Էլիզաբեթ Վիժե լը Բրոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Էլիզաբեթ Վիժե լը Բրոն
ֆր.՝ Élisabeth Vigée Le Brun
Self-portrait in a Straw Hat by Elisabeth-Louise Vigée-Lebrun.jpg
Ծնվել է ապրիլի 16, 1755({{padleft:1755|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})[1][2][3][4][5][6]
Ծննդավայր Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[1]
Վախճանվել է մարտի 30, 1842({{padleft:1842|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[1][3][4][5] (86 տարեկանում)
Մահվան վայր Փարիզ, Հուլիսյան միապետություն[1]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա[7]
Մասնագիտություն նկարիչ և գրական սալոնի տեր
Ոճ ռոկոկկո և նեոդասականություն
Ժանր դիմանկար
Ուշագրավ աշխատանքներ Q15723876?, Marie Antoinette with a Rose և Marie Antoinette and her children
Ուսուցիչ Louis Vigée և Gabriel Briard
Աշակերտներ Marie-Guillemine Benoist և Hortense Haudebourt-Lescot
Անդամակցություն Գեղանկարի և քանդակի ակադեմիա
Հայր Louis Vigée
Ամուսին Ժան Բատիստ Լը Բրյուն
Զավակներ Julie Le Brun
Ազգականներ Eugénie Tripier-Le-Franc
ստորագրություն
Vigée-Lebrun-Signature.png
Elisabeth Vigée-Lebrun Վիքիպահեստում

Մարի Էլիզաբեթ Լուիզա Վիժե լը Բրոն (ֆր. Élisabeth-Louise Vigée-Le Brun, ապրիլի 16, 1755({{padleft:1755|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})[1][2][3][4][5][6], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[1] - մարտի 30, 1842({{padleft:1842|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[1][3][4][5], Փարիզ, Հուլիսյան միապետություն[1]) - ֆրանսիացի գեղանկարչուհի, մեմուարների և Մարի-Անտուանետա թագուհու նկարների հեղիանկ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլիզաբեթ Վիժե լը Բրոնի գեղանկարչության առաջին ուսուցիչը եղել է նրա հայրը: Ապագա նկարչուհու խորհրդատուներն են եղել՝ Ժան-Բատիստ Գրյոզը, Ժոզեֆ Վերնեն, Գաբրիել Ֆրանսուա Դուայենը և այլ վարպետներ: Արդեն 1765 թ. 11-ամյա պատանի նկարչուհու արվեստանոցը ի պաշտոնե փակվել է՝ արտոնագրի բացակայության պատճառով:

1770-ական թվականներին Վիժեների ընտանիքը տեղափոխվեց Փարիզի Սենտ Օնորե փողոցի իրենց բնակարանը, որը գտնվում էր Պալե Ռուայալ պալատի հարևանությամբ և շուտով 15-ամյա արդեն պրոֆեսիոնալ նկարչուհուհին ունեցավ պատվիրատուների մի հսկա բանակ: Այդ շրջանում նրա աջակիցներն ու հովանավորներն էին Փարիզի մեծահարուստ կանայք, այդ թվում՝ տիկին դը Վերդենը և Մարիա Ադելաիդա դը Բուրբոն-Պենտևրը՝ Շարտրի դքսի կինը:

Փարիզում մեծ համբավ վայելող երիտասարդ նկարչուհին շատ հաճախ հրաժարվում էր երկրպագուների պատվերներից, ովքեր իրականում նրբագեղ օրիորդի հետ հանդիպելու պատրվակ էին փնտրում:

Սերվելով փոքր բուրժուական ընտանիքից Վիժեն շուտով իր ուրույն տեղն ունեցավ ֆրանսիական արքունական ազդեցիկ արիստոկրատիայում:

Դիմանկար. թագուհի Մարիա Անտուանետա (Ֆրանսիա[8]) Նկարիչ՝ Մարի Էլիզաբեթ Լուիզա Վիժե լը Բրոն

1776 թվականին Վիժեն ամուսանցավ գեղանկարիչ և արվեստի գործերի հայտնի վաճառական Ժան-Բատիստ Պիեռ լը Բրոնի հետ: Ամուսնու կապերի շնորհիվ երիատասարդ դիմանկարչուհին էլ ավելի հայտնի դարձավ ֆրանսիական ազնվազարմ միջավայրում և վերջապես Վիժեն ստացավ թագուհի Մարիա Անտուանետային նկարելու հրավեր: Վերջինս, բարձր գնահատելով նկարչուհու տաղանդը, հանդես եկավ նորանոր պատվերիների առաջարկով. ավելին՝ 1783 թվականին նրա անմիջական միջնորդությամբ Վիժե լը Բրոնը դարձավ Ֆրանսիայի Գեղանկարչության և քանդակագործության թագավորական ակադեմիայի անդամ:

Արվեստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1780-ական թվականներին Վիժեն ճանապարհորդում է Եվրոպայում՝ աշխատելով տարբեր երկրներում: Այն ճանապարհորդության ընթացքում նա նկարում է Եվրոպայի թագավորական ընտանիքների, քաղաքական գործիչների և հայտնի մարդկանց նկարներ: Այդպիսով, այդ ընթացքում Վիժե լը Բրոնը նկարեց Հոլանդիայի ապագա թագավոր՝ Վիլհելմ 1-ի, Ռուսաստանում (1795-1799)` վերջին լեհական թագավոր՝ Ստանիսլավ Պոնյատովսկու, իշխան Կոնստանտին Պավլովիչի տիկնոջ՝ իշխանուհի Մարիա Ֆյոդորովնայի և կայսրական ընտանիքի մյուս անդամների դիմանկարները: Ճանապարհորդության ընթացքում նա զուգահեռաբար ընտրվում էր որպես տեղի Գեղարվեստի ակադեմիաների անդամ:

Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունից հետո Վիժե լը Բրոնը Նոպոլեոնի հրավերով վերադառնում է Փարիզ և մինչև 1814 թվականը ապրում է Լուվեսիենի իր կալվածքում: 1814 թվականին, երբ դաշնակից զորքերի կազմում ռուսակական զորքերը մտնելով Փարիզ տեղեկայվեցին Վիժեի Լավուսիենի կալվածքում՝ նկարչուհին տեղափոխվեց Փարիզ:

1835-1837 թվականներին Փարիզում հրատարակվում են Մարի Վիժե լը Բերնի մեմուարները:

Էլիզաբեթ Մարի Լուիզա Վիժե լը Բրոնը մահացել է 1842 թվականի մարտի 30-ին՝ Փարիզում: Նրա ստեղծագործական ժառանգությունն ամփոփում են շուրջ 660 դիմանկարներ և 200 բնանակարներ:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]