Էյթելվուլֆ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էյթելվուլֆ
Ethelwulf
Æthelwulf - MS Royal 14 B VI.jpg
Ծնվել է՝անհայտ
Ծննդավայրանհայտ կամ Աախեն, Lotharingia
Մահացել է՝հունվարի 13, 858
Վախճանի վայրՈւեսեքս
Ուինչեստերի տաճառ
ՔաղաքացիությունՈւեսեքս
ԱզգությունՍաքսեր
ՏոհմՈւեսեքսի տոհմ
միապետ
ՀայրԷգբերթ, Ուեսեքսների թագավոր
ԵրեխաներԱլֆրեդ Մեծ[1], Էթելստան Ուեսեքսի, Էթելսուիթ, Էթելբալդ, Էթելբերթ և Էփելրեդ I
Կրոնական հավատքներքրիստոնեություն

Էյթելվուրֆ ( 795 / 810 - 13 Հունվար 858 ) - թագավորը Ուեսեքսի 839 - 858 տարիների ընթացքում:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանկություն և պատանեկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էգբերտի և Ռեդբուրգի որդին: Հայրը մանկուց թույլ և անհոգ Էյթելվուրֆին հոգևոր կոչում էր շնորհել և նրա դաստիարակությունը հանձնարարել քահանաներին:Իր կյանքի ողջ ընթացքում նա մնաց նախանձախնդիր քրիստոնյա, հոգևորականների հովանավոր և մեծ հարգանք ուներ Հռոմի պապի նկատմամբ : Նա հիմնեց շատ վանքեր և բազմաթիվ նվիրատվություններ կատարեց տաճարներին:

Վիկինգների գրոհները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էյթելվուրֆի կառավարած քսան տարիները անցել է դանիացիների և նորվեգացիների դեմ դաժան պատերազմներում ։ Շարմութի առաջին ճակատամարտում նա պարտություն կրեց։Օգտվելով Էյթելվուլֆի պարտությունից ՝ ուելսցիները միացել են վիկինգներին Ուեսեքսի դեմ պայքարում։Ամեն տարի վիկինգները լինում էին երկրի տարբեր տեղերում ափ էին իջնում և սարսափելի ավերածություններ էին կատարում:842 թվականին, տարեգրությունները ասում են. « Լոնդոնում, Քվենտովայում և Ռոչեսթերում մեծ ջարդ եղավ »:

Անգլիայի դանիական գաղութացման սկիզբը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դանիացիների մարտավարության մեջ զգալի փոփոխություններ են տեղի ունեցել,Արդեն 840-ին նրանք առաջին անգամ ձիերով ժամանեցին Անգլիա: 850, աշնանը,նրանք չեն մեկնում իրենց հայրենիքը,այլ մնացել են ձմեռել Անգլիայի Շեմփի կղզում ՝ Թեմզ գետի ափին: Այսպիսով սկսվեց Անգլիայի դանիական գաղութացումը:Վիկինգները շենացրել են բնակավայրերը Շեպպի, Տանետ, Պորտլանդ կղզիներում և այնտեղից մշտական արշավանքներ են կատարել Էյթելվուլֆի հողերի վրա:

Այս ժամանակի վիկինգների ամենավառ նշանավոր առաջնորդներից մեկը հայտնի Ռագնար Լոդբրոկն էր ( Կաշվե տաբատ ),որի սխրագործությունների մասին պահպանվել է առանձին սագա և անգլիական քրոնիկների գրառումները։Նա առանձնանում է իր զինվորների մեծ աճով, սարսափելի ուժով և դաժանությամբ, և նրա հագուստը բաղկացած է գազանային երեսվածքները, որի համար նա ստացել է իր մականունը: Նա մի քանի հաջող ուղևորություններ կատարեց Անգլիա:Հյուսիսային շրջան կատարած իր վերջին ճանապարհորդության ժամանակ նա ճանապարհորդեց միայն մի փոքր ջոկատով, բայց հանդիպեց թագավորական բանակին: րա բոլոր մարտիկները սպանվեցին, և ինքը ՝ Ռանգարը, Էլլա Երկրորդի հրամանով գցվեց օձերի փոսը, որտեղ նա մահացավ ՝ երգելով մարտական երգեր: Դանիացիների դեմ պաշտպանությունը ղեկավարում էր Ուեսեքս արքա Էյթելվուլֆը:Նորմանացիների դեմ պայքարում թագավորին մեծապես աջակցում էր որդին ՝ Էթելստանը, որին նա 839 թվականին նշանակեց Քենթի թագավոր: Դրանով Էթելվուլֆը մի քանի կարևոր հաղթանակ տարավ դանիացիների նկատմամբ, բայց 851 թվականին Էթելստանը սպանվեց:

Պայքար վիկինգների դեմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

851 թվականին նորմանները 350 նավերով մտան Թեմզայի գետաբերան, վերցրին և թալանեցին Լոնդոնը և Քենթերբերին:Դրանից հետո հեթանոսական բանակը տեղափոխվեց Սուրեյ, որը գտնվում է Թեմզ գետի հարավային ափին,Կենտի արևմուտքում:Սուրեյի Աքլայայի (ներկայիս Օքլիի) ճակատամարտում Էյթելվուլֆն անձամբ ղեկավարեց իր զորքերը, և նրան հաջողվեց հասնել կարևոր հաղթանակի:Այս հաղթանակից անմիջապես հետո նա հաջող քայլերթով շարժվեց դեպի Ուելս: Այնուամենայնիվ, արշավանքներն ու մարտերը շարունակվում էին ամեն տարի, մինչև Պերրեթ գետի բերանով Էյթելվուլֆը ջախջախիչ պարտություն չպատճառեց վիկինգներին:

Էյթելվուլֆի Ուխտագնացությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

853 թվականին Էյթելվուլֆը ուղարկեց Հռոմ իր կրտսեր որդուն ՝ Ալֆրեդին, որին Հռոմի պապ Լեո IV- ն պսակադրեց որպես Անգլիայի թագավոր, իսկ 855 -ին ՝ կնոջ ՝ Օսբուրգի մահից հետո, նա գնաց ուխտագնացություն:Նա մոտ մեկ տարի բնակվեց Հռոմում և հարուստ նվերներ նվիրեց Սուրբ Պետրոս եկեղեցուն : Վերադառնալու ճանապարհին նա երկար ժամանակ ապրել է Ֆրանսիայի թագավոր Չարլզ Երկրորդի ճաղատուկի հետ:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էյթելվուլֆը մահացավ 858-ի հունվարի 13- ին և թաղվեց Ստեյնինգում, իսկ ավելի ուշ նրա մոխիրը տեղափոխվեց Ուինչեստեր : Նա թագավորեց 18 ու կես տարի:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]