Զարզանդ Դարյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Զարզանդ Դարյան
Ծննդյան անունԶարզանդ Մովսեսի Մովսիսյան
Ծնվել էփետրվարի 25, 1912(1912-02-25)
ԾննդավայրԲուլանըխի գավառակ, Մուշի մարզ, Թուրքիա
Վախճանվել էհոկտեմբերի 28, 1984(1984-10-28) (72 տարեկան)
Վախճանի վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ԳերեզմանԲուժական
Մասնագիտությունարձակագիր և դրամատուրգ
Ազգությունհայ
ԿրթությունԵրևանի պետական համալսարան (1939)
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ԱշխատավայրԱվանգարդ և Գրական թերթ
ՊարգևներԱշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
Զարզանդ Դարյան Վիքիդարանում

Զարզանդ Դարյան (Զարզանդ Մովսեսի Մովսիսյան, փետրվարի 25, 1912(1912-02-25), Բուլանըխի գավառակ, Մուշի մարզ, Թուրքիա - հոկտեմբերի 28, 1984(1984-10-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ արձակագիր, դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1943)։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Տարոն գավառի Կոփ գյուղում։ 1931 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական տեխնիկումը և մի քանի տարի ուսուցչություն արել։ 1939 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1939-1954 թթ. աշխատել է «Ավանգարդ» թերթի, «Գրական թերթի», «Սովետական գրականություն և արվեստ» ամսագրի խմբագրություններում։ 1970 թվականին Գաբրիել Սունդուկյանի անվան դրամատիկական թատրոնը բեմադրել է նրա «Հանրապետության նախագահը» պիեսը։ Թարգմանվել և առանձին գրքով ռուսերեն լույս է տեսել նրա «Իմ առավոտը» (Մոսկվա, 1952), «Սայաթ-Նովա» (Մոսկվա, 1973) գործերը։

Մահացել է Երևանում, թաղված է ՀՀ Կոտայքի մարզի Բուժական գյուղում[1][2][3]։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի (1972) և ժողովուրդների բարեկամության շքանշաններով։

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լույս են տեսել Դարյանի «Քննություն» (1953), «Մայիս» (1957), «Սայաթ-Նովա» (հ. 1-2, 1960-1963), «Արծիվ Վասպուրականի» (1965), «Այս հին աշխարհը» (1974), «Քառուղիներ» (գիրք 1-2, 1981-1982) վեպերը։ «Արծիվ Վասպուրականի» վեպը գրել է 1965 թվականին։ Վեպը պատկերում է 1915 թվականի Վանի հերոսամարը[4]։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պատմվածքներ, Երևան, 1938, 210 էջ։
  • Պատմվածքներ, Երևան, 1946, 150 էջ։
  • Գարուն (Պատմվածքներ), Երևան, 1949, 196 էջ։
  • Աղբյուր (Պատմվածքներ), Երևան, 1951, 154 էջ։
  • Իմ առավոտը, Մոսկվա 1952։
  • Քննություն (վեպ), Երևան, 1953, 324 էջ։
  • Մայիս (վեպ), Երևան, 1957, 392 էջ։
  • Գարնան աղմուկ (պիեսներ), Երևան, 1959, 276 էջ։
  • Սայաթ-Նովա (վեպ), գիրք 1-2, Երևան, 1960-1963[5]։
  • Սայաթ-Նովայ, Պէյրութ, 1960-1963։
  • Քասաղ (պատմվածքներ և ակնարկներ), Երևան, 1962, 340 էջ։
  • Արծիվ Վասպուրականի, Երևան, 1965, 844 էջ։
  • Վերջին թռիչքը (պատմվածք, կինոպատմվածք, դրամատիկ պատկեր, ակնարկ), Երևան, 1967, 260 էջ։
  • Հասմիկ (պատմվածքներ և զրույցներ), Երևան, 1969, 344 էջ։
  • Հանրապետության նախագահը (դրամաներ), Երևան, 1971, 252 էջ։
  • Այս հին աշխարհը (վեպ), Երևան, 1974, 420 էջ։
  • Շուշան (պատմվածքներ և զրույցներ), Երևան, 1975, 224 էջ։
  • Երկեր, գիրք 1, Երևան, 1976, 720 էջ։
  • Սայաթ–Նովա (վեպ), Երևան, 1978, 928 էջ։
  • Քառուղիներ (վեպ), գիրք 1–2, Երևան, 1981–1982:
  • Ասք Նգա (ակնարկ), Երևան, 1983, 328 էջ։
  • Մեր համր, մեր հազարալեզու հողը (վավերագրական պատում), Երևան, 1985, 392 էջ։
  • Այսպիսի սեր (պատմվածքներ և զրույցներ), Երևան, 1986, 368 էջ։
  • Արծիվ Վասպուրականի, Երևան, 1988, 632 էջ[6]։
  • Արևագալ (վեպեր, դրամաներ), Երևան, 1990, 765 էջ։

Մամուլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Զարզանդ Մովսեսի Դարյան»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-05-ին։ Վերցված է 2015-02-25 
  2. Հայկ Խաչատրյան (1986)։ Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ էջ 149 
  3. «Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր առաջին, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007։
  4. «Դարյան, Զարզանդ, ստեղծագործություններ»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է 2015-02-25 
  5. Դարյան Զարզանդ (1960)։ Սայաթ-Նովա: վեպ (հայերեն)։ Հայպետհրատ 
  6. Մովսիսյան) Զարզանդ Դարյան (is Զարզանդ Մովսեսի (1988)։ Արծիվ Վասպուրականի։ Հայ պատմավեպ (հայերեն)։ Սովետական գրող։ ISBN 9785550000106