյ սյուր Սեր, Պարնի լա Դյուի, Houry, Բոնի, Բուֆինիերյո, Անգլանկուր, Կուեն, Սենտ Էժեն, Պինիկուր, Լա Ֆլամանգրի, Մարինի ան Օրքսուա, Բլերանկուր, Մաասթ է Վիոլեն, Վեներոլ, Բեմոն, Անիկուր ե Սեշել, Էզոնվիլ է Բերնովիլ, Անի Մարտեն Ռիյո, Ասի, Մոն Նոտր Դամ, Էզել, Էզի Ժուի, Արտան, Արտոնժ, Վանդել, Վասնի, Վյոյի լա Պոտրի, Կրեզանսի, Մարսի, Շավինոն, Ռոզիեռ սյուր Կրիզ, Մոնտինի լե Կոնդե, Յուրսել, Նուայան է Ակոնեն, Սերեն, Ռենվալ, Վիլեր Էլոն, Վենիզել, Վասսոն, Սենտ Կրուա, Ուազի, Սոմետ Օկուր, Օդինիկուր, Յուրվիլեր, Պրել է Բով, Բրեյ ան Տիերաշ, Վենսի Ռեյ է Մանի, Կյուիսի է Ժենի, Նևիլ Սենտ Աման, Կաստր, Մանի լը Ֆոս, Կոմանշոն, Մոնանտյոյ, Գուդլանկուր լե Բերյո, Տերնի Սորնի, Տուլի է Ատանկուր, Մակոնի, Օբինի օ Քեն, Լապիոն, Շամույ, Լիերվալ, Արլի, Կրաոն, Ֆեստիո, Բրյումեց, Ամբրիեֆ, Բրյունհամել, Շուի, Բոնվալին, Օտվիլ, Շեզի ան Օրքսուա, Ֆուրդրեն, Ժյուվենկուր է Դամարի, Շերի լե Պույի, Ֆոնտեն լե Կլեր, Արժիկուր, Լա Կապել, Շարլի սյուր Մարն, Անիզի լե Շատո, Կրեսի սյուր Սեր, Ուլշի լը Շատո, Ֆոնտեն լե Վերվեն, Կուվրոն է Օմանկուր, Շարմ, Ֆորեսթ, Լանիկուր, Ժանտ, Ֆոնսոմ, Լաֆֆո, Ֆրանսիյի Սելանսի, Բրիսի Ամեժիկուր, Ալման, Բերգ սյուր Սամբր, Բոտոր, Բուե, Ֆոսուա, Ալենկուր, Բրիսե Շուանի, Ֆոնտենել, Շալանդրի, Անդլեն, Լեոկուր, Օտվեն, Տենայ, Տրոլի Լուար, Տիեռնյու, Սերմուազ, Սիյի լա Պոտրի, Լարնի սյուր Օտոն, Սերի լե Մեզիեռ, Տրելու սյուր Մարն, Լիսի Կլինոն, Սոմլան, Սեն Մար, Սեն Մարտեն Ռիվիեր, Լա Բուտեյ, Լյորի, Լանդուզի լա Կուր, Ժուեն, Սուազ, Արտեն է Տո, Լերզի, Սեն Պիեռմոն, Լե Տյուել, Նևիլ սյուր Մարժիվալ, Լյոյի սու Կուսի, Լեկիել Սեն Ժերմեն, Սեն Տիբո, Սեն Գոբեր, Լևերժի, Սերվե, Լա Էրի, Սենսենի, Լյուի, Ուսսե, Լամպիր, Ափանկուր, Արամոն, Սեն Ժանգուլֆ, Սորբե, Լավալ ան Լաննուա, Սիսի, Ժյումանկուր, Օտիոն, Իտանկուր, Լա Շապել Մոնտոդոն, Ժյուվինի, Սուսի, Պարնի Ֆիլեն, Վիլ Սավուա, Սեն Պոլ օ Բուա, Սոմրոն, Սեն Պիեռ լե Ֆրանկվիլ, Լիես Նոտր Դամ, Սենտ Պրյով, Օլնոն, Գուդլանկուր լե Պերպոն, Լա Շապել սյուր Շեզի, Լե Շարմել, Արսինյի, Լեզ Օտել, Լա Սել սու