Ալֆրեդ Մեծ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Statue d'Alfred le Grand à Winchester.jpg

Ալֆրեդ Մեծ (հին անգլերեն` Ælfrēd se Grēata; անգլ.՝ Alfred the Great; շուրջ 849899թ. հոկտեմբերի 26 կամ 901թ. հոկտեմբերի 28) — Ուեսեքսի թագավոր 871—899/901թթ., առաջինն է պաշտոնական փաստաթղթերում օգտագործել Անգլիայի թագավոր տիտղոսը:

Համառ պայքար է մղել 878թ. Անգլիա ներխուժած դանիացիների դեմ` 879թ. պարտության մատնելով նրանց։ Ըստ կնքված հաշտության պայմանների Անգլիան բաժանվեց դանիացիների և Ալֆրեդի միջև։ Արևելյան մասը՝ Նորթամբրիան, Արևելյան և Կենտրոնական Անգլիայի մի մասը անցան դանիացիներն, իսկ Ուեսեքսը և Լոնդոնը՝ Ալֆրեդին։ Երկրի այն մասը (հյուսիս-կենտրոն), որն անցավ դանիացիներին, կոչվեց «Դանիական օրենքի շրջան» (դանլո)։ 879թ. հետո Ալֆրեդը պատրաստվելով նոր պատերազմի անց է կացրել բարեփոխումներ ռազմական ոլորտում՝ կառուցել է ռազմական նավատորմ, ամրոցներ Ուեսսեքսի ամբողջ սահմանի երկայնքով, վերափոխել ցամաքային զորքը՝ աշխարհազորի հիման վրա ստեղծելով արհեստավարժ բանակ։

Ալֆրեդ Մեծը ուշադրություն է դարձրել կրթությանը։ Քառասուն տարեկանում սովորել է լատիներենը։ Վերականգնել է քանդված վանքերը և վանական դպրոցները, զբաղվել է դասավանդմամբ և մայրցամաքից հրավիրել կրթված վանականների։ Լայնածավալ աշխատանք է տարել լատիներենից անգլոսաքսոներեն թարգմանություններ անելու համար։ Ալֆրեդի ներդրումը ամբողջ երկրում կրթություն և գրագիտություն տարածման գործի մեջ շատ մեծ նշանակություն ունեցավ անգլիական մշակույթի հետագա զարգացման համար։

Աղբյուրներ[խմբագրել]