Աննա Գարդներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աննա Գարդներ
ANNA GARDNER.jpg
Ծնվել էհունվարի 25, 1816(1816-01-25)[1]
ԾննդավայրՆանթաքետ շրջան (Մասաչուսեթս), Մասաչուսեթս, ԱՄՆ[1]
Վախճանվել էփետրվարի 18, 1901(1901-02-18) (85 տարեկանում)
Վախճանի վայրՆանթաքետ շրջան (Մասաչուսեթս), Մասաչուսեթս, ԱՄՆ[1]
Մասնագիտությունգրող, աբոլիցիոնիստ, ուսուցչուհի և բանաստեղծ
ՔաղաքացիությունԱՄՆ
Anna Gardner Վիքիպահեստում

Աննա Գարդներ (անգլ.՝ Anna Gardner, հունվարի 25, 1816(1816-01-25)[1], Նանթաքետ շրջան (Մասաչուսեթս), Մասաչուսեթս, ԱՄՆ[1] - փետրվարի 18, 1901(1901-02-18), Նանթաքետ շրջան (Մասաչուսեթս), Մասաչուսեթս, ԱՄՆ[1]), ամերիկացի աբոլիցիոնիստ, մանկավարժ, ռեֆորմատոր, կանանց իրավունքների անսասան կողմնակից, արձակ և չափածո մի քանի հատորների հեղինակ[2][3]:

Գարդներն ունի քվակերներական ծագում. ծնվել է 1816 թվականին Մասաչուսեթսի Նանթաքետ շրջանում, մահացել նույն վայրում 1901 թվականին: Պատանի տարիքում կարդացել է ամերիկյան «The Liberator» աբոլիցիոնիստական թերթը և տարվել աբոլիցիոնիստական հարցերով: 1841 թվականին նա Նանթաքետում մասնակցել է առաջին հակաստրկական ժողովին, որի ընթացքում Ֆրեդերիկ Դուգլասն իր առաջին հրապարակային ելույթն ունեցավ և էլեկտրահարեց իր լսարանին: Գարդներն Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմին նախորդող տարիների ընթացքում դասավանդել է Վիրջինիայի, Հյուսիսային Կարոլինայի և Հարավային Կարոլինայի ազատ արձակված ստրուկների դպրոցներում: 1878 թվականին նա վերադարձել է Նյու Յորք, որտեղ վթարի հետևանքով ծանր վնասվածք է ստացել: Շաբաթներ շարունակ տառապելուց և մասնակի վերականգնումից հետո վերադարձել է Նանթաքետում գտնվող իր հին տուն: Դասախոսություններով հանդես է եկել Նանթաքետի Athenaeum-ում: Իր լավագույն աշխատանքը հրատարակել է արձակ և չափածո հատորյակում՝ վերնագրված «Հավաքած հասկեր»[4]:

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աննա Գարդները ծնվել է 1816 թվականի հունվարի 25-ին Նանթաքետում: Նրա հայրը՝ Օլիվեր Ս. Գարդները, եղել է Քարթռայթերի ազգականը, նա Բենջամին Ֆրանկլինի պապ Փիթեր Ֆոլջերի ժառանգորդներից էր, և Գարդները Լուկրեցիա Մոտի, Մարիա Միտչելի և այլ նշանավոր մարդկանց ազգականն է: Մոր՝ Հանա Մակերել Գարդների կողմից, Նանտակետի առաջին քաղաքացիական պաշտոնյաների՝ Տրիստրամ Քոֆինի ազգականներից են: Նրա նախնիների յոթ սերունդներն ապրել են Նանտակետում: Գարդները գրական նախասիրություններն ու տաղանդը ժառանգել է մորից, ով տարված էր դասական պոեզիայով: Հոր կողմից նույնպես ժառանգել է գրական գեներ, քանի որ Քարթռայթերի ընտանիքը յուրաքանչյուր սերնդում ունեցել է բանաստեղծներ[5]:

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գարդները ստրկության մասին տեղեկացել է վաղ տարիքում: Գարդները հանդես է եկել հանուն մարդու ազատության և ազատ իրավունքների: 18 տարեկանից պարբերաբար ընթերցել է «The Liberator» թերթը: 1841 թվականին Նանթաքետում կազմակերպել է աբոլիցիոնիստական ժողով, որն ունեցել է մեծ թվով հանդիսատես: Այդ ժողովում Ֆրեդերիկ Դուգլասը առաջին անգամ հանդես է եկել որպես աբոլիցիոնիստական ճառով[6]: Գարդները հարավում երկար տարիներ դասավանդել է ազատագրված մարդկանց դպրոցում, աշխատանքներ է իրականացրել Հյուսիսային Կարոլինայում, Հարավային Կարոլինայում և Վիրջինիայում[5]:

1878 թվականին Գարդները վերադարձել է Հյուսիս [3], Բրուքլինում վիրավորվել է կառքի վթարում: Շաբաթներ շարունակ մասնակի ապաքինվելուց հետո վերադարձել է Նանթաքետի իր տուն, որտեղ շարունակել է զբաղվել իր շուրջը գտնվող մարդկանց ուսուցմամբ և ստեղծագործելով: Բացի աբոլիցիոնիստական աշխատանքը, Գարդները զբաղվել է կանանց իրավունքների հարցերով: Դասախոսել է Նանթաքետի Athenæum-ում: 1881 թվականին հրատարակել է «Հավաքած հասկեր» վերնագրով արձակ և չափածո հատորյակը[7] Gardner died February 18, 1901[8]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Jenness, Amy (7 October 2014). On This Day in Nantucket History. Arcadia Publishing Incorporated. ISBN 978-1-62585-159-8.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]