Մոնմիրայ, Ժերնիկուր, Ժիբերկուր, Դոլինոն, Դյուիզել, Կուրմոն, Կլերֆոնտեն, Շյեռի, Կուրմել, Կրաոնել, Կոնիժի, Կոնդե սյուր Սյուիպ, Դանիզի, Կյուիրի լեզ Իվեր, Դոի, Շերմիզի Այ, Շևեն, Էսինի լը Պետի, Շայվուա, Դանի Լամբերսի, Շիվի լեզ Էտուվել, Բյուսիյի, Կրուի, Շոդյոն, Դամպլյո, Դալլոն, Շիվր ան Լաննուա, Սի լա Կոմյուն, Էտավ է Բոկյո, Սիյի, Կյուֆի, Կուրսել սյուր Վել, Շատիյոն սյուր Ուազ, Կոնդրան, Դորան, Էսինի լե Գրան, Կրեսի ո Մոն, Կյուիրի լե Շոդարդ, Էտրեպիյի, Շևրեզի Մոնսո, Կուրտրիզի է Ֆյուսինի, Կրուտ սյուր Մարն, Շարտև, Կյուիրի Ուս, Դոնտեն, Շեզի սյուր Մարն, Էտամպ սյուր Մարն, Կլերմոն լե Ֆերմ, Շակրիզ, Բյուիր, Շավոն, Կյուիզի ան Ալմոն, Կլասի է Տիերե, Սերնի ան Լաննուա, Սել սյուր Էն, Կոլիժի Կրանդելեն, Կլամսի, Սերիզի, Պիթոն, Սերնի լե Բյուսի, Կայուել Կրեպինի, Բյուսիար, Կյուտրի, Շերի Շարտրյով, Շոդարդ, Շիվր Վալ, Էտրեոպոն, Էտուվել, Սել լե Կոնդե, Բյուսի լե Պիերպոն, Կյունի, Շերե, Կոնտկուր, Էտրեյե, Կրուա Ֆոնսոմ, Դոմիեր, Դյոյե, Վիլեր ան Պրեյեր, Վիլեր Ագրոն Էգիզի, Բոննեյ, Կոլենկուր, Դրավենի, Բիյի սյուր Ուրկ, Սեսիեռ, Բերնո, Բոլն ան Բրի, Կուայոլ, Բոմոն սյուր Սեր, Բյոնյո, Գլեն, Բոնկուր, Կյուիրիո, Բրալ, Շաուրս, Սերսեյ, Բերտենիկուր, Ազի սյուր Մարն, Օտրեմանկուր, Տանիեռ, Լենյի, Ֆիոլեն, Ֆլյուկիեռ, Ֆլավինի լը Գրանդ է Բորեն, Սերժի, Սեն Նիկոլա օ Բուա, Ֆրեն ան Տարդենուա, Ինակուր, Լանդիֆե է Բերտենմոն, Ֆրանկվիլ, Սյուրֆոնտեն, Լեժ, Ֆոնտեն Յուտերտ, Սոնզ է Ռոնշեր, Տրեֆկոն, Լեդեն, Տավո է Պոնսերիկուր, Լեշել, Սեկեար, Լանշի, Sainte-Geneviève, Ֆոնտեն Նոտր Դամ, Օմբլիեր, Սետվո, Ֆոնտենել ան Բրի, Ֆրեն, Բրենել, Բարզի ան Թիերաշ, Բուա լե Պարնի, Բլանզի լե Ֆիմ, Բեզյու Սեն Ժերմեն, Բերլիզ, Բերտրիկուր, Օլնուա սու Լան, Բիյի սյուր Էն, Ռեմինի, Ֆրենուա լը Գրան, Մարժիվալ, Օի, Բետանկուր ան Վո, Բերիո, Բերտոկուր Էպուրդոն, Բովուա ան Վերմանդուա, Բասոլ Օլե, Բարանտոն Սել, Բոմոն ան Բեն, Արանսի, Արսի Սենտ Ռեսթիտյու, Ամինի Ռուի, Օդինի, Օտրեպ, Բիևր, Բուրգինիոն սու Մոնբավեն, Բեկինյի, Բարանտոն Բյունի, Անգիլկուր լը Սար, Մոի դե լ’Էն, Սեն Ռիշոմոն, Լե Նուվիոն ան Տիերաշ, Սիսոն, Սեն Ռեմի Բլանզի, Estrées, Լոր, Բրանկուր ան Լաննուա, Բրյույեր