Լորենցո Գիբերտի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լորենցո Գիբերտի
իտալ.՝ Lorenzo Ghiberti
Ghiberti.png
Ծնվել է 1378[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16]
Ծննդավայր Ֆլորենցիա, Ֆլորենցիայի Հանրապետություն
Մահացել է դեկտեմբերի 1, 1455
Վախճանի վայրը Ֆլորենցիա, Ֆլորենցիայի Հանրապետություն[17]
Քաղաքացիություն Flag of Florence.svg Ֆլորենցիայի Հանրապետություն
Ստեղծագործություն(ներ) Դրախտի դռներ, անհայտ և Երեք նահատակների տապան
Ոճ Վերածնունդ
Ժանր քանդակագործություն
Մասնագիտություն քանդակագործ, ճարտարապետ և նկարիչ
Lorenzo Ghiberti Վիքիպահեստում

Լորենցո Գիբերտի (իտալ.՝ Lorenzo Ghiberti, 1378[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16], Ֆլորենցիա, Ֆլորենցիայի Հանրապետություն - դեկտեմբերի 1, 1455, Ֆլորենցիա, Ֆլորենցիայի Հանրապետություն[17]), 15-րդ դարի քանդակագործ, ապրել է Ֆլորենցիայում։ Արհեստի հիմունքները ուսումնասիրել է ոսկերչական արհեստանոցում է ուսումնասիրել։ Ռելիեֆի հայտնի վարպետներից մեկը։

Գիբերտիի արվեստում երևում է նրա ձգտումը դեպի իրատեսություն։ Նրա ամբողջ ստեղծագործական կյանքն նվիրված է գեղանկարչական հոյակերտ գեղազարդային ռելիեֆի ստեղծմանը։ Գիբերտիի հիմնական ստեղծագործությանները նախատեսվում էին Ֆլորենցիական բապտիստերիայի ձևավորման համար։ Երբ հյուսիսային դարպասի համար մրցույթ հայտարարվեց, Գիբերտին գրավեց առաջին տեղը (1401 թ.), որի վրա աշխատեց քսան տարուց ավելի (1404-1424 թթ.)։ Դուռը կազմված է քսանութ ռելիեֆային կոմպոզիցիաներից, որոնք կերտված էին կրոնական սյուժեով և ներգծվում էր քառատերև շրջանակներում, ինչը դեռևս առնչվում է գոթական արվեստի հետ։ Ընդհանուր լուծման գեղազարդումը ընդգծում է կոմպոզիցիաների գալարուն ներքին ռիթմերը։

Գիբերտիի աշխատանքներից է նաև մկրտարանի արևելյան դռները(1425-1452 թթ.), որոնք ունեն այլ բնույթ և դարձան Ֆլորենցիայի տեսարժան կոթողներից մեկը։ Տեսնելով Գիբերտիի աշխատանքը Միքելանջելոն բարձր է գնահատել և այն անվանել է «Դրախտի դռներ»։ Գոթական մանր կվադրիֆոլների փոխարեն այդ դռները զարդարվում են ուղղանկյուն դաշտերում ամփոփված տասը մեծ բազմապատկեր ռելիեֆներով,որոնք հիշեցնում են պազմապլան բարդ գեղանկարչական կոմպոզիցիաներ («Սողոմոն թագավորի այցը Սաբայի թագուհուն»)։

Կերպարների քնարական գեղեցկությունը, պատկերների համամասնությունների ճշտությունը, ձևերի ու գծերի աշխույժ նրբագեղությունը, բնանկարային և ճարտարապետական ֆոների հարստությունը շրջանակաման բուսական զարդարանքի կազմում են նոր, իրատեսական արվեստի միասնական համակառույցը։

Գիբերտին զբաղեցրել է հեղինակավոր տեղ Ֆլորենցիայի քանդակագործներրի շարքում։ Հետագայում Իտալական վերածննդի մեծերից մեկը Դոնատելլոն, իր առաջին քայլերը արեց Գիբերտիի արհեստանոցում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 https://rkd.nl/explore/artists/129486
  2. 2,0 2,1 Lorenzo Ghiberti
  3. 3,0 3,1 Lorenzo Ghiberti — 1960.
  4. 4,0 4,1 Swartz A. Lorenzo Ghiberti — 2005.
  5. 5,0 5,1 Lorenzo Ghiberti — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  6. 6,0 6,1 RKDartists
  7. 7,0 7,1 SNAC — 2010.
  8. 8,0 8,1 Nationalencyklopedin — 1999.
  9. 9,0 9,1 Թագավորական գեղարվեստական ակադեմիա — 1768.
  10. 10,0 10,1 Artnet — 1998.
  11. 11,0 11,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  12. 12,0 12,1 Faceted Application of Subject Terminology
  13. 13,0 13,1 AGORHA
  14. 14,0 14,1 Lord Byron and his Times
  15. 15,0 15,1 Nelson-Atkins Museum of Art — 1933.
  16. 16,0 16,1 Athenaeum
  17. 17,0 17,1 17,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118539086 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.