Արևելյան Կապ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Արևելյան Կապ
անգլ.՝ Eastern Cape
աֆրիկաանս՝ Oos-Kaap
կոսա՝ Mpuma-Koloni

Զինանշան

ԵրկիրՀարավաֆրիկյան Հանրապետություն Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
ԿարգավիճակՀարավաֆրիկյան Հանրապետության նահանգ
Մտնում էՀԱՀ
Ներառում էքաղաքային 2 շրջան և 6 գավառ
ՎարչկենտրոնԲիշո
Խոշորագույն քաղաքՊորտ Էլիզաբեթ
Ամենաբարձր կետKwaDuma?
ԲԾՄ1125 մետր
Օրենսդրական մարմինԱրևելյան Կապ նահանգի օրենսդիր ժողով
ՆահանգապետՕսկար Մաբույանե
ՀՆԱ (2017)
ՀՆԱ մեկ շնչի հաշվով
(8%) 230,3 մլրդ ռենդ  (4)
55094 ռենդ
Հիմնական լեզուկոսա՝ 78,8 %
աֆրիկաանս՝ 10,6 %
անգլերեն՝ 5,6 %
սեսոթո՝ 2,5 %
Բնակչություն (2011)
6562053 (13,5 %, 4 տեղ)
Խտություն38,84 ( 6 տեղ)
Ազգային կազմսևամորթներ (86,3%)
գունամորթներ (8,3 %)
սպիտակամորթներ (4,7 %)
հնդիկներ կամ ասիացինար (0.4 %)
Տարածք168 966  (2 տեղ)
Բարձրություն ծովի մ-ից՝
 - Բարձրագույն կետ
 - Ցածրագույն կետ

 3001 մ
 0 մ
Հիմնադրված էապրիլի 27, 1994 թ.
Սահմանակցում էՀյուսիսային Կապ, Ֆրի Սթեյթ, Qacha's Nek District?, Quthing District?, Մոհալես Հուկ, Արևմտյան Կապ և Կվազուլու-Նատալ
Ժամային գոտիUTC+2
ՓոխարինեցԿապի նահանգ, Տրանսկեյ և Ciskei?
ISO 3166-2 կոդZA-EC
ecprov.gov.za

Արևելյան Կապ (անգլ.՝ Eastern Cape, աֆրիկաանս՝ Oos-Kaap, կոսա՝ Mpuma-Koloni), Հարավաֆրիկյան Հանրապետության նահանգներից մեկը։ Ստեղծվել է 1994 թվականին նախկին Կապի նահանգից, ինչպես նաև իբր անկախ Սիսկեյ և Տրանսկեյ բանտուստաններից։ Այս նահանգը կոսա ժողովրդի հիմնական տարածքն է, որից ծագում են հայտնի բազում հարավաֆրիկացիներ, ներառյալ Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսի այնպիսի գործիչները, ինչպիսիք եք ՀԱՀ֊ի նախագահներ Նելսոն Մանդելան և Տաբո Մբեկին (երկուսն էլ ծնվել են այս նահանգում)։

Նահանգում գտնվում է Պորտ Էլիզաբեթ կոնուրբացիան։ Արևելյան Կապի վարչական կենտրոնը Բիշո քաղաքն է։ Խոշոր քաղաքներն են Պորտ Էլիզաբեթը, Իստ Լոնդոնը (մեծ նավահանգիստ), Մախանդա (մինչև 2018 թվականը՝ Գրեհամստաուն)։ Նահանգը մնում է ՀԱՀ֊ի ամենաաղքատներից մեկը, ինչը կապված է, մասնավորապես, նախկին Սիսկեյ և Տրանսկեյ բանտուստաններում կյանքի ծայրահեղ ցածր մակարդակի հետ[1][2]։

Մախանդա քաղաքում գտնվում է Հարավային Աֆրիկայի հնագույն և բարձրագույն անգլիկան տաճարը՝ Սուրբ Միքայելի և Սուրբ Գևորգի տաճարը։