սյուր Ֆեր, Բլեմ, Բրի, Բուկոնվիլ Վոկլեր, Անսենվիլ, Բարզի սյուր Մարն, Արշոն, Օբինի ան Լաննուա, Բուրեշ, Բրենի, Բյովարդ, Բարիզի, Բրե Սեն Քրիստոֆ, Բեմե, Բանյո, Բիշանկուր, Բրյույեր է Մոնբերո, Բեզյու լե Գերի, Բիոքսի, Բանսինի, Վերնյոյ սու Կուսի, Վյուիերի, Ռենի, Ռոնի, Վիրի Նուրյոյ, Ռեսոն լը Լոն, Կենսի Բաս, Ռևիյոն, Վանդհյուիլ, Վերսինի, Վինյո Հոքե, Ռեզինի, Ռոզուա Բելվալ, Ռիբովիլ, Ռուժրի, Տյունի է Պոն, Վանդրես Բոն, Մարտինի, Ռեմի, Վիֆոր, Վրենի, Վարիկուր, Վոարի, Յունի լը Գե, Վո ան Վերմանդուա, Վել է Կոմոն, Վորզի, Պրովիզյո է Պլենուա, Վիլիե Սեն Դենի, Վեզիյի, Վորժ, Ռոժեկուր, Վիլեր սյուր Ֆեր, Վիլեր Սեն Քրիստոֆ, Վո Անդինի, Վանդիեր, Վոքսայոն, Ռամիկուր, Վելյու, Վիսինիկուր, Վոսերե, Վոսել է Բեֆկուր, Վիշել Նանտյոյ, Վոտեն, Վատինի, Ռոնշեր, Վիլեր լե Գյուիզ, Ռոքինի, Վիվեզ, Պյուիզյո է Կլանլյո, Վիվիեր, Տրյուսի, Վուայեն, Վիլկիե Օմոն, Ռյոյի Սովինի, Վիլեր լե Սեկ, Պրուվե, Saint-Aubin, Վիերզի, Վիել Մեզոն, Ռենանսար, Ռոկուր Սեն Մարտեն, Վիել Արսի, Վոդսոն, Ռեյիմոն, Ռոզե Սենտ Ալբեն, Ռուայոկուր է Շելվե, Ռոմենի սյուր Մարն, Պիեռմանդ, Պեռլ, Պոնտրյու, Պրուա, Պրուազի, Պոնտավեր, Պրել է Տիեռնի, Նորուա սյուր Ուրկ, Մոնտինի սյուր Կրեսի, Նոժանտել, Նորուա, Մենվիլ, Նյով Մեզոն, Օրինի Սենտ Բենուատ, Մոլենշար, Մարյոյ ան Դոլ, Մոնտրեյ օ Լիոն, Պլուայյար է Վորսեն, Նանտյոյ սու Մյուրե, Լուատր, Պարսի է Տինի, Մոնտինի սու Մարլ, Պասսի ան Վալուա, Մորկուր, Նանսել լա Կուր, Մերիվալ, Մոնդրեպյուի, Պարնյան, Պարպևիլ, Օրենվիլ, Մոնլևոն, Պլուազի, Լիլե, Նեֆլիե, Մոնշալոն, Մոնսո լը Նյոֆ է Ֆոկուզի, Նուայյալ, Մաշկուր, Ուլշի լա Վիլ, Նել լա Մոնտան, Մոնտբրեէն, Մոնտիե, Մեզի Մուլեն, Լե Վերգիե, Մոնտինի լը Ֆրան, Մյուսկուր, Օմիսի, Մարիզի Սեն Մար, Մոնգրյու Սենտ Իլեր, Մոն, Պանսի Կուրտկոն, Մոնլուե, Ուլշ լա Վալե Ֆուլոն, Մեզիեր սյուր Ուազ, Միսի լե Պիերպոն, Մոնտյուրել, Պրիե, Մորենի ան Է, Մերսեն է Վո, Լոնգվալ Բարբոնվալ, Մոն դ’Օրինի, Մոն Սեն Պեր, Մոնտենո, Պոն Սեն Մար, Ուանի ան Վալուա, Պետի Վերլի, Նուվիոն լը Վինյո, Մոնգոբեր, Լի Ֆոնտեն, Պլոմիոն, Œuilly, Նանտյոյ Նոտր Դամ, Օլզի, Մեբրեկուր