Էլզա Բերգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էլզա Բերգ
Else Berg Selfportrait 1917.jpg
Ծնվել էփետրվարի 19, 1877(1877-02-19)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՌացիբուժ, Oppeln (region), Սիլեզիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն
Վախճանվել էնոյեմբերի 19, 1942(1942-11-19)[1][2][3] (65 տարեկան)
Մահվան վայրԲիրկենաու համակենտրոնացման ճամբար[4]
ՔաղաքացիությունFlag of the Netherlands.svg Նիդերլանդների Թագավորություն
ԿրթությունԲեռլինի գեղարվեստի համալսարան
Մասնագիտություննկարչուհի և գծանկարիչ
Ժանրդիմապատկեր, բնանկար, նյու և նատյուրմորտ
Թեմաներգեղանկարչություն
ԱմուսինSamuel Schwarz?
Commons-logo.svg Else Berg Վիքիպահեստում

Էլզա Բերգ (փետրվարի 19, 1877(1877-02-19)[1][2][3][…], Ռացիբուժ, Oppeln (region), Սիլեզիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն - նոյեմբերի 19, 1942(1942-11-19)[1][2][3], Բիրկենաու համակենտրոնացման ճամբար[4]), Գերմանիայում ծնված հրեական ծագմամբ հոլանդացի նկարչուհի, առնչություն է ունեցել Բերգենյան դպրոցի հետ։

Ամուսանցել է հոլանդացի նկարիչ Մոմի Շվարցի հետ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վրձիններով ինքնադիմանկար (1929)

Էլզա Բերգի բնիկները եղել են Պրուսիայից, որոնք պայմանների բարելավման նպատակով տեղափոխվել են Արևելք։ Նրա հայրը ռեֆորմիստ հրեա էր և սիգարի գործարանի սեփականատեր։ 1895 թվականին Էլզան սկսել է ուսանել Անտվերպենի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Հինգ տարի անց ծնողների ֆինանսական աջակցությամբ կրթությունը շարունակել է Բեռլինի գեղարվեստի համալսարանում[5], որտեղ ուսանել է Արթուր Կամպֆի մոտ։ Ըստ այլ աղբյուրների սովորել է նաև Փարիզում։

1905 թվականին հանդիպել է Մոմի Շվարցին, որը վերադարձել էր Նյու-Յորքից և Բեռլին էր եկել սովորելու գերմանական էքսպրեսիոնիզմ։ Նրանք միասին մեկնել են Փարիզ` ուսումնասիրելու վերջին գեղարվեստական միտումները։ Հաջորդ տարի նրանք բնակություն են հաստատել Ամստերդամում և դարձել Ժամանակակից արվեստի շարժման մի մասը։ Տարիներ շարունակ նրանք միասին են ճամփորդել, թեև աշխատել են առանձին ստուդիաներում։ 1920 թվականին ամուսնացել են, և չորս տարի անց Էլզա Բերգը դարձել է Հոլանդիայի քաղաքացի[6]։

Չնայած ֆինանսական դժվարություններին, նրանք շարունակում էին ճանապարհորդել ամբողջ Արևելյան Եվրոպայում, Իտալիայում և Ֆրանսիայում։ Երկար ժամանակ Լեո Գեստելի և նրա կնոջ հետ մնացել են Մալյորկայում, որտեղ հետաքրքրվել են կուբիզմով[6]։ Երբ նացիստները եկան իշխանության, նրանց ընկերներից շատերն ընտանիքով մեկնեցին Անգլիա կամ Միացյալ Նահանգներ։

Սկզբում նրանք Ամստերդամում ապահով էին զգում, բայց երբ հրաժարվեցին «Դեղին աստղ» կրել երբ այն դարձավ պարտադիր, թաքնվեցին Բաամբբուրգում։ Նրանց մատնեցին և 1942 թվականի նոյեմբերին Բերգին ու Շվարցին ձերբակալեցին և ուղարկեցին Օսվենցիմ, որտեղ նրանց սպանեցին ժամանումից հետո[6]։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Piet Spijk: De Bergense School en Piet Boendermaker. Kunstverzamelaar in Amsterdam en Bergen. Waanders, Zwolle 1997.
  • Linda Horn: Else Berg en Mommie Schwarz – Kunstenaarspaar in Amsterdam 1910–1942. ISBN 978-94-91196-18-8.
  • Betty van Garrel: De trommel van Else Berg. Uitgeverij & Boekhandel Bas Lubberhuizen, Amsterdam 2012, ISBN 978-90-5937-305-1.

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 RKDartists
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Else Berg — 2009.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 https://jck.nl/nl/tentoonstelling/else-berg-en-mommie-schwarz-schilderspaar-uit-de-nederlandse-avant-garde
  5. Profile @ the Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie
  6. 6,0 6,1 6,2 Brief biography @ Schilderijen Site.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]