Գլենդել (Կալիֆոռնիա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Գլենդեյլ (Կալիֆորնիա)ից)
Քաղաք
Գլենդել
Դրոշ Զինանշան
Flag of Glendale, California.png Seal of Glendale, California.png

Verdugo Mountains south view Dec 2006.jpg
Կոորդինատներ: 34°10′15″ հս․ լ. 118°15′0″ ամ. ե. / 34.17083° հս․. լ. 118.25000° ավ. ե. / 34.17083; 118.25000
Երկիր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Քաղաքապետ Զարեհ Սինանյան
Հիմնադրված է 1884 թ.
Այլ անվանումներ Կլէնտէյլ
Մակերես 79,155776 կմ²
ԲԾՄ 522 Ֆուտ
Պաշտոնական լեզու Հայերեն, անգլերեն
Բնակչություն 192.000 մարդ (2010)
Կրոնական կազմ Հայ Առաքելական Եկեղեցի, Հայ կաթողիկե եկեղեցի, կաթոլիկություն
Տեղաբնականուն Գլենդեյլցի
Ժամային գոտի UTC-8, ամառը UTC-7
Հեռախոսային կոդ 818
Պաշտոնական կայք glendaleca.gov
##Գլենդել (Կալիֆոռնիա) (ԱՄՆ)
Red pog.png

Գլենդել (անգլ.՝ Glendale, արմտ. հայ.՝ Կլէնտէյլ), հայաշատ քաղաք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, Լոս Անջելես շրջանում, Կալիֆոռնիա նահանգում։ Մոտ 170.000 հայեր են ապրում Գլենդելում, ուր գործում են հայկական վարժարաններ, եկեղեցիներ և ակումբներ։ Թեև առաջին հայերը Գլենդել փոխադրվել են 1920-ական թվականներին, սակայն 1970-ականներին նրանց թիվը ստվարացավ։ ԱՄՆ-ի 2010 թվականի մարդահամարի համաձայն հայ բնակչության թիվը գնահատվել է 170.000‌[փա՞ստ], ինչը քաղաքի բնակչության մոտավոր 90 տոկոսն է։ Գլենդելը քույր քաղաք է Հայաստանի Կապան քաղաքի հետ։

Ազգություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2010 թվականի[1] տվյալների համաձայն Գլենդելում ապրում է շուրջ 191719 բնակիչ: Բնակչության խտությունը կազմում է 2421 կմ² տարածքում: Ռասսայական կազմը հետևյալն է՝ 71,1 % սպիտակամորթներ, 16,4 % ասիացիներ, 1,3 % աֆրոամերիկացիներ, 0,3 % հնդիկներ, 0,1 % — Խաղաղ օվկիանոսի կղզիների հիմնական բնակիչներ, 6,3 % այլ ազգերի ներկայացուցիչներ: Բնակչության 34,1 % կազմում են հայերը, իսկ 17,4 % լատինոամերիկացիներն են:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1964 թվականից Գլենդելում տեղակայվել է «International Karate Association» միջազգային շտաբի շենքը:

2003 թվականից Գլենդելում տեղակայվել է «Ճանապարհ դեպի երջանկություն» միջազգային ֆոնդի շենքը: Գլենդելը հայտնի է նաև որպես առաջին քաղաքը, որտեղ 1945 թվականին առաջին անգամ բացվեց աշխարհում առաջին «Baskin Robbins»[2] պաղպաղակա-սրճարանը: Գլենդելում է տեղակայված նաև «Disney Television Animation» շտաբի շենքը:

Հայերը Գլենդելում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Գլենդելի հայեր


Հայերը Գլենդելում բնակվում են 1920 թվականից, սակայն ներգաղթի աճն սկսվել է 1970-ական թվականներից: Հայերն այստեղ լավ ինտեգրված են. նրանք այստեղ հիմնել են հայկական դպրոցներ, կուլտուր- մշակութային կրթօջախներ, հիմնարկ- ձեռնարկություններ: Հայ բնակիչների թվի ցուցանիշներով Գլենդելն առաջինն է ԱՄՆ-ում, և այդ ցուցանիշներն աճել են վերջին երկու տասնամյակներում: Գլենդելում է գտնվում ամենամեծ հայ համայնքը: Համաձայն 2010 թ. ԱՄՆ բնակչության մարդահամարի, Գլենդելում բնակվում էր շուրջ 65,343 հայ[3], որը կազմում է ընդհանուր բնակչության 34,1% -ը, մինչդեռ 1990 թվականին եղել է 31 402 հայ[4]: Հայկական System of a Down ռոք-խմբի շատ անդամներ իրենց կարիերան սկսել են Գլենդելում[5]: Շատ դպրոցների հետ այստեղ է գտնվում նաև Չամլյանի հայկական դպրոցը:

Հիշատակի պուրակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Ֆորեստ-Լաուն

1906 թվականից Գլենդելում գործում է «Forest Lawn» հուշարձան - պուրակը, որտեղ թաղված են Ամերիկայի անվանի «աստղերը»:

Ընդհանուր առմամբ գերեզմանոցում կան ավելի քան 250 հազար հուղարկավորվածներ:



Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Nuvola apps kweather.svg Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Գլենդել
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ տարին
միջին առավելագույնը (°C) 33,9 33,3 22,0 40,6 38,9 43,3 43,3 41,7 43,3 42,2 36,7 33,9 43,3
միջին ջերմաստիճանը (°C) 13,5 14,5 15,0 17,0 19,0 21,5 24,0 25,0 24,0 20,5 16,0 13,5 18,6
միջին նվազագույնը (°C) 7,0 8,0 8,0 10,0 12,0 14,0 16,0 17,0 16,0 13,0 9,0 7,0 11,4
տեղումների քանակը (մմ) 113,8 127,0 111,3 31,0 11,4 5,3 1,3 5,3 12,2 16,5 38,1 62,5 535,7
Հյուսիսափայլ, ամիսը ժամ, 2001—2011[6]
Ամիս Հունվար Փետրվար Մարտ Ապրիլ Մայիս Հունիս Հուլիս Օգոստոս Սեպտեմբեր Հոկտեմբեր Նոյեմեմբեր Դեկտեմբեր Տարի
Հյուսիսափայլ, ժամ 37 65 142 213 274 299 323 242 171 89 33 14 1902

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի մարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]