Ռիշկուր, Մուսի Վերնեյ, Պեսսի, Մարտինի Կուրպիեռ, Պլեն Սելվ, Օրինի ան Տիերաշ, Պապլյո, Միսի սյուր Էն, Մոն Սեն Ժան, Լյունի (Էնայի գավառ), Նուվիոն է Կատիյոն, Մենվրե, Մոնտինի Լանգրեն, Սեն Թոմա, Տարտիե, Սերվալ, Սանսի լե Շմինո, Սետմոն, Սյուզի, Սելան, Սեբոնկուր, Լավերսին, Սեն Պիեռ Էգլ, Սերշ, Տայֆոնտեն, Լեզ Էրի լա Վիևիլ, Լատիյի, Լիմե, Նևիլ սյուր Էլետ, Լ’Էպին օ Բուա, Պերնան, Լե Պլեսիե Հուլյո, Նուվիոն լը Կոնտ, Մոնբավեն, Պարֆոնդվալ, Մորսեն, Մոն Սեն Մարտեն, Մոնտկուր Լիզրոլ, Նուարկուր, Մոնսո լը Վա, Օն, Լյուսի լե Բոկաժ, Մոնկորնե, Նոժան լ’Արտո, Պար, Միսի օ Բուա, Օրժևալ, Լյուզուար, Մենիլ Սեն Լորան, Մարիզի Սենտ Ժենևև, Մենսի, Մոնֆոկոն, Լե Սուր, Լոնի լեզ Օբանտոն, Պրիս, Մարսի սու Մարլ, Լա Վիլ ո Բուա լե Դիզի, Գիվրի, Լա Նևիլ ան Բեն, Լա Վալլե Մյուլատր, Գրյուժի, Էպիե, Կոնդե սյուր Էն, Լա Նևիլ Ուսե, Ֆոկուկուր, Դրուազի, Էվերնիկուր, Բրանկուր լը Գրան, Սիրի Սալսոն, Ֆրեսանկուր, Գուսանկուր, Բրյուի, Շամբրի, Դերսի, Ֆլյորի, Դուշի, Պոմիե, Էրլուա, Մուլեն, Գրան Ռոզուա, Մարշե ան Բրի, Բյուիրոնֆոս, Լոնուա, Բուրկ է Կոմեն, Նեյի Սեն Ֆրոն, Տրավսի, Ժյուսի, Լանդրիկուր, Ֆոնտենուա, Լա Նևիլ Բոմոն, Էրլոն, Մորտֆոնտեն, Գրանլյու է Ֆե, Գիյանկուր, Մեսմի, Էսոմ սյուր Մարն, Ժերմեն, Վիկ սյուր Էն, Ամիֆոնտեն, Էֆրի, Օտրևիլ, Գրուժի, Կուսի լեզ Էպ, Գրիկուր, Ասի սյուր Սեր, Chavigny, Վերման, Վիլնյով սյուր Ֆեր, Կուրբուեն, Էբուլո, Էսկեերի, Լա Վիլ ո Բուա լե Պոնտավեր, Լա Ֆերտե Շևրեզի, Ֆրիեր Ֆայուել, Իրոն, Լանդուզի լա Վիլ, Ֆիլեն, Ժանկուր, Գյունի, Էպարսի, Լա Սելվ, Էպանի, Էտրյո, Կուպրյու, Կոմոն, Eppes, Սենտ Ալժի, Սակոնեն է Բրյոյ, Մոնտեգյու, Մաքինի, Մարշե, Սեն Բանդրի, Մոն ան Լաննուա, Կուրբ, Գրան Վերլի, Faverolles, Ռեմոկուր, Գրանրիյո, Մոնսո լե Լյո, Սենտ Անյան, Վիեժ Ֆատի, Վադանկուր, Գրիզոլ, Ռոմրի, Վանդյոյ, Վիլնյով Սեն Ժերմեն, Մորտիե (Էնայի գավառ), Պալի, Մարլի Գոմոն, Ֆրուամոն Կոարտիյ, Գոշի, Բրեսի, Շերի լե Ռոզուա, Կուենսի, Բյուզանսի, Վասսան, Վիլմոնտուար, Գրոնար, Վոբյուեն, Լավակրես, Դյուրի, Ռուվրուա, Վեզապոնեն, Կուլոնժ Կոան, Մեյո, Ֆայե և Բելլյո
Վարչկենտրոն Լան
Ամենաբարձր կետ Q26842902?
