Էլզա Բերգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էլզա Բերգ
Else Berg Selfportrait 1917.jpg
Ծնվել էփետրվարի 19, 1877(1877-02-19)[1][2][3]
ԾննդավայրՌացիբուժ, Racibórz County, Սիլեզիայի վոյեվոդություն, Լեհաստան
Վախճանվել էնոյեմբերի 19, 1942(1942-11-19)[1][2][3] (65 տարեկանում)
Մահվան վայրԲիրկենաու համակենտրոնացման ճամբար, Brzezinka, Gmina Oświęcim, Oświęcim County, Lesser Poland Voivodeship
ՔաղաքացիությունFlag of the Netherlands.svg Նիդերլանդների Թագավորություն
ԿրթությունԲեռլինի գեղարվեստի համալսարան
Մասնագիտություննկարչուհի
Ժանրդիմապատկեր, բնանկար, նյու և նատյուրմորտ
Թեմաներգեղանկարչություն
Else Berg Վիքիպահեստում

Էլզա Բերգ (փետրվարի 19, 1877(1877-02-19)[1][2][3], Ռացիբուժ, Racibórz County, Սիլեզիայի վոյեվոդություն, Լեհաստան - նոյեմբերի 19, 1942(1942-11-19)[1][2][3], Բիրկենաու համակենտրոնացման ճամբար, Brzezinka, Gmina Oświęcim, Oświęcim County, Lesser Poland Voivodeship), Գերմանիայում ծնված հրեական ծագմամբ հոլանդացի նկարչուհի, առնչություն է ունեցել Բերգենյան դպրոցի հետ: Ամուսանցել է հոլանդացի նկարիչ Մոմի Շվարցի հետ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վրձիններով ինքնադիմանկար (1929)

Էլզա Բերգի բնիկները եղել են Պրուսիայից, որոնք պայմանների բարելավման նպատակով տեղափոխվել են Արևելք: Նրա հայրը ռեֆորմիստ հրեա էր և սիգարի գործարանի սեփականատեր: 1895 թվականին Էլզան սկսել է ուսանել Անտվերպենի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում: Հինգ տարի անց ծնողների ֆինանսական աջակցությամբ կրթությունը շարունակել է Բեռլինի գեղարվեստի համալսարանում[4], որտեղ ուսանել է Արթուր Կամպֆի մոտ: Ըստ այլ աղբյուրների սովորել է նաև Փարիզում:

1905 թվականին հանդիպել է Մոմի Շվարցին, որը վերադարձել էր Նյու-Յորքից և Բեռլին էր եկել սովորելու գերմանական էքսպրեսիոնիզմ: Նրանք միասին մեկնել են Փարիզ` ուսումնասիրելու վերջին գեղարվեստական միտումները: Հաջորդ տարի նրանք բնակություն են հաստատել Ամստերդամում և դարձել Ժամանակակից արվեստի շարժման մի մասը: Տարիներ շարունակ նրանք միասին են ճամփորդել, թեև աշխատել են առանձին ստուդիաներում: 1920 թվականին ամուսնացել են, և չորս տարի անց Էլզա Բերգը դարձել է Հոլանդիայի քաղաքացի[5]:

Չնայած ֆինանսական դժվարություններին, նրանք շարունակում էին ճանապարհորդել ամբողջ Արևելյան Եվրոպայում, Իտալիայում և Ֆրանսիայում: Երկար ժամանակ Լեո Գեստելի և նրա կնոջ հետ մնացել են Մալյորկայում, որտեղ հետաքրքրվել են կուբիզմով[5]: Երբ նացիստները եկան իշխանության, նրանց ընկերներից շատերն ընտանիքով մեկնեցին Անգլիա կամ Միացյալ Նահանգներ:

Սկզբում նրանք Ամստերդամում ապահով էին զգում, բայց երբ հրաժարվեցին «Դեղին աստղ» կրել երբ այն դարձավ պարտադիր, թաքնվեցին Բաամբբուրգում: Նրանց մատնեցին և 1942 թվականի նոյեմբերին Բերգին ու Շվարցին ձերբակալեցին և ուղարկեցին Օսվենցիմ, որտեղ նրանց սպանեցին ժամանումից հետո[5]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Piet Spijk: De Bergense School en Piet Boendermaker. Kunstverzamelaar in Amsterdam en Bergen. Waanders, Zwolle 1997.
  • Linda Horn: Else Berg en Mommie Schwarz – Kunstenaarspaar in Amsterdam 1910–1942. ISBN 978-94-91196-18-8.
  • Betty van Garrel: De trommel van Else Berg. Uitgeverij & Boekhandel Bas Lubberhuizen, Amsterdam 2012, ISBN 978-90-5937-305-1.

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 RKDartists
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Else Berg — 2009.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. Profile @ the Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie
  5. 5,0 5,1 5,2 Brief biography @ Schilderijen Site.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]