Դոնատելլո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դոնատելլո
Uffizi Donatello.jpg
Դ ոնատելլո, հուշարձան
Ուֆֆիցի պատկերասրահ
Ի ծնե Donato di Niccolò di Betto Bardi
Ծնվել է 1386[1]
Ծննդավայր Ֆլորենցիա
Մահացել է դեկտեմբերի 13, 1466
Վախճանի վայրը Ֆլորենցիա
Քաղաքացիություն Flag of Italy.svg Իտալիա
Ստեղծագործություն(ներ) Q640232?, Q651579? և Դավիդ
Մասնագիտություն քանդակագործ, նկարիչ և արվեստների գործիչ[2]
Donatello Վիքիպահեստում

Դոնատելլո (իսկական անուն-ազգանունը՝ Դոնատո դի Նիկոլո դի Բետտո Բարդի, իտալ.՝ Donato di Niccolò di Betto Bardi, 1386[1], Ֆլորենցիա - դեկտեմբերի 13, 1466, Ֆլորենցիա), իտալացի քանդակագործ, վերածննդի դարաշրջանի քանդակագործության հիմնադիրներից։ Նրա ստեղծագործությունները ֆլորենտական արվեստի գագաթներից է։ 1430 նրա կերտած «Դավիթ» բրոնզե արձանը մարդկային մերկ մարմնի առաջին պատկերումն է վերածննդի արձանագրության մեջ։

Ստեղծագործել է հիմնականում Ֆլորենցիայում, նաև Սիենայում, Հռոմում, Պադուայում։ 1420 նա զարգացրել և մշակել է «գեղանկարչական» հարթաքանդակի տիպ (գծային հեռանկարչության միջոցով ստեղծվում է տարածականության պատրանք. օրինակ՝ «Հերովդեսի խնջույքը», 1423–27)։ 1434–43 Դոնատելլոն Ֆլորենցիայի Սան Լորենցո եկեղեցու հին ավանդական ներքին ձևավորման մեջ զուգակցել է ճարտարապետությանը և քանդակագործությանը բնորոշ ձևեր՝ ստեղծելով արվեստների համադրման նոր տիպ։

1446–50 նա քանդակազարդել է Պադուայի Սանտ Անտոնիո եկեղեցու խորանը, որը վեևածննդի նմանորինակ առավել խոշոր գործերից է։ 1447–53 Պադուայում Դոնատելլոն կերտել է վերածննդի դարաշրջանի առաջին աշխարհիկ մոնումենտը՝ վարձկան հեծիալ Գատամելատի հուշարձանը։

Նրա ուշ շրջանի աշխատանքներին հատուկ է հոգևոր ընկճվածությունը (օրինակ՝ Մարիամ Մագդաղենացու արձանը, 1450)։ Նրա գործերում դրսեվորվել են վերածննդի արվեստին բնորոշ իրականության և մարդու հոգևոր աշխարհի պատկերման նոր ռեալիստական արտահայտչամիջոցներ։ Դոնատելլոի ստեղծագործական ժառանգությունը մեծապես ազդել է իտալական վերածննդի արվեստի վրա։ Այն ուսումնասիրել են Միքելանջելոն և Ռաֆայելը։

Դոնատելլոյի արվեստանոցում է ստեղծվել «Տիրամայրը մանկան հետ» հարթաքանդակը, որը պահվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։ [3]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Record #118526693 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. Record #118526693 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է հունիսի 25-ին 2015:
  3. Դպրոցական մեծ հանրագիտարան, գիրք 2, հատոր 1, ՀՀՀ, Երևան, 2009, էջ 260