Բնակչություն (2010 թ.) 540 508
Խտություն 73
Տարածք 7369 կմ²
Aisne-Position.svg
Հիմնադրված է 1790 թ.
Սահմանում է Մարն, Սեն-է-Մարն, Ուազ, Սոմ, Նոր, Արդեններ, Էնո և Jemmapes
Ժամային գոտի CET (UTC+1)
ISO 3166-2 կոդ FR-02
Անվանված է Aisne
Կոորդինատներ: 49°30′0″ հս․ լ. 3°30′0″ ավ. ե. / 49.50000° հս․. լ. 3.50000° ավ. ե. / 49.50000; 3.50000
http://www.aisne.pref.gouv.fr/
Սետմոնում պահպանված դղյակ։

Էնա (ֆրանսերեն` Aisne), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի հյուսիսում, անունն ստացել է համանուն գետից։ Սահմանակից է Բելգիային։

  • Էնա դեպարտամենտի կարգային թիվն է` 02։

Բնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաձայն 2003 թ. գնահատականների, դեպարտամենտի անտառածածկ տարածքների մակերեսը եղել է 123 392 հեկտար, որն ընդհանուր տարածքի ավելի, քան 16.7%-ն է։[1] Հին անտառների մեծ մասը վնասվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ճակատամարտերի ժամանակ։ Բնապատկերներում գերակշռում են զառիթափ ժայռոտ տեղանքները։ Ժայռերը երևում են ամբողջ տարածաշրջանում, սակայն գլխավոր քաղաք Լանի մոտ դրանք առավել տպավորիչ են։

Երկաթուղագծեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համայնքի տարածքը հատում են Փարիզից եկող երկաթուղային երեք գիծ, երկուսը՝ Հյուսիսային, մեկն Արևելյան կայարաններից։ 1873 թ. Էնա դեպարտամենտում գործել է տասը երկաթուղային ընկերություն՝ 382 կմ ընդհանուր երկարության գծերով։[2]

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնտեսության մեջ գերակշռում են գյուղատնտեսական ճյուղերը՝ հացահատիկային բույսերի, մետաքսի, բամբակի, բրդի մշակումը։ Գյուիզը էնայի հյուսիսում գտնվող գյուղատնտեսական կենտրոն է։ Սեն-Գոբենը դեռևս 17-րդ դարից հայտնի է հայելիների արտադրությամբ։

Խոհանոց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Խոհանոցը գեղջկական է։ Դեպարտամենտի հյուսիսը անասնապահական տարածք է և շատ են կովի կաթից պատրաստված մթերքները, ինչպես, օրինակ, մարոյ պանիրը և խտացրած կաթը։ Նաև հանդիպում է Պիկարդիային բնորոշ կրեպի մի տեսակ՝ «ֆիսել»` հալած պանրով, ապուխտով և սնկով։ Այստեղ պատրաստում են նաև բարձր որակի ֆուա-գրա;
  • Տոնավաճառները` պանրի (Լա Կապել), արնային նրբերշիկի (Սեն-Քվենտին);

Էնայի հետ կապ ունեցած նշանավոր մարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]