Ալթա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Ալթա
նորվ.՝ Alta
Դրոշ Զինանշան
Bandeira-altafloresta.jpg Alta komm.svg

Bilde-Alta boligomraade.jpg
Կոորդինատներ: 69°58′36″ հս․ լ. 23°17′45″ ավ. ե. / 69.97667° հս․. լ. 23.29583° ավ. ե. / 69.97667; 23.29583
Երկիր Նորվեգիա Նորվեգիա
Երկրամաս Հյուսիսային Նորվեգիա
Ֆյուլքե Ֆինմարք
Քաղաքապետ Մոնիկա Նիելսեն
Մակերես 3485 կմ²
Խոսվող լեզուներ բուկմոլ
Բնակչություն 18347[1] մարդ (2013)
Ժամային գոտի UTC+1, ամառը UTC+2
Փոստային ինդեքս NO-2012
Պաշտոնական կայք alta.kommune.no
##Ալթա (Նորվեգիա)
Red pog.png

Ալթա[2][3][4] (նորվ.՝ Alta), քաղաք և կոմունա Ֆինմարք ֆյուլքեում`Նորվեգիայի հյուսիսում:

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կամունան Ալթա են անվանել հարևան Ալտա-ֆյորդի անվանումից: «Ալթա» բառն ըստ էության հին սկանդինավյան դիցաբանության մեջ կարապի անունն է: Կամ էլ ֆիննական alaattia բառից, որը տեղանքի անվանումն է: Մինչ 1918 թվականը կոմունան անվանել են Alten:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն տեղանքը, որտեղ ներկայումս տարածված է քաղաքի տարածքը, հին ժամանակներում ապրել են կոմս անվանումով ժողովուրդները: Այդ մասին են վկայում Ալթայի ժայռապատկերները, որոնք ստեղծվել են մոտավորապես 4200 թվականին մեր թվարկությունից առաջ, և մինչև մինչև 500 թվականը մեր թվարկությունից առաջ:

Ալթա-Տալվիկի մունիցիպալիտետը ձևավորվել է 1838 թվականին, իսկ 1868 թվականին այն տրոհվում է Ալթա և Տալվիկ առանձին կոմունաների:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ալթայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Ալթա-ֆյորդի մոտ տեղակայվել էին ֆաշիստական Գերմանիայի Քրիգսմարինե զորքերը: Այսօր այդ հատվածում տեղակայաված է «Տիրպից լինկորի թանգարանը»:

Պատերազմի վերջին հատվածում քաղաքն ավերվում է ու հրդեհվում: Ավարտից հետո այն տարիների ընթացքում վերականգնվում է:

1964 թվականին Ալթա և Տալվիկ կոմունաները կրկին վերամիավորվում են և կոչվում Ալթա:

1970-ական թվականներին քաղաքում զանգվածային խռովություններ հասունացան: Մասնակիցները հիմնականում սաամներն էին, որոնք պայքարում էին, որպեսզի Ալթա գետի վրա ջրաէլեկտրակայան չկառուցվի: Սակայն ոչինչ հաշվի չառնվեց և այն կառուցվեց:

2000 թվականի հունվարի 1-ին Ալթային միացան նաև հարևան մի քանի բնակավայրեր և արդյունքում ձևավորվեց նոր քաղաք, որը կոչվեց Ալթա: Դրանից հետո քաղաքի բնակչության թիվը անընդհատ աճում է:

Տեղադրություն և բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալթան գտնվում է Ալթա-ֆյորդի[5], որը Նորվեգական ծովի մաս է կազմում: Ֆյորդի երկարությունը 40 կմ է:

Ալթան այսօր համարվում է Ֆինմարքի ամենամեծ քաղաքը: Բնակչությունը կազմում է շուրջ 18 հազար:

Այստեղ կա օդանավակայան[5]: Հրատարակվում է Altaposten օրաթերթը հինգ հազար տպաքանակով (2010 թվականի տվյալներով)[6]:

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալթա քաղաքի գլխավոր տեսարժանությունը համարվում է ժայռապատկերները: Հյուսիսային Նորվեգիայի 5000 ժայռապատկերներից միայն 3000-ը հենց այստեղ է գտնվում: Այն համարվում է թանգարան բաց երկնքի տակ: 1985 թվականին Ալթայի ժայռապատկերները մտցվեցին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի Համաշխարհային ժառանգության կազմ:

Մյուս տեսարժան վայրերից են համարվում նաև հյուսիսափայլի աստղադիտարանը՝ «Հալդեն», որը Սուկկերթրոփեն լեռան վրա է և հիմնադրվել է 1899 թվականին[4]: Այս գիտահանրամատչելի կառույցը հասանելի է զբոսաշրջիկների այցելության համար[5]:

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Statistisk sentralbyrå (2012-09-11)։ «Tettsteder. Folkemengde og areal, etter kommune.» (նորվեգերեն)։ Վերցված է 2013-10-08 
  2. Норвегия. Справочная карта. Symbol support vote.svg Կողմ. — Изд. четвёртое. — М.: Главное управление геодезии и картографии при Совете министров СССР, 1977. — 27 800 экз.
  3. Словарь географических названий зарубежных стран. — 3-е изд., перераб. и доп. — М.: Недра, 1986. — С. 15. — 459 с. — 70 000 экз. — УДК 528.935:003.035(038)
  4. 4,0 4,1 Կաղապար:КЭ
  5. 5,0 5,1 5,2 Александрова И. Норвегия: в поисках северного сияния // Norge.ru — 20 июня 2009.(Ստուգված է 3 Հունվարի 2012)
  6. Aviskatalogen, tall fra nettsidene til Mediebedriftenes Landsforening(նորվ.)
  7. Կաղապար:КЭ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]