Ֆրիդրիխ Էդուարդ Շուլց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրիդրիխ Էդուարդ Շուլց
Ծնվել էհուլիսի 12, 1799(1799-07-12)[1]
Դարմշտադտ
Մահացել է1829[2]
Ադամակերտ, Վանի մարզ, Թուրքիա
ՔաղաքացիությունԳերմանիա
Մասնագիտությունմարդաբան, հնագետ, ասորագետ և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Գիսենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն
Commons-logo.svg Friedrich Eduard Schulz Վիքիպահեստում

Ֆրիդրիխ Էդուարդ Շուլց (գերմ.՝ Friedrich Eduard Schulz, հուլիսի 12, 1799(1799-07-12)[1], Դարմշտադտ - 1829[2], Ադամակերտ, Վանի մարզ, Թուրքիա), գերմանացի արևելագետ, որ առաջին եվրոպացին էր, որ ուսումնասիրել է ուրարտական արձանագրությունները։

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1827 թվականին Շուլցը, որ այն ժամանակ Գիսենի համալսարանի երիտասարդ դասախոս էր, գործուղվել է Վան Ֆրանսիայի կառավարության կողմից՝ հայագետ Անտուան-Ժան Սեն-Մարտենի առաջարկով[3]։ 1828 թվականին Շուլցը հայտնաբերել և ընդօրինակել է 38 սեպագիր արձանագրություններ, որոնցից 18 Վանում և նրա շրջակայքում, 1՝ Լեզք գյուղում, 2՝ Շուշանց, 2՝ Արտամետ, 1՝ Սղգա գյուղերում, 9՝ Վարագա լեռան տարբեր կողմերում, 1՝ Աղթամար կղզում, 1՝ Մանազկերտում, 2՝ Արճեշում, 1՝ Կելիշին գյուղի մոտ, թուրք-պարսկական (այժմ՝ իրաքա-իրանական) սահմանի վրա[4]։ Նրա նախնական հայտնագործությունների ամփոփումը հրատարակվել է 1828 թվականին։ 1829 թվականին Շուլցը պարսկական բանակի երկու սպաների և իր չորս ծառաների հետ միասին սպանվել է քուրդ ավազակների կողմից Ադամակերտի (Բաշքալեի) մոտ[5][6][7]։

1840 թվականին Շուլցի ընդօրնակությունները հրատարակվել են Փարիզի «Journal Asiatique» ուսումնաթերթի մեջ[4]։ Սա ուրարտական քաղաքակրթության մասին առաջին բնօրինակ տեղեկություններից էր, որ հասանելի են դարձել Եվրոպայում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #117236799 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 AlKindi
  3. Lynch, H. F. B. (1901), Armenia, Travels and Studies, Volume 2, London: Longmans, p. 54, https://books.google.com/books?id=HC_spgqzsL4C&pg=RA1-PA55 
  4. 4,0 4,1 Լեո․ Երկերի ժողովածու տասը հատորով։ Առաջին հատոր։ Երևան: «Հայաստան» հրատարակչություն։ 1966։ էջեր 11–12 
  5. Adkins, Lesley, Empires of the Plain: Henry Rawlinson and the Lost Languages of Babylon, p. 42 
  6. Studies in the Social Sciences, University of Minnesota, p. 11 
  7. Chahin, M (2001), The Kingdom of Armenia: A History (2 տպ.), Richmond, Surrey, UK: Curzon Press, pp. 46, 48