Ալանին

Ալանին
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում	(S)-2-ամինոպրոպանային (α-ամինոպրոպանական) թթու
Քիմիական բանաձև	C₃H₇NO₂
Մոլային զանգված	1,5E−25 kg գ/մոլ
Հալման ջերմաստիճան	295 °C և 314,5 °C °C
Քիմիական հատկություններ
pKa	2,61 ± 0,01
Դասակարգում
CAS համար	56-41-7
PubChem	5950, 7311724
EINECS համար	200-273-8
SMILES	CC(C(=O)O)N
ЕС	200-273-8
ChEBI	5735
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Ալանին (2-ամինոպրոպիոնային թթու), ալիֆատիկ ամինաթթու։ α-Ալանինը մտնում է շատ սպիտակուցների, β-Ալանինը՝ մի շարք կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի կազմի մեջ։ Ալանինը լյարդում հեշտությամբ վերափոխվում է գլյուկոզի և հակառակը։ Այս գործընթացը կոչվում է գլյուկոզ-ալանինային ցիկլ և համարվում է լյարդում գլյուկոգենեզի հիմնական եղանակը։

Քիմիական հատկություններ

• փոխազդեցությունը հիմքերի հետ

${\mathsf {CH_{3}{\text{-}}CH(NH_{2}){\text{-}}COOH+NaOH\rightarrow CH_{3}{\text{-}}CH(NH_{2}){\text{-}}COONa+H_{2}O}}$

• փոխազդեցությունը թթուների հետ

${\mathsf {CH_{3}{\text{-}}CH(NH_{2}){\text{-}}COOH+HCl\rightarrow [CH_{3}{\text{-}}CH(NH_{3}){\text{-}}COOH]^{+}Cl^{-}+D}}$

• փոխազդեցությունը սպիրտների հետ (Էթերիֆիկացման ռեակցիաներ)

${\mathsf {CH_{3}{\text{-}}CH(NH_{2}){\text{-}}COOH+CH_{3}OH\rightarrow CH_{3}{\text{-}}CH(NH_{2}){\text{-}}COO{\text{-}}CH_{3}+H_{2}O}}$

• պեպտիդային կապի առաջացումը

${\mathsf {CH_{3}{\text{-}}CH(NH_{2}){\text{-}}COOH+CH_{3}{\text{-}}CH(NH_{2}){\text{-}}COOH\rightarrow CH_{3}{\text{-}}CH(NH_{2}){\text{-}}CO{\text{-}}NH{\text{-}}CH(CH_{3}){\text{-}}COOH+H_{2}O}}$

Սինթեզ

Առաջին անգամ ալանինը սինթեզվել է Շտեկկերի կողմից 1850 թվականին՝ ացետալդեհիդի և կապտաթթվի հիդրոլիզի արդյունքում առաջացած α-ամինոնիտրիլից։

Լաբորատոր պայմաններում ալանինը սինթեզվում է ամիակի և α-քլորի կամ α-բրոմպրոպիոնական թթվի փոխազդեցության արդյունքում։

Տես նաև

• Գլիցին

Ծանոթագրություններ

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 136)։

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալանին» հոդվածին։