Ենս Լիեբլեյն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Ենս Լիեբլեյն
Portrett av egyptolog Jens Lieblein, 1881 - no-nb digifoto 20140325 00010 bldsa FA1425.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 23, 1827(1827-12-23)[1][2]
Քրիստիանիա, Նորվեգիա
Մահացել է օգոստոսի 13, 1911(1911-08-13)[1][2] (83 տարեկանում)
Էյդսվոլ, Ակերսհուս, Էստլանն, Նորվեգիա
Քաղաքացիություն Նորվեգիա
Մասնագիտություն բանասեր և եգիպտագետ
Հաստատություն(ներ) Օսլոյի համալսարան
Գործունեության ոլորտ Եգիպտագիտություն
Ալմա մատեր Օսլոյի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին նորվեգերեն[1]
Պարգևներ Սուրբ Օլաֆի շքանշանի ասպետներ Knight of the Order of Christ (Portugal) և Officer of the Order of the Crown of Italy
Երեխա(ներ) Severin Lieblein

Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյն (նորվ.՝ Jens Lieblein, դեկտեմբերի 23, 1827(1827-12-23)[1][2], Քրիստիանիա, Նորվեգիա - օգոստոսի 13, 1911(1911-08-13)[1][2], Էյդսվոլ, Ակերսհուս, Էստլանն, Նորվեգիա), նորվեգացի եգիպտաբան, լեզվաբան ու բանասեր:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը ծնվել է 1827 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Քրիստիանիայում՝ ներկայիս Օսլո մայրաքաղաքում: Նրա հայրը կոշկակար Յոնաս Մարտին Լիեբլեյնն էր, իսկ մայրը՝ Աննա Կարինա Հովգորդը:

Կարոլուս Լիեբլեյնի հայրը վաղ է մահանում՝ 1838 թվականին ու արդյունքում որդին որբ է մնում: Դեռահաս Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը ստիպված անցնում է աշխատանքի փայտասղոցարանում: Ազատ ժամանակ լինելու դեպքում ապագա բանասերն ուսումնասիրում էր պատմություն, գրականություն և լեզուներ: Լեզուներից հատկապես նախընտրում էր գերմանարեն, ֆրանսերեն, լատիներեն, հունարեն: Որոշ ժամանակ անց Լիեբլեյնը սկսում է Օսլոյում դպրոց հաճախել: Իսկ 1855 թվականից ընդունվում է Օսլոյի համալսարան, որտեղ ուսումնասիրոևւմ է լեզվաբանություն և պատմություն: Համալսարանն ավարտում է 1861 թվականին: Որից անմիջապես հետո սկսում է ուսումնասիրել հինհնդկական մշակույթն ու սանսկրիտը: Դրանից հետո կենտրոնանում է Հին Եգիպտոսի մշակույթի և հիերոգլիֆների վրա: Հերթափոխով սովորում է Բեռլինում, Փարիզում Թուրինում, Լոնդոնում և Լեյդենում[3]: Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը մասնակցել է 1869 թվականին Եգիպտոսում Սուեզի ջրանցքի բացման արարողությանը. նրա հետ էր նորվեգացի հռչակավոր դրամատուրգ Հենրիկ Իբսենը[4]: 1876 թվականին, Նորվեգիայի պատմության մեջ առաջին անգամ, Օսլոյի համալսարանում նրան շնորհվում է եգիպտաբանի պրոֆեսորի կոչում: 1866-ից 1868 թվականներին հրատարակում է «Նորդեն» իսկ 1877-ից 1878 թվականներին «Nyt norsk Tidskrift» ամսագրերը Էռնստ Սարսի հետ համատեղ[3]:

Նրա բազմաքանակ աշխատությունների պսակն է համարվում եգիպտական հիերոգլիֆներին նվիրված աշխատություն-բառարանը՝ «Dictionnaire de noms hiéroglyphiques, en ordre généalogique et alphabétique», որը հրատարակվել է ֆրանսերենով 1871 թվականին: Իսկ ավելի ուշ՝ 1891 թվականին նույն աշխատության գերմաներեն տարբերակն է լույս տեսնում: Մայրենի լեզվով՝ նորվեգերենով այս աշխատանքը հրատարակվում է 1883-ից 1885 թվականներին: Նորվեգիայում հրատարակում է նաև հինեգիպտոսյան կրոնի մասին պատմող եռահատոր աշխատությունը՝ «Gammelægyptisk Religion, populært fremstillet»[3]:

Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը ամուսնացել է երեք անգամ.

  • Յոհաննա Ալետտա Դանիելսեն՝ 1864-ից 1866 թվականներին
  • Յունետ Նիելսեն՝ 1869-ից 1893 թվականներին
  • Դ. Լ. Բրոդերսեն՝ 1899 թվականից:

Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը գրող Սևերին Լիեբլեյնի հայրն է:

Իր մահկանացուն Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը կնքել է ութսուներեք տարեկան հասակում՝ 1911 թվականի օգոստոսի 13-ին Էյդսվոլում:

Պարգևներ և մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը Սուրբ Օլաֆի շքանշանի ասպետ է 1899 թվականից: Իսկ նույն շքանշանի կոմանդոր 1905 թվականից: Իտալիայի թագի ասպետ է: Պորտուգալիայի կառավարության կողմից պարգևատրվել է Քրիստոսի շքանշանով, իսկ Ավստրիայի կառավարության կողմից՝ Երկաթի թագի շքանշանով: Թուրքերն էլ նրա կուրծքը զարդարել են Մեջիդիե շքանշանով:

Ընտիր ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Aegyptische Chronologie (1863)
  • Deux papyrus hiératiques du Musée de Turin (1868)
  • Dictionnaire des noms hiéroglyphiques (1871)
  • Recherches sur la Chronologie Egyptienne d’après les listes généalogiques (1873)
  • Die ägyptischen Denkmäler in Skt Petersburg, Helsingfors, Upsala und Copenhagen (1873)
  • Index alphabétique de tous les mots contenus dans le Livre des Morts (1875)
  • Gammelægyptisk Religion (1883-85)
  • Egyptian Religion (1885)
  • Handel und Schifffahrt auf dem rothen Meere in alten Zeiten (1886)
  • Le Livre Egyptien: Que mon nom fleurisse (1895)
  • Recherches sur l’histoire de l’ancienne Egypte (1914)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Norsk biografisk leksikonKunnskapsforlaget.
  3. 3,0 3,1 3,2 Hjelde Sigurd։ «Jens Lieblein»։ in Knut Helle։ Norsk biografisk leksikon (Norwegian)։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ Վերցված է 7 декабря 2010 
  4. Henriksen, Petter (ed.)։ «Jens Daniel Carolus Lieblein»։ Store norske leksikon (Norwegian)։ Oslo: Kunnskapsforlaget։ Վերցված է 7 декабря 2010 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Amundsen, O. Delphin. Den kongelige norske Sankt Olavs Orden 1847-1947. — Oslo: Grøndahl, 1947. — С. 115–116. — ISBN 9971917165
  • Lieblein, Jens Daniel Carolus // Salmonsens konversationsleksikon. — København: J. H. Schulz, 1923. — В. XV.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]