Աշխարհագրություն և կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևելյան Կապի նահանգը սահմանակից է Արևմտյան Կապին (արևմուտքում), Հյուսիսային Կապին (հյուսիս֊արևմուտքում), Ֆրի Սթեյթին (հյուսիսում) և Կվազուլու-Նատալին (հյուսիս֊արևելքում), ինչպես նաև Լեսոթոյին (հյուսիսում)։ Հարավում ողողվում է Հնդկական օվկիանոսի ջրերով։

Նահանգի տարածքի մեծ մասը բլրոտ և լեռնոտ է, ամենաբարձր կետը գտնվում է ծովի մակերևույթից 3001 մետր բարձրության վրա։ Կլիման տարբեր է տարածաշրջանից տարածաշրջան, նահանգի արևմուտքին բնորոշ է չոր կլիմա՝ բավականին ցուրտ ձմեռներով և շոգ ամառներով, ավելի արևելյան շրջաններում կլիման դառնում է ավելի խոնավ և մեղմ. ծովափերին այն դառնում է մերձարևադարձային։ Լեռնային ներքին շրջանները բնութագրվում են ցուրտ ձմեռներով։

Նահանգի խոշորագույն գետերից է Մեծ Կեյը։

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Map of Eastern Cap showing municipalities and districts
Արևելյան Կապի քաղաքային շրջանները և գավարները
Արևելյան Կապի բնակչության խտությունը 1 կմ² համար՝
Նահանգի լեզուները՝

Նահանգը բաժանվում է քաղաքային երկու շրջանի և վեց գավառի, որոնք ներառում են 31 համայնք։

  • Քաղաքային շրջաններ
  • Նելսոն Մանդելայի ծովախորշ (Nelson Mandela Bay)
  • Բաֆֆալո (Buffalo City)
  • Գավառներ
  • Ալֆրեդ Նզո (Alfred Nzo)
  • Ամաթոլե (Amathole)
  • Սառա Բաարտման (Sarah Baartman)
  • Քրիս Հանի (Chris Hani)
  • Օ. Ռ. Տամբո (OR Tambo)
  • Ջո Գցգաբի (Joe Gqabi)

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պորտ Էլիզաբեթում և Իստ Լոնդոնում զարգացած է ավտոմոբիլային արդյունաբերությունը։ Պորտ Էլիզաբեթում կան այնպիսի ընկերությունների հավաքման գծեր, ինչպիսիք են Ջեներալ Մոթորսը և Volkswagen֊ը, իսկ Իստ Լոնդոնում՝ Daimler֊ի խոշոր գործարանը[3]։ Պորտ Էլիզաբեթից 20 կմ հեռավորության վրա ներկայումս շինարարության փուլում է գտնվում Կոեգայի խոշոր նավահանգիստը, որը խոստանում է դառնալ տարածաշրջանի զարգացման կարևոր գործոն[4][5]։

Կարևոր դեր է խաղում գյուղատնտեսությունը։ Ափի երկայնքով զարգացած է ձկների և կաղամարների արդյունաբերական ձկնորսությունը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. "Mapping poverty in South Africa". southafrica-info.com. Retrieved 2020 թ․ մարտի 31.(չաշխատող հղում)
  2. "Eastern Cape remains SAs poorest province". dispatchlive.co.za. 2017 թ․ օգոստոսի 23. Retrieved 2020 թ․ մարտի 31.(չաշխատող հղում)
  3. "VWSA steps up production as export demand grows — IOL". iol.co.za. 2014 թ․ փետրվարի 20. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 18.
  4. "Billion investments coega special economic zone". biznews.com. Retrieved 2020 թ․ մարտի 31.(չաշխատող հղում)
  5. "New liquid bulk tank farm at port of ngqura a step closer - Transnet". rnews.co.za. Արխիվացված է the original 2020 թ․ հուլիսի 13-ին. Retrieved 2020 թ․ մայիսի 18.
Վիքիճամփորդն ունի Արևելյան Կապին առնչվող զբոսաշրջային տեղեկատվություն։